Lhbti’ers gaan in een verzorgingshuis vaak terug de kast in, omdat zij bang zijn voor minder geëmancipeerde medebewoners. Eveline van de Putte, winnares van de Haagse homo-emancipatieprijs gaat verzorgingstehuizen af om ouderen toleranter te maken voor homoseksualiteit.

Dit artikel is afkomstig uit het AD Den Haag. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

'Dat probleem hebben we niet'. Eveline van de Putte gruwelt als zij het zinnetje uitspreekt, dat ze vaker als antwoord krijgt van verzorgingstehuizen als ze vraagt naar homoseksuele of 'roze' ouderen. "Probleem", herhaalt de Haagse verbolgen.

"Het probleem is dat het personeel zich niet realiseert dat 'dit soort mensen', zoals het dan klinkt, ook bij hun door de gangen loopt. En een nóg groter probleem is dat dit komt omdat de lhbtiq+-bewoners vaak niet de veiligheid voelen om zichzelf te zijn."

Homo-erotische kunst

Niet in het huis, maar ook niet in hun eigen 'huis', oftewel hun kamer. Van de Putte vertelt over een homoseksuele man, die altijd homo-erotische kunst aan de muur had. Op het moment dat hij zorg nodig had, moest het eraf. Bang om weggezet te worden als 'vieze homo'. "Het is zo treurig."

Met de door haar bedachte theatervoorstelling Tour d'Amour hoopt Van de Putte te voorkomen dat lhbtiq+'ers op hun oude dag opnieuw de kast in gaan. Onzichtbare seksuele diversiteit wordt zichtbaar gemaakt door de aanwezigen - middels verhalen en liedjes - mee te nemen in de leefwereld van roze ouderen. De show maakt indruk, ook op de juryleden van de John Blankensteinprijs voor homo-emancipatie. Vernoemd naar de eerste professionele voetbalscheidsrechter die uitkwam voor zijn homoseksualiteit. Zij beloonden Van de Putte met een prijs.

Naast onwetendheid bij professionals, vrijwilligers en bewoners in de zorg, maakt ook het onbegrip van sommige leeftijdsgenoten dat roze ouderen niet zichzelf durven te zijn in hun eigen woonomgeving, meent Van de Putte. "Zelf zijn zij dan wel die emancipatiestrijd doorgegaan, er zijn ook ouderen die niet eens weten wat het is. Ik citeer: 'nu moet het allemaal maar kunnen, die smerigheid', 'mannen die zich verkleden als vrouw - beláchelijk', 'vroeger bestond dit niet'. Daar zit je dan tussen."

En het blijft niet alleen bij dingen zeggen, er wordt ook naar gehandeld. "Bespuugd worden in de lift, aangereden worden met een rollator, waarna de woorden 'vieze pot' volgen - het gebeurt."

Schamen

Dat Van de Putte Tour d'Amour zou maken, heeft alles te maken met de boeken Nieuwe Namen en Stormachtig Stil die zij schreef. Boeken waarin verschillende levensverhalen van transgender en roze ouderen staan. "Wat mij het meest raakte, was dat velen een lange weg bewandeld hadden om eindelijk te worden wie ze zijn, namelijk zichzelf. Met het toenemen der jaren en het verlies aan autonomie kwam weer de angst om stappen achteruit te zetten. Hoe vaak ik niet heb gehoord: 'oh god, als ik maar nooit naar een verzorgingshuis moet.'"

Ze zucht: "Hartverscheurend vond ik het dat je nu nog, in de 21ste eeuw, bang moet zijn of je moet schamen voor het mooiste wat je hebt: de liefde."

Met haar Tour d'Amour heeft Van de Putte inmiddels meer dan tweehonderd organisaties voor zorg en welzijn bezocht. "Ik heb niet de illusie dat ik alles en iedereen meteen anders laat denken. Sterker nog: laatst is een oudere man boos weggelopen omdat ik, zoals hij zei, 'deze vuiligheid stond te promoten'."

Gelukkig krijgt ze ook steeds meer positieve reacties. "Een oma van negentig die vertelt over haar transgender kleinzoon, een oude man die op zijn telefoon de trouwfoto van zijn lesbische dochter laat zien. Al gaat het niet over hunzelf, een paar jaar terug zei niemand wat. Het begin is er."