Van vrijdag 13 tot en met zondag 15 september zijn er door het hele land ruim vijfduizend Rijksmonumenten te bezichtigen. NU.nl selecteert een aantal monumenten die normaal gesproken niet, beperkt of alleen tegen betaling open zijn voor publiek.

Paleis Soestdijk - Baarn

Paleis Soestdijk was de residentie van koningin Juliana en prins Bernhard. Oorspronkelijk was het het zomerverblijf van de koninklijke familie, maar inmiddels staat het al jaren leeg. Tijdens Open Monumentendag worden rondleidingen door het park en de wintertuin ('oranjerie') georganiseerd. Daarnaast vertellen restauratie-architecten hoe het gebouw wordt opgeknapt. In de Waterloozaal vertellen experts van het Nationaal Militair Museum over de Slag bij Quatre-Bras en Waterloo in 1815, waarbij koning Willem II betrokken was.

  • Waar: Amsterdamsestraatweg 1, Baarn
  • Wanneer: 14 en 15 september van 11.00 tot 17.00 uur
  • Reserveren nodig: nee

Paleis Soestdijk. (Foto: 123RF)

Kromhout Kazerne - Utrecht

Deze kazerne vormde tot 1995 het hoofdkwartier van de Koninklijke Landmacht. Inmiddels maakt het gebouw onderdeel uit van de Universiteit Utrecht. Wel kun je er nog altijd restanten van Fort Vossegat bezoeken, dat onderdeel uitmaakte van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Daarnaast zijn nog het bomvrije wachthuis, een officiershut uit 1875 en de voormalige Brug met de twaalf gaten te zien. Vroeger leidde deze brug naar het fort.

  • Waar: Herculeslaan 1, Utrecht
  • Wanneer: 14 september van 10.00 tot 17.00 uur
  • Reserveren nodig: nee

De Bazel - Amsterdam

De Bazel werd gebouwd tussen 1919 en 1926 en staat bekend als het belangrijkste werk van architect Karel de Bazel. Het is voor Amsterdamse begrippen een kolossaal gebouw: terwijl andere grachtenpanden maximaal vijf verdiepingen hebben, heeft De Bazel er tien. De architect ontwierp alles in het gebouw, tot de lichtknopjes aan toe. Tijdens de Open Monumentendag kun je hier iedere dertig minuten een rondleiding volgen.

  • Waar: Vijzelstraat 32, Amsterdam
  • Wanneer: 14 en 15 september van 10.00 tot 17.00 uur
  • Reserveren nodig: nee

De Bazel. (Foto: 123RF)

Abdij Koningsoord - Berkel-Enschot

Koningsoord is een voormalig trappistinnenklooster dat gebouwd is in 1937. De trappistinnen zijn nonnen die oorspronkelijk uit het Belgische Chimay komen. De vrouwen verlieten de abdij in 2009 en nu is het een cultureel ontmoetingscentrum. Tijdens de Open Monumentendag wordt hier een muziekmiddag gehouden, zijn de brasserie en het terras geopend en kun je oude spullen van zolder meenemen om te laten taxeren.

  • Waar: Trappistinnentuin 77, Berkel-Enschot
  • Wanneer: 14 september van 11.00 tot 17.00 uur
  • Reserveren nodig: nee

Ridderzaal - Den Haag

De dertiende-eeuwse Ridderzaal werd door graaf van Holland Floris IV gebouwd om prominente gasten in te ontvangen. De hoge plafonds en indrukwekkende versieringen moesten het bezoek snel duidelijk maken dat ze hier met een machtig man te maken hadden. In de loop der eeuwen werd de zaal gebruikt als winkelgalerij, overdekte markt en wachtruimte. Sinds 1904 spreekt het staatshoofd hier jaarlijks de troonrede uit en heeft de zaal haar koninklijke karakter weer terug.

