Soldaat van Oranje is de langstlopende Nederlandse musical, trok 2,7 miljoen bezoekers, is ruim 2.500 keer opgevoerd én wordt nog een keer verlengd. Wat spreekt het publiek zo aan in het verhaal van verzetsstrijder Erik Hazelhoff Roelfzema?

Op 30 oktober 2010 ging Soldaat van Oranje in première in TheaterHangaar in Katwijk. In tegenstelling tot het Circustheater in Scheveningen of Carré in Amsterdam staat dit theater niet in een grote stad, maar in een rustige kustplaats op het voormalige militaire vliegveld Valkenburg.

Theater tussen de oude vliegtuigen

"Toen we acht jaar geleden in Katwijk begonnen, verklaarden ze ons voor gek", zegt Fred Boot, producent van Soldaat van Oranje. Musicalverslaggever Rob de Haan herinnert zich de eerste persopvoering van Soldaat van Oranje, en hoe gewaagd de locatie was. "Dat was een grote stap. De producenten deden een gigantische investering."

Een investering die goed uitpakte: de 1.103 stoelen in de zaal zijn jaren later nog altijd bijna elke dag bezet. Boot: "We vertellen een oorlogsverhaal op een onorthodoxe manier met een draaiend theater, projectie, buitenscènes en op een authentieke locatie", licht Boot toe. "Het hedendaagse publiek beleeft theater graag op een andere manier."

Deze visie deelt Boot met de andere Soldaat van Oranje-producent Robin de Levita. In een interview met de Volkskrant zegt De Levita: "Mijn probleem met musicals is dat ze vaak zo traditioneel zijn; een hoge noot halen, een dansje, leuke kindertjes. De ervaring heeft zich herhaald, het is te voorspelbaar geworden." Een bezoek aan Soldaat van Oranje met al zijn grimmigheid en gelaagdheid is dan een heel ander avondje uit. "Daar komen de mensen op af", zegt hij.

Bezoekers komen vaak terug

Volgens het CBS bezochten ongeveer 2,6 miljoen Nederlanders een muziektheatervoorstelling in 2016. Soldaat van Oranje trok tot nu toe in totaal 2,7 miljoen bezoekers. In acht jaar bouwde de musical een trouwe fanschare op; 30 tot 35 procent van de bezoekers kwam terug.

Bij andere musicals ligt het percentage terugkomers doorgaans op 5 tot 10 procent, weet een woordvoerder van Soldaat van Oranje. "Maar je moet er rekening mee houden dat die musicals lang niet zo'n lange looptijd hebben als Soldaat van Oranje."

Een van de veelvuldig terugkerende bezoekers is musicalfan Scot Brown Pilkes. Hij is veertien keer naar Soldaat van Oranje geweest. "De meeste musicals zijn ontzettend opgepoetst of hebben een zwakke boodschap. Soldaat van Oranje is anders. De spelers zijn niet 'te mooi', maar gewone mensen zoals jij en ik. De boodschap en het call to action-gevoel staan centraal. Na veertien keer moet ik nog steeds mijn ogen deppen."

Ook Boot benadrukt het belang van de boodschap. "Het is ons alleen maar te doen om het verhaal van Erik Hazelhoff. We verlengen niet om prijzen en onderscheidingen te krijgen. Dit verhaal hoort bij onze collectieve geschiedenis." Soldaat van Oranje is het waargebeurde verhaal van de Leidse student Erik Hazelhoff Roelfzema die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog aansloot bij het verzet, maar oude studievrienden zag afdrijven richting de nazi's.

Het verhaal is herkenbaar

Het verhaal is nog steeds actueel, vindt De Haan. "Erik Hazelhoff en zijn vrienden moesten extreme keuzes maken en afwegen of die goed of slecht waren. Nog steeds moeten we ons leven lang moeilijke afwegingen maken. Dat nemen mensen mee uit de voorstelling."

Voorlopig speelt Soldaat van Oranje dus nog wel even door. "We moeten zo goed mogelijk overbrengen wat er in de Tweede Wereldoorlog is gebeurd", besluit Boot. Inmiddels werkt theaterproductiebedrijf New Productions, dat ook Soldaat van Oranje maakte, aan een nieuwe voorstelling over de ontstaansgeschiedenis van New York. Maar waar die moet gaan spelen, is nog niet bekend.