Dierenbeschermingsorganisaties roepen toeristen op tijdens hun vakantie geen uitstapjes te maken waar dieren bij betrokken zijn. Veel reizigers zijn zich er niet van bewust dat achter veel attracties dierenmishandeling schuilgaat, stellen ze. Maar de groep bewuste toeristen lijkt langzaam te groeien.

Zwemmen met dolfijnen, wandelingen met leeuwen, knuffelen met tijgerwelpen of ritjes op olifanten: het zijn allemaal uitjes die dierenbeschermingsorganisatie World Animal Protection liever ziet verdwijnen.

De organisatie voert samen met Stichting AAP en Stichting SPOTS een bewustwordingscampagne om de ogen van toeristen te openen voor het dierenleed dat met dit soort uitjes gepaard gaat. Volgens de stichting worden er dagelijks ruim 550.000 wilde dieren mishandeld voor gebruik in het toerisme.

Toeristische attracties waar dierenleed achter schuilt

  • Olifantenritten maken
  • 'Knuffelfarms' met welpen van katachtigen
  • Dolfijnenshows
  • Dansende apen of beren
  • Ezelritten op Santorini

Op vakantie gaan toeristen sneller naar dierenattracties omdat ze mooie herinneringen willen maken, zegt bioloog Karin Bilo. (Foto: NU.nl/Lisanne Wieringa)

Zwemmen met dolfijnen blijft populaire attractie

"Dat ritjes op olifanten wreed zijn, is inmiddels goed doorgedrongen", zegt campagneleider en bioloog Karin Bilo. "Maar veel toeristen blijven wel bereid om bijvoorbeeld te zwemmen met dolfijnen. Dolfijnen lijken meer vrijheid te hebben en ze zien eruit alsof ze altijd lachen. Wat je niet ziet, is dat de dieren voorafgaand aan de shows geen eten krijgen zodat ze tijdens de voorstelling extra gemotiveerd zijn om kunstjes te doen in ruil voor vis."

Volgens Bilo boeken toeristen de uitjes deels uit onwetendheid. "Veel plekken waar dieren geëxploiteerd worden, noemen zichzelf een opvang. Mensen willen daar graag in geloven. Ze denken: oké, ik mag hier olifanten wassen en aaien en dat is in elk geval beter dan erop rijden. Niet wetende dat het dier dan met een haak onder de duim wordt gehouden door de trainers."

Hoe herken je uitbuiting van dieren?

  • De dieren mogen geaaid of aangeraakt worden
  • Er zijn heel veel jongen of welpjes waarmee je op de foto mag
  • Dieren worden ingezet in shows of voor entertainment
  • Dieren worden verhandeld of gefokt

Olifanten bespelen een trommel in een Thais opvangcentrum. (Foto: ANP)

'Vakantie is een verworven vrijheid'

Bilo denkt dat het gedrag ook deels voortkomt uit een gevoel van zorgeloosheid. "Mensen zijn op vakantie. Ze willen niet te veel nadenken, maar vooral mooie herinneringen maken", verklaart ze. Reistrendonderzoeker Tessa aan de Stegge onderschrijft dit. "Vakantie is een cadeautje aan jezelf. Het is een verworven vrijheid, iets dat we verdiend hebben. Veel mensen gedragen zich daardoor niet alsof ze ergens te gast zijn."

Aan de Stegge ziet wel een kentering in deze houding. Volgens haar onderzoek gaat de bereidwilligheid om te reizen met meer oog voor de lokale bevolking, dieren en natuur omhoog. "Meer consumenten stellen zichzelf bij een reisaanbieder de vraag: waarom ben jij hier als bedrijf en wat draag je hier bij? Bijvoorbeeld bij zo'n welpjesopvang: wat gebeurt er als de dieren groter zijn?"

Acceptatie voor dierenattracties daalt

Zo blijkt uit onderzoek van World Animal Protection dat in 2019 de bereidwilligheid onder Nederlanders om met een wild dier op de foto te gaan is afgenomen met 10 procent ten opzichte van 2014. Ook de acceptatie van zwemmen met dolfijnen zakte van 69 procent naar 52 procent.

Door over eenvoudige dingen na te denken, kun je al op een positieve manier bijdragen aan de lokale bevolking, zegt Aan de Stegge. "Ga je naar een groot ketenhotel of logeer je op een lokale plek? Naar de McDonald's of naar een familierestaurant? Koop je elke keer een nieuw drinkflesje of neem je een Dopper mee? Daar zetten we steeds meer stappen in."

Tips voor bewust reizen van Tessa aan de Stegge

  • Weet dat je te gast bent in een ander land
  • Vermijd de massa en de drukke periodes om bij te dragen aan spreiding van toeristen
  • Verkies lokale restaurants en hotels boven internationale ketens
  • Vermijd commerciële activiteiten met kinderen zoals een bezoek aan een weeshuis
  • Kies voor dierenexcursies waarbij je wilde dieren alleen mag observeren, niet aanraken

Door voor lokale restaurants en producten te kiezen steun je de lokale bevolking op een bewuste manier, zegt trendonderzoeker Tessa aan de Stegge. (Foto: ANP)

Totaal aantal toeristen groeit

Bilo vindt het fijn dat de groep omgevingsbewuste reizigers groeit, maar plaatst er wel een kanttekening bij. "De bereidwilligheid om mee te doen aan dierenattracties neemt in Nederland geleidelijk af, maar in totaal eindigen wel steeds meer dieren in toeristische parken omdat er wereldwijd steeds meer mensen op vakantie kunnen."

Volgens cijfers van onderzoeksbureau NBTC-NIPO zijn ruim dertien miljoen Nederlanders (82 procent van de bevolking) in 2017 minstens één keer op vakantie geweest. Ten opzichte van 2016 betekent dit een stijging van bijna een kwart miljoen meer mensen. Voor 2018 zijn de cijfers nog niet bekend.

Aan de Stegge benadrukt dat dit niet per definitie een slechte ontwikkeling is. "Waar niet veel over gepraat wordt, is dat toerisme ook positieve effecten heeft. Een op de tien banen wereldwijd is in het toerisme en voor bijna de helft van alle arme landen is toerisme de belangrijkste inkomstenbron. Je doet ook veel goeds doordat je op vakantie gaat. Maar het is wel belangrijk bewust te zijn welke keuzes je ter plekke maakt", zegt ze.