  • Waar: via gebouw Tweede Kamer, Lange Poten 4, Den Haag
  • Wanneer: 14 september van 10.00 tot 16.00 uur
  • Reserveren nodig: nee
  • Bijzonderheden: niet toegankelijk voor rolstoelgebruikers

De Ridderzaal. (Foto: Pro Shots)

Tweede Kamer - Den Haag

Tijdens de Open Monumentendag kun je een uitgebreide rondleiding volgen langs de Tweede Kamer, de Eerste Kamer, de plenaire zaal, de Oude Zaal, de Rooksalon, de Koffiekamer, de Handelingenkamer en de Ridderzaal. Vanaf 16.00 uur worden in verband met de duur van de rondleiding geen nieuwe bezoekers meer in de wachtrij toegelaten. Tot aan de Ridderzaal is de rondleiding toegankelijk voor rolstoelgebruikers.

  • Waar: Lange Poten 4, Den Haag
  • Wanneer: 14 september van 10.00 tot 16.30 uur
  • Reserveren nodig: nee
  • Bijzonderheden: houd rekening met een scanstraat en verplichte legitimatie

Atoomschuilkelder - Rotterdam

Op het hoogtepunt van de Koude Oorlog liepen de spanningen zo hoog op dat er in Nederland honderden schuilkelders werden gebouwd waar burgers tegen nucleaire aanvallen konden schuilen. De kelders lagen op tactische plaatsen, zoals in metrostations, en waren zo ingericht dat mensen er ongeveer 24 uur konden verblijven. De Atoomschuilplaats aan de Westzeedijk uit 1964 bood ruimte aan maximaal vijftig mensen. Tijdens de Open Monumentendag worden hier doorlopend rondleidingen gegeven van ongeveer vijftien minuten.

  • Waar: nabij Westzeedijk 333, Rotterdam
  • Wanneer: 14 en 15 september van 10.00 tot 17.00 uur
  • Reserveren nodig: nee

De Kluis in de Grotten Noord - Maastricht

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden een aantal van Nederlands belangrijkste kunstwerken 30 meter onder de grond verscholen, in een kluis in de Limburgse mergelgrotten. In deze kluis lagen 750 schilderijen opgeslagen, waaronder 43 Rembrandts, 24 werken van Jan Steen en 14 schilderijen van Frans Hals. Onder meer De Nachtwacht bracht hier de oorlog door. Tijdens een rondleiding kun je de schuilplaats van de meesterwerken zelf bekijken.

De Grotten Noord. (Foto: Explore Maastricht)

Koepelgevangenis - Breda

De Koepel is een van de drie in Nederland bestaande koepelgevangenissen. In dit gebouwtype konden bewakers makkelijk vanuit het midden van het complex de cellen in de gaten houden. De koepelgevangenis in Breda staat bekend om de typerende kasteelpoort. Tijdens de Open Monumentendag wordt hier een Betoverende Bajestocht van een uur en vijftien minuten gehouden, waar je je voor moet aanmelden via het registratiesysteem.

Kazemat Lent-Oost - Nijmegen

Een kazemat is een militair verdedigingsgebouw, van waaruit op vijandelijke troepen geschoten werd. De Kazemat Lent-Oost in Nijmegen is dit jaar voor het eerst geopend voor publiek. Dit gebouw werd opgericht in de jaren dertig om een brug over de Waal te verdedigen. Er was ruimte voor een kanon en een mitrailleur. Bij de kazemat wordt een re-enactment vertoond van hoe het Korps Politietroepen in 1940 de Nijmeegse brug moest verdedigen tegen de Duitsers.

  • Waar: Oudedijk 3, Nijmegen
  • Wanneer: 14 en 15 september van 12.00 tot 17.00 uur
  • Reserveren nodig: nee

Museum Prinsenhof - Delft

Het Prinsenhof staat vooral bekend om de moord op Willem van Oranje, maar het is ook een laken- en stoffenhal en een militaire kazerne geweest. Nu is het een museum, waar Hollandse meesters zoals Pieter de Hooch te zien zijn. Het Prinsenhof is onderdeel van het Prinsenkwartier, dat ook geopend is tijdens de Open Monumentendag.

  • Waar: Sint Agathaplein 1, Delft
  • Wanneer: 15 september van 11.00 tot 17.00 uur
  • Reserveren nodig: nee