Kamperen is een populaire manier van vakantie vieren. Desondanks kozen de laatste jaren steeds minder mensen voor een verblijf op de camping. Kozen, want de kampeervakantie lijkt weer in trek te zijn. Al gaat dat kamperen tegenwoordig wel op een heel andere manier.

De traditionele kampeerder die helemaal back to basics gaat, die slaapt in een simpele tent in de natuur, kookt op een éénpitskookstel met gasfles en zich niet druk maakt over Nederlands zomerweer, bestaat al heel lang. Net als de vakantieganger die eropuit gaat met een caravan of vouwwagen en deze stalt op een simpel kampeerveld.

Dat type vakantievierder is er nog steeds, maar is niet meer de kampeerder van nu. Volgens Arie Stoffelen, universitair docent en onderzoeker toerisme geografie aan de Universiteit van Groningen, neemt de traditionele vorm van kamperen af. "Er is meer behoefte aan niche en minder behoefte aan standaard. Mensen willen een vakantie die aansluit bij hun persoonlijke voorkeuren. Ze willen meer dan kamperen alleen en nemen geen genoegen meer met alleen een goede kampeerlocatie. Mensen willen naar een camping met een verhaal."

De behoefte aan producten en diensten met een verhaal is een maatschappelijke trend die terug te zien is in veel branches. Stoffelen maakt de vergelijking met speciaalbier. "Jaren geleden kon je kiezen uit een paar grote biermerken. Tegenwoordig zijn er ontelbaar veel microbrouwerijen met ieder hun eigen biertje met een eigen verhaal. Zo'n verhaal verhoogt de waarde van een product."

Volgens de universitair docent zie je dat ook terug op het gebied van kamperen. Een standaard camping met een simpel grasveld sluit niet meer aan bij de wensen van vooral jonge mensen. "Ze willen iets unieks, iets bijzonders. Een camping met een goede locatie is niet meer genoeg. Een camping moet een verhaal dat tot de verbeelding spreekt hebben."

Camping als community

Voorbeelden van campings met een verhaal in Nederland zijn kampeerterrein De Lievelinge in Gelderland, Camping Buitenland in Drenthe en Camping Netl de Wildste Tuin in Flevoland.

Reistrendwatcher Tessa aan de Stegge noemt dit soort campings ook wel communitycampings. "Tegenwoordig willen veel mensen geen standaard stacaravan meer. Campings moeten andere dingen proberen om gasten te trekken en jonge ondernemers die een camping beginnen komen met een compleet ander concept."

Op deze 'nieuwestijlcampings' staat de beleving centraal. Zo is er een eigen restaurant en een zweefmolen, worden er festivals georganiseerd en staan er gepimpte caravans. Zo'n camping wordt samen met campinggasten aan het begin van het seizoen opgebouwd tot een soort creatief dorp. "Er wordt een soort community op een mooie plek in de natuur gecreëerd", zegt Aan de Stegge.

Samen in de natuur

Een plek vinden op zo'n nieuwestijlcamping die een bestemming an sich is, is nog niet zo makkelijk; ze zijn laaiend populair en vaak volgeboekt. Mensen die een vaste staplek willen bemachtigen, moeten in sommige gevallen voor de ballotagecommissie komen en aantonen dat zij met hun slaapverblijf echt iets toevoegen aan de camping. "Is dat kamperen?", denkt Aan de Stegge hardop. Volgens haar is het antwoord ja. "De essentie is dat je met z'n allen in de natuur bent en 's avonds samen gaat barbecuen. Dat doe je op zo'n nieuwe soort camping in een tijdelijk, zelfgebouwd dorp met vrienden."

Samenwerken met lokale ondernemers

Hoewel de nichecampings helemaal zijn ingericht op de behoeften van de gasten, is het volgens Stoffelen niet hun insteek om gasten op hun terrein te houden. "Veel van dit soort campings zoeken juist samenwerkingen met andere lokale ondernemers die een product aanbieden dat bij de behoefte van hun gasten past. Een restaurant of een bureau dat excursies aanbiedt, bijvoorbeeld."

