In het digitale tijdperk, waarin vrijwel alle films en series binnen handbereik zijn, gaan we nog altijd massaal naar de bioscoop. Waarom blijven de bioscopen en filmtheaters goed draaien, terwijl tv steeds meer de hete adem van Netflix in de nek voelt?

Dit jaar kijken Nederlanders voor het eerst meer naar ondemandvideo's en streamingdiensten zoals Netflix dan naar programma's op tv. Uit de jaarlijkse Smart Media Monitor van onderzoeksbureau Multiscope blijkt dat we 27 procent van onze kijktijd aan ondemandvideo besteden en 24 procent aan tv. Bijna een op de vijf Nederlanders overweegt zijn tv-abonnement stop te zetten.

Bioscopen lijken daarentegen weinig te merken van concurrentie van de streamingdiensten. De bioscoopbranche draaide in 2018 een goed jaar met 35,7 miljoen verkochte kaartjes en 312 miljoen euro omzet. Wel was er een lichte daling van 0,8 procent te zien in het aantal bezoekers, maar dit is de eerste daling na tien jaar van ongebreidelde groei.

Hoe deden de Nederlandse bioscopen het?

  • 2018: 312 miljoen euro omzet, 35,7 miljoen verkochte kaartjes
  • 2017: 302 miljoen euro omzet, 36 miljoen verkochte kaartjes
  • 2016: 288 miljoen euro omzet, 34,2 miljoen verkochte kaartjes
  • 2015: 275 miljoen euro omzet, 33 miljoen verkochte kaartjes

Meer voorpret in de bioscoop dan op de bank

Maarten van der Weijden komt uit een familie van bioscoopexploitanten en is zelf eigenaar van de kleine bioscoop Cinema Piccolo. Hij zegt dat een bezoek aan de bioscoop en thuis op de bank een film kijken zulke verschillende dingen zijn dat ze niet in elkaars vaarwater komen.

"Thuis op de bank druk je op 'play' en de film begint. Je kijkt minder aandachtig en onderbreekt de film vaker", zegt hij. "Maar als je naar de bioscoop gaat, bereid je je voor op de film. Je komt binnen over de rode loper, je kaartje wordt in ontvangst genomen, je neemt plaats in een donkere zaal. Dat geeft veel meer voorpret dan wanneer je in de trein een film aanzet."

“In de bioscoop word je helemaal in het verhaal gezogen.”
Friso Pas, filmfanaat

De bioscoop dwingt tot opletten, zegt de 48-jarige filmfanaat en frequent bioscoopbezoeker Friso Pas uit Ede. "Je schuift even al je bezigheden opzij en kijkt geconcentreerd naar een film. In de bioscoop word je even helemaal in een verhaal gezogen."

Bioscopen worden luxueuzer

Daarnaast doen veel bioscopen en filmtheaters aan vernieuwing om de bezoeker een betere beleving te geven, zegt onderzoeker Koen de Groot van Filmonderzoek Nederland. De uitgebreide horecapunten zijn hier een voorbeeld van. "In plaats van uit alleen cola en popcorn, kun je nu uit ontelbare soorten snoep en allerlei speciaalbieren kiezen."

En terwijl Netflix en andere streamingdiensten vooral door individuen worden bekeken, blijft de bioscoop een sociaal uitje. De bioscoop concurreert dan ook met uitjes zoals het theater of de poppodia. Bioscoopexploitanten spelen daarop in door evenementen als voetbalwedstrijden of seizoensfinales van bekende series uit te zenden. "Een bioscoopbezoek is relatief goedkoop en makkelijk", zegt De Groot.

Toch houden bioscoopexploitanten Netflix en soortgelijke diensten met een schuin oog in de gaten. Vorig jaar verscheen Roma al op de streamingdiensten op hetzelfde moment dat de film in de bioscoop verscheen. Dit tot grote onvrede van de bioscoopexploitant. "Er heerst enige angst dat de tijd tussen het verschijnen van een nieuwe film in de bioscoop en op de streamingdiensten korter wordt", zegt De Groot. De exploitanten zijn bezorgd dat dat in de toekomst ten koste zou kunnen gaan van het bezoekersaantal. "Maar of dit ook werkelijk veel invloed gaat hebben op het bioscoopbezoek is koffiedikkijken", zegt De Groot.

Pas zal in ieder geval naar de bioscoop blijven gaan. "Once Upon a Time In... Hollywood of Star Wars moet je gewoon op een heel groot doek zien met heel vet surround sound. Dat blijft altijd magisch voor mij."