De Nederlandse natuur is goed bereikbaar per bus of trein voor diegenen die de moeite nemen om uit te zoeken hoe je er komt. Wandelexperts vertellen waar je rekening mee moet houden als je met het openbaar vervoer naar de buitengebieden reist en wat de mooiste wandelroutes zijn.

Wandelroutemakers Marycke Naber, Wanda Catsman en Peter Oosterling hebben met elkaar gemeen dat ze geen auto bezitten, maar wel door heel Nederland reizen om te wandelen. "Alles is best goed bereikbaar, je moet soms alleen een stuk lopen voor je bij het startpunt van een route komt", zegt Catsman, coauteur van De mooiste wijnwandelingen in Nederland.

De routemakers raden aan goed de reisplanner te checken voor vertrek. "In sommige buitengebieden rijdt er op zondag geen bus, of alleen een busje dat je een uur van tevoren moet bellen", zegt Oosterling, die samen met auteur Gerda Spaander de gids Op Verkenning schreef, waar alleen wandelroutes in staan die met het openbaar vervoer te bereiken zijn.

In onderstaand overzicht tippen de wandeldeskundigen hun favoriete routes en vertellen ze hoe je er kunt komen.

Het Speulderbos (Gelderland)

Het Speulderbos is uniek in Nederland omdat de bomen er niet allemaal dezelfde lengte en vorm hebben en niet allemaal dezelfde soort zijn. Dit is omdat dit bos niet voor houtkap bedoeld is. "De bomen staan onregelmatig uit elkaar en hebben heel bijzondere vormen", zegt Oosterling. "Wanneer het mistig is krijgt het landschap een spookachtig karakter", zegt hij. Bij Boshuis 3 kunnen wandelaars en fietsers terecht voor koffie en een broodje.

Routebeschrijving (uit Op Verkenning: 40 wandelingen met het openbaar vervoer)

  1. Uitstappen bij bushalte Veluw Hul, aan het begin van Garderen. Even teruglopen, dan RA pad westelijk van een straat met vakantiehuisjes. Aan het eind van dit pad schuin LA. Zijpaden negeren tot een punt waar zeven paden samenkomen. Het tweede pad aan de rechterkant inslaan, een pad dat af en toe een bocht maakt. Na ongeveer een kilometer kruist dit pad een rechte laan. Deze oversteken, al snel kruist het pad een volgende laan (Dodenweg). Deze laan LA volgen. Na 1,5 kilometer buurtschap Drie met Sprielderweg. LA, langs Boshuis Drie. Weg wordt Drieseweg.
  2. Voorbij Boshuis Drie tweede pad LA, rechte laan. Bij kruising met Nieuwe Prinsenweg RA. Al snel pad schuin LA, langs het Solse Gat. Waar pad op rechte laan uitkomt (Solse Passage) schuin RA. Deze laan ruim 1 kilometer volgen tot kruising met Peppelse Weg. Daar RA. Peppelse Weg volgen tot vierde pad links. Daar LA tot de Gardendse Weg met bushalte. Of de Peppelse Weg helemaal uitlopen tot de Gardense Weg en dan LA voor de bushalte.
  3. Voor vervolg van LAW Zuiderzeepad Gardense Weg oversteken bij de bushalte, schuin RA, Oude Gardense Weg. Na 5 kilometer is er een bushalte aan de Voorthuizerstraat. Deze bus rijdt tussen station Barneveld en station Harderwijk.
  • Startpunt: bushalte Veluw Hul, Garderen
  • Hoe kom je er: reis vanaf station Putten met bus 107 richting Station Ede-Wageningen en stap uit bij bushalte Veluw Hul
  • Bezienswaardigheden: Speulderbos, Sprielderbos, Solse Gat
  • Afstand: 10 kilometer
  • Meer informatie

Het Speulderbos in de mist. (Foto: Peter Oosterling/Gerda Spaander)

Oranjewoud (Friesland)

Wie aan Friesland denkt, denkt aan uitgestrekte en groene vlakten. Maar midden in Friesland staat het Oranjewoud, waar ooit een prinses van Oranje woonde. "Het mooie aan een wandeling door dit gebied is dat de lange boslanen zich afwisselen met akkers en weiden, zodat je telkens opnieuw onder een rood en goud kleurend bladerdak loopt", vertelde John Jansen van Galen, historicus en wandelroutemaker in een eerder interview met NU.nl. Twee leuke bezienswaardigheden in de buurt zijn het museum Belvedère en een 'ecokathedraal' bij Mildam. "Deze ruïne ziet er geheimzinnig uit en is leuk voor kinderen en interessant voor volwassenen."

