Er zijn van die verwachtingen over het moederschap die niet bepaald uitkomen als het eenmaal zo ver is. Soms sta je zelfs compleet versteld van wat er met jou als mens, met je lijf of in je omgeving gebeurt. In deze rubriek lees je wat niemand je vooraf vertelde over moeder zijn, maar wat je graag had willen weten. Dit keer: seksualiteit na de bevalling.

Dit artikel is afkomstig uit het AD. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

Seks na de bevalling staat misschien niet bovenaan je prioriteitenlijstje. Slaapgebrek, lichamelijk herstel van de bevalling, een compleet nieuwe rol, angst, een veranderd zelfbeeld: verschillende factoren kunnen van invloed zijn op je libido en je seksleven na de komst van een baby. Een studie uit 2005 laat zien dat 83 procent van de stellen drie maanden na de bevalling seksuele problemen ervaart, en na zes maanden was dat nog altijd 64 procent. "Seksualiteitsproblemen zijn helemaal niet gek na een zwangerschap'', zegt medisch seksuoloog Woet Gianotten van de Nederlandse Wetenschappelijke Vereniging voor Seksuologie (NVVS).

Pijn bij vrijen

"Voor die problemen zijn zowel lichamelijke als psychische oorzaken te vinden. Eigenlijk kun je die twee niet loskoppelen'', zegt Gianotten, die expert is op het gebied van verloskunde en seksualiteit. "Beide zaken werken op elkaar in, en kunnen voor een vicieuze cirkel zorgen. Heb je bijvoorbeeld door lichamelijke bevallingsschade de eerste keer pijn bij het vrijen, dan kan dat leiden tot angst voor pijn. Daardoor span je de volgende keer je bekkenbodem te veel aan, word je onvoldoende vochtig en ontstaat opnieuw pijn bij penetratie. Zo kun je in een onwenselijk patroon terechtkomen.''

Borstvoeding en pijn

Ook het geven van borstvoeding kan tot veranderingen in seksualiteit leiden, weet Gianotten. "Borstvoeding geven heeft natuurlijk veel voordelen voor je kindje en voor je eigen gezondheid, maar de veranderde hormoonspiegel beïnvloedt ook je seksleven. Door het tekort aan oestrogeen blijft het slijmvlies van je vagina vaak heel droog, en door het tekort aan testosteron raak je minder makkelijk opgewonden. Ga je dan toch voor penetratie, dan kan de pijn die erdoor ontstaat tot de eerder genoemde cirkel leiden", legt hij uit.

Het advies dat Gianotten veel vrouwen en hun mannen na de bevalling geeft, luidt dan ook: begin niet aan penetratie als je er nog niet écht klaar voor bent. "Veel vrouwen vinden het zielig voor hun man om ze geen seks te geven, en gaan er dan toch in mee terwijl ze er zelf lichamelijk of mentaal nog niet aan toe zijn. Als jij bang bent voor pijn, pijn hebt, je lelijk voelt, geen behoefte voelt: doe het dan nog niet. Je kunt er lange termijn-problemen mee voorkomen.''

Andere intimiteit

Samen zoeken naar een andere oplossing, iets dat wel fijn voelt, is een mogelijkheid. "Bespreek waar je tegenaan loopt en kijk hoe je intiem kunt zijn zonder penetratie bijvoorbeeld. Zoenen, vrijen, het met de hand afmaken: jullie kunnen samen wennen aan een andere vorm voor zo lang als dat nodig is'', zegt Gianotten. "Probeer dit al tijdens de zwangerschap eens, daar kun je na de bevalling baat bij hebben. Voel je ook vrij om seksualiteit al tijdens de zwangerschap met je verloskundige te bespreken: deel je twijfels en zorgen gerust.''

De medisch seksuoloog benadrukt dat het ook zo kan zijn dat je als kersverse moeder juist geen problemen ervaart op seksueel vlak. "Ook dat is niet gek. Waar sommige vrouwen zich wanstaltig voelen over hun veranderde lijf, voelen anderen zich prachtig door hun vollere borsten. De ene vrouw is bang voor lekkende borsten tijdens een orgasme of heeft een partner die dat onsmakelijk vindt, bij het andere stel voegt het juist erotiek toe. In alle gevallen geldt: seksualiteit kan veranderen na de zwangerschap, praat er samen écht over.''