Miljoenen Amerikaanse sportliefhebbers kijken reikhalzend uit naar de 53e Super Bowl. Op zondag 3 februari strijden de Los Angeles Rams en de New England Patriots tegen elkaar om de Vince Lombardi Trophy. Leeft het sportevenement ook in Nederland? En waar wordt het gekeken?

De Super Bowl vormt de finale van het American football-seizoen en is de best bekeken sportwedstijd in de Verenigde Staten. Het evenement draait niet alleen om football, maar ook om de peperdure reclames (150.000 euro per seconde), de ster die het Amerikaanse volkslied zingt en het entertainment tijdens de halftime-show. Dit jaar treedt popband Maroon 5 op in de rust.

Elk jaar trekt de wedstrijd zo’n 115 miljoen Amerikaanse kijkers en 50 miljoen kijkers van buiten de Verenigde Staten. Uit cijfers van Stichting KijkOnderzoek blijkt dat de Super Bowl in Nederland met wisselend succes bekeken wordt.

Vorig jaar trok de Super Bowl in Nederland gemiddeld 40.000 kijkers. Die cijfers komen bij lange na niet in de buurt van de kijkcijfers van het best bekeken sportprogramma van 2018: de halve finale van het WK voetbal tussen Frankrijk en België (3,9 miljoen kijkers).

Rode bekers, cheerleaders en hotdogs

Toch heeft de Super Bowl in Nederland wel degelijk een trouwe schare fans, zegt Gian Zandonà, voorzitter van de American Football Bond Nederland (AFBN). Nederland telt 21 American football-clubs, die zondag allemaal een eigen feestje vieren.

Bijvoorbeeld de Groningen Giants. Komende zondag organiseren zij in samenwerking met de Groningse horeca voor de achtste keer Super Bowl Sunday. Het feest wordt aangekleed met met rode plastic bekers, cheerleaders, hotdogs, kippenvleugels en een eigen footballwedstrijd op de Grote Markt tijdens de rust. "Het begon als een feest voor alleen de spelers, maar inmiddels is het uitgegroeid tot een evenement met honderden mensen", zegt Giants-speler Jochem Hilberdink.

Ook in Amsterdam organiseert de AFBN in samenwerking met footballmagazine Gridiron voor de tiende keer een grote Super Bowl Party waar zevenhonderd bezoekers de wedstrijd kunnen volgen. Het evenement is bijna uitverkocht.

Niet alle kijkers weten hoe football werkt

Lang niet alle bezoekers van het Super Bowl-feest zijn sportliefhebbers. “Veel mensen hebben geen idee wat er gebeurt, die komen voor de gezelligheid”, zegt Hilberdink. "Als je ze vraagt hoeveel innings er zijn bij American football, hebben ze daar geen idee van. Er zijn trouwens helemaal geen innings bij American football."

Dat lang niet iedereen de regels van de sport kent, is niet zo vreemd als je kijkt naar de ledenaantallen van de AFBN. In Nederland beoefent slechts een handjevol mensen de sport. In 2017 telde de AFBN 1.746 leden. Ter vergelijking: de KNVB had in dat jaar in totaal 1,2 miljoen leden.

“Je hebt het er niet voor over als je met luciferstokjes in je ogen naar de wedstrijd moet kijken”
Perry Hendriks

Perry Hendriks, redacteur van Gridiron, vermoedt dat mensen de weg naar de Super Bowl-feesten niet goed weten te vinden vanwege het late tijdstip. De meeste feestjes beginnen rond 22.00 uur, maar de wedstrijd begint om 00.30. "Je gaat naar zo’n feest in de wetenschap dat je maandag en dinsdag weer moet werken. Dat blijft een struikelblok. Ik kan me voorstellen dat je het er niet voor over hebt als je met luciferstokjes in je ogen naar de wedstrijd moet kijken."

American football in Nederland is weliswaar klein, het is wel degelijk een groeiende sport. Volgens sportkoepel NOC*NSF steeg het ledenaantal van de AFBN tussen 2015 en 2017 met ruim 17 procent. Daar is volgens AFBN-voorzitter Gian Zandonà flink voor gelobbyd. "Spelers zijn langs scholen gegaan, we hebben evenementen georganiseerd en oude spelers gemotiveerd om trainer te worden."

Dat merkt ook Hilberdink. "Vroeger moesten we veel rekruteren. Dan zag je een grote gast in de stad en zei je: kom een keer meetrainen. Nu komen mensen veel meer naar ons toe omdat ze van de Super Bowl hebben gehoord."