Station Santpoort Noord werd vorige week door NS omgedoopt tot Buitenpoort, een station dat als toegangspoort naar de natuur moet dienen. Het station ligt al sinds 1957 aan een natuurgebied. Wat is er precies vernieuwend aan deze Buitenpoort?

In Nationaal Park Zuid-Kennemerland loop je door een weids duinlandschap dat onder invloed van de wind, zon en regen altijd in beweging is. In het gebied graast een kudde wisenten, een rundersoort dat tot de grootste landdieren van Europa gerekend kan worden. Het duinmeertje 't Wed is het hele jaar door open voor zwemmers.

Een spoorlijn verbindt Zuid-Kennemerland met Haarlem, Alkmaar en Amsterdam. Daar, op station Santpoort Noord, opende NS op 5 april de eerste Buitenpoort. Dat is een station dat direct aan een natuur- of recreatiegebied ligt. Santpoort Noord is een bestaand station dat in 1957 in gebruik werd genomen.

In Zuid-Kennemerland leven meerdere soorten grote grazers. (Foto: 123RF)

Stedelingen naar de natuur brengen

De wanden van het station en de voetgangerstunnel zijn voorzien van grote foto's en informatie over het natuurgebied. Ook staat er een informatiepunt met een overzicht van de bezienswaardigheden, wandel- en fietsroutes in het gebied.

Het omdopen van het station tot Buitenpoort is een initiatief van onder andere de provincie Noord-Holland, NS, Nationaal Park Zuid-Kennemerland en Natuurmonumenten. De wens van de partijen is dat meer stedelingen en toeristen uit Amsterdam en omgeving naar het natuurgebied komen. "We stimuleren inwoners uit de regio om de trein te nemen in plaats van de auto en te genieten van het buitenleven", zegt gedeputeerde Joke Geldhof.

Naamsverandering om toeristen te trekken

Het gebeurt vaker dat stations een andere naam krijgen om meer reizigers te trekken. Zo wijzigde in 2016 de naam van station Koog-Zaandijk na 147 jaar in Zaandijk Zaanse Schans. "Hierdoor kunnen toeristen hun bestemming makkelijker herkennen", zei ProRail destijds.

De naamswijziging wierp zijn vruchten af. Het aantal passagiers dat van of naar station Zaandijk Zaanse Schans reisde nam toe met 9,5 procent in het eerste jaar en met 15 procent in het tweede jaar. Dat blijkt uit cijfers van Treinreiziger.nl.

“Toeristen zijn te kort in Amsterdam om Kennemerland te kunnen bezoeken”
Egbert van der Zee, sociaal geograaf Universiteit Utrecht

Volgens Egbert van der Zee, sociaal geograaf en universitair docent aan de Universiteit Utrecht, past het idee van een Buitenpoort goed in de huidige tijd. "We denken veel na over onze ecologische voetafdruk en in plaats van dat we het vliegtuig pakken, verkennen we meer onze eigen buurt. De trein maakt dat toegankelijk."

Gedeputeerde Geldhof ziet in de Buitenpoorten een manier om het toerisme uit Amsterdam gelijkwaardiger over de regio te verspreiden. Daar is Van der Zee sceptisch over. "Over het algemeen blijven toeristen maar heel kort in Amsterdam. Die hebben geen tijd om na het Rijksmuseum ook nog iets anders als Kennemerland te bezoeken."

NS is hoofdzakelijk vervoerder

Van der Zee denkt dat de Buitenpoort succesvol kan worden als allerlei lokale partijen samenwerken. "NS is van oudsher een vervoerder en geen verbinder met het achterland", zegt hij. "Er zijn veel meer partijen voor nodig om zo'n buitengebied te laten leven. Kun je vanaf het station een fiets huren? Ergens een kopje koffie krijgen? Dat zijn dingen die bezoekers meteen moeten weten."

In het actieprogramma Kennemerlijn, waarin de plannen voor de Buitenpoort zijn uitgerold, is te lezen dat het op de lange termijn de bedoeling is dat er een info- en natuureducatiecentrum, horeca, fietsverhuur en andere services rond het station verschijnen. Die zaken hebben nu nog geen prioriteit.

Het komende half jaar gaat NS testen hoe het station en het landschap aantrekkelijker ingericht kan worden om meer mensen naar het buitengebied te trekken. Of er nog meer Buitenpoorten komen is niet duidelijk.

Treinstations die vlakbij een natuurgebied liggen

  • Almere Oostvaardersplassen, Flevoland: Oostvaardersplassen
  • Rhenen, Utrecht: Blauwe Kamer en Grebbeberg
  • Ravenstein, Noord-Brabant: Uiterwaarden van de Maas
  • Rheden, Gelderland: Nationaal Park Veluwezoom