Hoe dichter de kerst nadert, hoe drukker ijsbeeldhouwers het krijgen. Deze maand openen verschillende ijstentoonstellingen, zoals de Ice Expo in Scheveningen, het Nederlands IJsbeelden Festival en Magisch Maastricht. Hoe verandert een blok ijs in een kunstwerk, en wat gebeurt er na afloop mee? 

December is een uitstekende maand voor ijskunstenaars. "Vanaf oktober stromen de aanvragen bij ons binnen en dat houdt aan tot eind januari", vertelt Jasper Boekbinder, die live demonstraties ijsbeeldhouwen op grote en kleine evenementen verzorgt.

Allereerst moeten de organisatoren aan geschikt ijs komen. Het IJsbeelden Festival, dat dit jaar in Zwolle wordt gehouden, gebruikt 275.000 kilo ijs en een net zo grote hoeveelheid sneeuw. Dat betekent dat er heel veel water nodig is. En dat terwijl in Nederland op dit moment nog altijd een groot neerslagtekort is. Waar halen ze dat water dan vandaan?

"Dat halen we uit Frankrijk", antwoordt organisator Eric Broekaart. "We bestellen ijs bij een fabriek die het regenwater opvangt op zijn dak." Vervolgens worden alle mineralen uit het water gefilterd. Tijdens het bevriezen wordt het water constant zachtjes geroerd om te voorkomen dat er luchtbelletjes in het ijs komen. "Op die manier krijg je heel helder, transparant ijs", zegt Broekaart.

Elk blok ijs weegt 1.200 kilo

Het ijs komt in gekoelde vrachtwagens bij de IJsselhallen aan. Daar wordt het door een gespecialiseerd team uit Letland op elkaar gestapeld. "Het is ijs, dus het is glad en glibberig. Elk blok weegt 1.200 kilo. Je kunt dus niet even wat mensen op straat vragen of ze komen helpen", licht Broekaart toe.

Daarna kunnen de beeldhouwers aan de slag. Wilfred Stijger (48) uit Pieterburen is een van die kunstenaars. Hij maakt nu zo’n vijftien jaar ijsbeelden en zandsculpturen. Stijger hakt in op een 5 meter hoog beeld van Peter Pan en Kapitein Haak.

"Het is behoorlijk groot", zegt hij. "We staan op een steiger te werken en dat kan heel glad worden, dus je moet je vooral niet haasten." Na vijftien jaar ijsbeeldhouwen en een aantal akelige valpartijen is het zijn tweede natuur geworden de ijzigste plekken te ontwijken.

Harry Potter in ijs

Stijgers ijsbeeld van Peter Pan is onderdeel van het grotere thema van het festival: Wereldberoemde Verhalen. Alle sculpturen zijn gebaseerd op bekende verhalen zoals A Christmas Carol, maar ook op bijvoorbeeld Game of Thrones, Harry Potter of Dracula. "Het uitgangspunt is herkenbaarheid", zegt Broekaart.

In tegenstelling tot een stenen beeld, waarbij de kunstenaar eerst een model in gips maakt, zet een ijskunstenaar zijn beitel direct in het ijs. "Ik vind het een soort schetsmateriaal", zegt Stijger. "Je duikt er veel sneller in en na een paar maanden is het weg. Als ik een stenen beeld zou maken, zou ik er veel langer over doen omdat je het tot in de eeuwigheid blijft zien."

Smeltende beelden op de parkeerplaats

De kunstenaas hebben nog een week om hun beelden af te maken. Op 15 december opent het festival. De sculpturen zijn dan tweeënhalve maand te zien. Ze blijven niet zo gaaf als wanneer ze voor het eerst gebeiteld zijn. Doordat koelmachines de temperatuur in de ruimte onder het vriespunt houden, groeit het ijs een klein beetje aan. "Na een paar weken moet het wat worden bijgewerkt", zegt Stijger.

Als de laatste bezoekers op de laatste dag van de expositie zijn vertrokken, gaan de koelmachines uit en smelten de beelden langzaam weg. "Op een gegeven moment laat je het los", zegt Stijger. "Je hebt alleen nog de foto's en je hoopt dat je ervan geleerd hebt."

Twee dagen later komen de bulldozers. Die schuiven de kunstwerken uit de loods. "Dan is er al niet veel meer van over", zegt Eric Broekaart. Druppend blijven ze achter op de parkeerplaats van de IJsselhallen, tot al het water is verdampt.

Ben jij van plan deze winter naar een ijsbeelden expositie te gaan? Laat het weten in de reacties.