Ze kenmerken zich allemaal door statige stadspoorten en een geschiedenis waar je u tegen zegt. Maar ook door spannende volksverhalen over Blauwvingers, Kamper uien en spookhond Kladdegat. Ze serveren hun eigen koek, snoep of mosterd en je kunt er eindeloos wandelen door straten met illustere namen als Korte Ademhalingssteeg of Hondegatstraat.

Dompel je onder in een van de bekendste hoofdstukken van de vaderlandse geschiedenis: de Hanzetijd. Want in de monumentale Hanzesteden aan het water is van alles te doen.

Hanzesteden, wat zijn dat?

Maar eerst een korte uitleg over die steden aan het water. De meeste van deze plaatsen liggen langs de rivier de IJssel, zoals Deventer, Zwolle en Hattem. Maar ook Harderwijk en Elburg aan de voormalige Zuiderzee dragen de naam.

Al deze steden sloten zich in de middeleeuwen aan bij het Hanzeverbond, een internationaal samenwerkingsverbond waarmee de deelnemende steden een stevigere handelspositie wilden verwerven.

Deze samenwerking maakte de handel niet alleen efficiënter, maar ook veiliger; de schepen konden samen reizen en elkaar beschermen tegen piraterij. Dit duurde tot ongeveer het einde van de zestiende eeuw, waarna het Hanzeverbond in elkaar stortte door economische en politieke omstandigheden.

23 steden met 'monumentaal karakter'

"In Nederland waren in totaal 23 steden aangesloten bij het Hanzeverbond", zegt Elisabeth Stoit van Hanzesteden Marketing. "In Hasselt, Kampen, Zwolle, Hattem, Deventer, Zutphen, Doesburg, Elburg en Harderwijk is het historische karakter nog steeds erg goed zichtbaar. Deze steden delen hun gezamenlijke visie – eeuwenoude handelssteden verbonden door het water – en werken ook nu actief samen. Maar dan om het monumentale karakter in stand te houden voor bezoekers."

In alle Hanzesteden kun je de geschiedenis volop terugvinden in gebouwen, etenswaren en musea. Wat kun je er zoal doen?

Beklim de Sassenpoort in Zwolle

De rijke steden werden beschermd door een stevige muur, met op verschillende plekken uitkijktorens en poorten. Niet iedereen werd zomaar toegelaten tot de stad. Rond het jaar 1400 kreeg Zwolle de statige Sassenpoort, die later ook dienstdeed als gevangenis. Op woensdag en zaterdag kun je de poort beklimmen en vind je er een expositie over Hanzestad Zwolle.

Foto: Hollandse Hoogte

Bewandel de oude binnenstad van Harderwijk

De compacte oude binnenstad van Harderwijk leent zich goed voor een stadswandeling. Tip: download de Hanzewandelroute, waarmee je in anderhalf uur door de oude straatjes en langs onder meer de Smeepoortenbrink en de Vischpoort wandelt.

Proef Deventerkoek

Deventer staat bekend als de Koekstad en in de tijd van de Hanze werd deze lokale lekkernij al druk verhandeld. Koek bakken was een serieuze aangelegenheid; de koek werd volgens strenge richtlijnen gebakken en de stad had een eigen gilde van koekbakkers. De bekende Deventerkoek van Jb. Bussink koop je in de authentieke Deventerkoekwinkel.

Drink bier als een koopman in Doesburg

Kooplieden kwamen in herbergen bijeen om hun waren af te wegen en contracten te sluiten. Een bekende ontmoetingsplaats was Stadsbierhuys De Waag in Doesburg. Op deze plek wordt al sinds 1478 bier geschonken en De Waag is daarmee het oudste café van Nederland.

Bezoek de Koggewerf in Kampen

De Kamper Kogge is een zo authentiek mogelijk evenbeeld van een handelsschip uit de veertiende eeuw. Je kunt de Koggewerf zeven dagen per week vrij bezoeken. Op de Koggewerf vind je naast het schip onder meer een timmerwerkplaats en een taveerne.

Wat is jouw favoriete activiteit in een van de Hanzesteden in Nederland? Vul het overzicht aan door een reactie achter te laten onder dit bericht.