Voor veel mensen is het ultieme vakantiegevoel een ligstoel aan het zwembad, een boek en kinderen die zelfstandig kunnen zwemmen. Hoe veilig zijn de zwembaden in Nederland en in het buitenland eigenlijk, en hoe kun je dat controleren?

Nederland telt ongeveer zeventienhonderd zwembaden. Bijna de helft daarvan, zo'n 650 tot 700 baden, zijn openbaar toegankelijk. De rest is privé-eigendom of hoort bij een camping of hotel.

Alle zwembaden moeten aan wettelijke criteria voldoen op het gebied van veiligheid en hygiëne. Zo moet een openbaar zwembad douches, toiletten en kledingkluisjes hebben. Er moet voldoende toezicht zijn en het water moet afgevoerd kunnen worden. Vaak gebeurt dit via roosters in de wanden of op de bodem van het zwembad.

Die zwembadroosters zijn niet altijd veilig, zegt Chris Geurts van Kessel, voorzitter van The Blue Cap Foundation. Deze stichting wijst op de gevaren van een te sterke aanzuigkracht van zwembadroosters.

De stichting werd opgericht na een schrijnend ongeval: in 2010 verongelukte een twaalfjarige jongen in een zwembad tijdens een vakantie in Italië. Hij werd onder water met zijn buik vastgezogen aan een zwembadrooster.

De zuigkracht van zwembadroosters is regelmatig te hoog. (Foto: 123RF)

In Nederland bijna 20 jaar geen dodelijke ongevallen met roosters

In Nederland heeft er sinds 2000 geen dodelijk ongeval meer plaatsgevonden waarbij iemand te hard werd aangezogen door een zwembadrooster.

Zwembadinspecteur Mark Koudijs van Zwembadinspecties.nl controleert de veiligheid in 220 zwembaden. Hij inspecteert naast zwembadroosters ook de speeltoestellen, glijbanen en de toezichtcontrole. Hij ziet weinig problemen met de waterverversingsroosters. "Waar wij gecontroleerd hebben, leveren die over het algemeen geen risico's op."

"In Nederland wordt het water ook vaak op meerdere punten afgezogen, wat de kans al een stuk kleiner maakt dat iemand vast komt te zitten. Is ergens wel een te hoge zuigkracht, dan zijn zwembaden bereid dit risico snel te verhelpen."

Keurmerk voor veilige zwembaden

Om zwembadexploitanten te stimuleren hun baden veiliger te maken is het kwaliteitskeurmerk Veilig en Schoon in het leven geroepen. 243 zwembaden in Nederland dragen dit keurmerk. Dat wil niet zeggen dat alle zwembaden zonder keurmerk onveilig zijn, zegt woordvoerder Marjolein van Tiggelen van Stichting Zwembadkeur.

"Zwembaden met het keurmerk hebben een risicoanalyse laten doen door een inspectiebureau en corrigerende maatregelen genomen wanneer er kans was op aanzuiging", zegt Van Tiggelen.

Het aanvragen van het keurmerk gaat op vrijwillige basis. Stichting Zwembadkeur kijkt dus niet automatisch in ieder zwembad of het in aanmerking komt voor het keurmerk. "Maar we strijden ervoor dat meer zwembadexploitanten het belang van het keurmerk erkennen. Zo kunnen ze aan hun klanten laten zien dat ze moeite doen voor de veiligheid", aldus Van Tiggelen.

Roosters testen met plastic zak

Op baden in het buitenland hebben zwembadinspecteurs weinig zicht. "Zwembaden in Italië, Griekenland, Portugal, Egypte of andere vakantielanden zijn vaak privé-eigendom, ze horen bij een vakantiehuis of appartement. Daar kunnen wij niet meten", zegt Geurts van Kessel. Bovendien gelden hier andere wetten en regels.

Daarom geeft hij ouders een aantal handvaten om op vakantie te testen of het zwembad veilig is. Doe dit wanneer er nog niemand in het water ligt. "Houd een plastic zak voor het rooster en kijk of deze aangezogen wordt. Wanneer de plastic zak vacuüm trekt wanneer hij voor het rooster zit, is de zuigkracht te hoog. Maak je kinderen duidelijk dat ze van de roosters weg moeten blijven en er niet mee moeten spelen. Doe lange haren in een vlecht, zodat ze niet achter het rooster in elkaar kunnen draaien."