De maanden april en mei worden gekenmerkt door een lange reeks feestdagen: Goede Vrijdag, Pasen, Koningsdag, Bevrijdingsdag en Hemelvaart. Toch hebben we in Nederland een stuk minder feestdagen dan in andere Europese landen. Hoe kan dat?

Nederland telt acht officiële nationale feesten: Nieuwjaarsdag, Goede Vrijdag, Pasen, Koningsdag, Bevrijdingsdag, Hemelvaart, Pinksteren en Kerstmis. Buurlanden Duitsland en België hebben respectievelijk negen en tien feestdagen. Finland heeft de meeste feestdagen van Europa; daar is het jaarlijks vijftien keer feest. Dat onderzocht adviesbureau Mercer in 2014.

Op een feestdag ben je in Nederland niet automatisch een dag vrij. Er bestaat namelijk geen wet waarin is vastgelegd dat werknemers vrij zijn op bepaalde feestdagen. Scholen en overheidsdiensten zijn vaak gesloten, maar bedrijven niet. Per sector wordt bepaald welke feestdagen als vrije dagen gelden.

Aantal feestdagen per land in West-Europa

  • Finland: 15
  • Spanje: 14
  • Griekenland: 12
  • Denemarken: 11
  • Frankrijk: 11
  • Italië: 11
  • Zweden: 11
  • België: 10
  • Luxemburg: 10
  • Portugal: 10
  • Duitsland: 9
  • Ierland: 9
  • Groot-Brittannie: 8
  • Nederland: 8

'Elk jaar weer discussie over Bevrijdingsdag'

Dat feestdagen niet per se vrije dagen zijn, leidt soms tot verhitte discussies. Volgens werkgeverskoepel VNO-NCW laait elk jaar rond 5 mei de discussie of Bevrijdingsdag een verplicht vrije dag zou moeten zijn of niet weer op.

VNO-NCW is daarop tegen. "De kosten van een extra vrije dag zijn aanzienlijk", zegt woordvoerder Mieke Ripken. "Een collectieve vrije dag kost tussen de 1 en 1,5 miljard euro. Hoe brengen we dat op? Een extra vrije dag gaat altijd ten koste van iets anders."

Daar is het Nationaal Comité 4 en 5 mei het niet mee eens. "Het zou ieder jaar een nationale vrije dag moeten zijn en niet slechts in sommige cao's", zegt Gerdi Verbeet, voorzitter van het comité. "Ik vind dat we ons er bewust van moeten zijn dat we sinds de bevrijding in een open, vrije, democratische samenleving leven en dat we dat met elkaar moeten vieren."

Een jonge bezoeker van Bevrijdingsfestival op het Malieveld in Den Haag vorig jaar. (Foto: ANP)

Niet in de cultuur om veel feest te vieren

Sommige Europese feestdagen, zoals het einde van de Eerste Wereldoorlog (11 november), worden in Nederland niet gevierd omdat we er eenvoudigweg niets mee te maken hadden; Nederland was neutraal tijdens deze oorlog.

Andere dagen, zoals de Dag van de Arbeid (1 mei), vieren we niet omdat het niet in de Nederlandse cultuur zit. "We kennen hier geen traditie van staken, en de eis om op 1 mei vrij te zijn, ligt niet op de onderhandelingstafel", zegt een woordvoerder van vakbond FNV.

Onderzoeker Peter Jan Margry van het Meertens Instituut, dat onderzoek doet naar de Nederlandse cultuur zegt: "Door de reformatie hebben wij minder kerkelijke feestdagen dan andere landen." Zo viert Nederland bijvoorbeeld geen Allerheiligen (1 november), maar België en Duitsland wel.

Tot slot is Nederland volgens Margry minder nationalistisch dan andere landen en hebben we daardoor geen nationale feestdag om de natiestaat te vieren, zoals Le Quatorze Juillet in Frankrijk. "We hebben wel Koningsdag, maar er is geen echte nationale feestdag om de roem van het verleden te vieren", zegt hij. "Dat nationalistische gevoel heeft nooit zo gespeeld."

We vieren weinig feest, maar werken ook het minst

  • Nederlanders mogen weinig feestdagen hebben, ze werken ook weinig uren in vergelijking met andere Europese landen; mannen werken gemiddeld 36 uur per week en vrouwen 26 uur. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek wordt er alleen in Spanje, Italië, Kroatië en Griekenland minder gewerkt.

Wat vind jij? Moeten feestdagen in Nederland voor iedereen vrije dagen worden, of vind je het niet erg om met Hemelvaart, Kerst of Oud en Nieuw te werken?