Een doorkijkje in het Oranjewoud. (Foto: Wikimedia)

Rondwandeling landgoederen Ommen (Overijssel)

Salland is rijk aan statige landgoederen en deze kom je volop tegen tijdens een wandeling. Op de route kom je langs kasteel Eerde en de grafkelder en word je vanaf de uitkijktoren op de 33 meter hoge Besthmenerberg beloond met een magnifiek uitzicht. "Er is heel veel bos, dus dat ziet er mooi uit in de herfst", zegt Marycke Naber, die deze wandelroute maakte voor de gids De mooiste landgoedwandelingen in Salland. Naber bedacht al meer dan tweehonderd wandelroutes, Naberpaden genaamd, voornamelijk in Overijssel en Gelderland.

Kasteel Eerde. (Foto: Natuurmonumenten)

NS-wandeling Blauwe Kamer Rhenen (Utrecht)

De NS-wandeling vanaf Rhenen voert door de uiterwaarden van de Nederrijn, de Blauwe Kamer en de vijftig meter hoge Grebbeberg. "Er zit heel veel afwisseling in deze wandeling", zegt Catsman. "Eigenlijk zit alles erin. Je gaat met een pontje over en aan de overkant zit zo'n oud veerhuisrestaurant met een heel bijzondere sfeer." Wandelaars kunnen de route naar eigen inzicht inkorten of verlengen.

  • Startpunt: station Rhenen
  • Bezienswaardigheden: uiterwaarden van de Nederrijn, Grebbeberg, Blauwe Kamer
  • Afstand: 10,5 kilometer, 11,5 kilometer, 15 kilometer of 17,5 kilometer
  • Meer informatie en routebeschrijving

Uitzicht vanaf de Grebbeberg. (Foto: GettyImages/Jeroen Linnenkamp)

Het Bellopad van Mijdrecht naar Abcoude (Utrecht)

Het Bellopad is vernoemd naar een oude stoomlocomotief die vroeger reed over de in 1950 opgeheven Haarlemmermeerspoorlijn. De route is in beide richtingen af te leggen en volgt delen van het oude spoortracé. "Je beleeft waar de trein vroeger langsging en hoe dat eruit heeft gezien. Je komt langs vier oude stationnetjes en er staan veel informatieborden over Bello", zegt Catsman. De wandeling is in totaal 19 kilometer lang, maar is op te breken in drie trajecten.

  • Startpunt: oude station van Mijdrecht, hoek Rondweg en Industrieweg
  • Hoe kom je er: reis vanaf station Woerden met streekbus 123 richting Mijdrecht. Stap uit bij bushalte Centrum in Mijdrecht. Vanaf daar loop je in één minuut naar het oude station
  • Bezienswaardigheden: oude spoorlijn, oude stationnetjes, Vinkeveense Plassen
  • Afstand: 19 kilometer
  • Meer informatie en routebeschrijving

Een molen in Abcoude. (Foto: 123RF)

Van Mesch naar Epen door de Voerstreek (Limburg)

De Voerstreek is een grensgebied tussen Limburg en België. Onderweg kom je langs kasteeltjes en romantische Belgische dorpjes. "Je hebt er prachtige heuvels, grote oude viaducten en tunnels", zegt Oosterling. De tijd lijkt in deze regio langzamer te verstrijken dan in Nederland. De route voert onder meer door het dorp Teuven, waar de regionaal bekende herberg Moeder de Gans staat, een brasserie met een grote tuin.

  • Startpunt: bushalte Steenbergweg, Mesch
  • Hoe kom je er: reis vanaf station Maastricht met stadslijn 5 naar Eijsden, halte Vroenhof. Hier is er aansluiting op OV-shuttle 420 van Arriva. Let op: voor deze bus moet je een uur van tevoren telefonisch reserveren
  • Bezienswaardigheden: Belgische Voerdorpen, riviertje de Voer, Hoeve Kattenroth
  • Afstand: 22 kilometer
  • Meer informatie en routebeschrijving

Een van de kapelletjes die je tegenkomt in de Voerstreek. (Foto: Peter Oosterling/Gerda Spaander)

Oproep

  • Weet jij nog meer mooie wandelingen die goed bereikbaar zijn met de trein of bus? Vul het overzicht aan door een reactie achter te laten onder het artikel.