Aan de nichecamping hangt vaak een ander prijskaartje dan aan een traditionele camping. Stoffelen zegt dat mensen bereid zijn om meer te betalen voor een rijkere ervaring. Volgens hem is kwaliteit belangrijker geworden en spelen ook campingeigenaren en toerismebureaus daarop in, onder meer door het aanbieden van comfortabele slaapplekken en een beter culinair aanbod.

Op de Waddeneilanden bijvoorbeeld, waar het in de zomer ontzettend druk is, is het doel gesteld om minder toeristen aan te trekken enzo de mensen die wel komen meer kwaliteit te kunnen bieden.

Wildkamperen in Zweden

Stoffelen denkt trouwens niet dat iedereen naar zo'n nichecamping wil. "Wildkamperen in Zweden is ook een voorbeeld van het nieuwe kamperen." Hij legt uit dat de essentie is dat een vakantie een uniek, bijzonder verhaal op moet leveren. Vooral jongeren hunkeren ernaar onderscheidend te zijn in alles wat ze doen. Een traditioneel tentje opzetten in de duinen is te standaard, ze willen meer.

Glamping

Nieuwe campings komen op, maar ook traditionele campings doen hun best om hun bedrijf te verrijken. Zij spelen in op de glampingtrend, die al een aantal jaar gaande is. Ze bieden luxe slaapplekken in ruime safaritenten aan, compleet met eigen keuken en badkamer, en breiden hun camping uit met bijzondere slaapplekken, zoals een pipowagen of een boomhut.

Aan de Stegge zegt dat dit 'glamorous kamperen' de vakantie naar een camping ineens weer interessant maakt voor een grotere groep mensen. "Mensen willen in de natuur zijn tijdens hun vakantie. Daarnaast willen ze comfort en dat is precies wat glamping is."

Ook onderzoek bevestigt dat kamperen weer in trek is. Na jaren van dalende cijfers is het aantal campinggangers de afgelopen jaar weer gestegen. Dat blijkt uit het Trendrapport Toerisme en Recreatie, dat door onder meer het CBS wordt opgesteld. Nederlanders zijn samen goed voor 4,2 miljoen kampeervakanties in binnen- en 2,9 miljoen vakanties in buitenland.

Roadtrip in camper

De camper en caravan zijn steeds populairder onder de kampeerders. De verkoop van deze vakantiehuizen op wielen stijgt al jaren. Volgens Aan de Stegge is dat te verklaren door de behoefte aan vrijheid. "Sommige zelfstandigen, vaak mensen met een creatief beroep, reizen een hele zomer in een camper van de ene naar de andere mooie plek en doen hun werk gewoon vanuit hun busje." Ook onder mensen die 'gewoon' voor een vakantie van een paar weken in zo'n camper gaan, is de motivatie dat ze voor ultieme vrijheid kiezen en zo kunnen gaan en staan waar ze willen.

Sommige vakantiegangers gaan nog een stap verder. Aan de Stegge vult aan: "Een nieuwe stroming is het zogenaamde 'caravanity', waar mensen een camper of caravan kopen en pimpen en daarmee op vakantie gaan." Die reizen zijn vaak gewoon in Nederland, omdat de oude Volkswagen-busjes en caravans die hiervoor worden aangeschaft niet de meest betrouwbare voertuigen zijn.

Camping versus festival

Volgens Aan de Stegge is er een dunne lijn met de kampeervakantie en festivals, die zich ook steeds vaker op beleving richten. In Portugal is Boom een populair festival, waar kamperen een belangrijk onderdeel is. In Nederland is Camp Moonrise een soortgelijk initiatief. Er wordt een tijdelijk dorp gebouwd, een soort community. "Een weekend op zo'n festival is echt een minivakantie", zegt Aan de Stegge.

Kamperen is nog steeds ongekend popualir in Nederland. Mensen willen tijdens hun vakantie graag zo dicht mogelijk bij de natuur zijn en hebben daarnaast ook behoefte aan comfort. Bijzondere slaapverblijven, gepimpte caravans en nichecampings zijn de belangrijkste trends. Stoffelen: "Het aanbod van deze campings in Nederland is nog niet heel groot, maar dat zal zeker veranderen. Simpelweg omdat mensen tegenwoordig meer dan een goede kampeerplek alleen willen. Ze willen een vakantie met een verhaal."