Vier dagen lang hield de wereld de adem in voor Rayan, en zaterdagavond werd even een zucht van verlichting geslaakt. Ruim 103 uur nadat de jongen van 5 in een diepe waterput in Marokko viel, waren reddingswerkers erin geslaagd hem te bevrijden. Maar zeven minuten nadat Rayan onder luid applaus uit de put gehaald werd, kwam het bericht dat hij het niet overleefd had. Een reconstructie van vier dagen nagelbijten, met de afloop die niemand wou.

Dit artikel is afkomstig uit HLN. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

"Ik wil iedereen bedanken die ons gesteund heeft. En ik accepteer wat Allah heeft gegeven en genomen." Het was een gebroken Khalid Agoram die zaterdagavond heel kort de pers te woord stond, minuten nadat reddingswerkers het lichaam van zijn zoon uit de diepe waterput hadden gehaald waarin de jongen vier dagen had vastgezeten. Meer kreeg de man niet over zijn lippen, daarvoor was het verdriet veel te groot. Samen met zijn vrouw Wassima week Khalid de voorbije dagen geen seconde van de put. "We hebben geen oog meer dichtgedaan sinds Rayan erin viel."

Dat gebeurde dinsdagmiddag rond 14 uur, in de tuin van het gezin in Bab Berred: een klein dorpje in het Rif-gebergte in het noorden van Marokko. Khalid was een hele voormiddag in de weer geweest met herstellingen aan zijn waterput - een smalle, diepe schacht om regenwater in op te vangen om de lager gelegen cannabisvelden van de familie te besproeien. Het kweken van cannabis wordt al jaren gedoogd in de arme bergdorpen in het Rif-gebergte. De teelt is er de belangrijkste bron van inkomsten, en de streek is wereldwijd de grootste leverancier van cannabis. Ruim 80 procent van de Europese markt is afkomstig uit de Rif, van velden zoals die van de familie Agoram.

Hele huis doorzocht

Het moet gebeurd zijn toen Khalid zich tijdens de herstellingswerken aan de waterput even omdraaide om werkmateriaal te nemen. Want toen hij een seconde later weer keek, was Rayan weg. "Hij was nergens meer te zien", zegt Khalid. "Ik dacht dat hij naar binnen was gegaan om iets te eten, maar daar was hij ook niet."

Dat zijn zoon wel eens in de put gevallen kon zijn, daar hield Khalid geen rekening mee. Samen met zijn vrouw en de grootouders en broers van Rayan doorzocht hij het huis en de tuin, in de vaste overtuiging dat de kleuter daar wel érgens zat te spelen. Het was pas toen die zoektocht niets opleverde, dat er naar de waterput gewezen werd: "Hij zal toch niet...?" Toen de familie knielde naast de smalle opening en Rayans naam riep, hoorden ze de jongen huilen: "Papa! Haal me hieruit!" Oma Laaziza viel flauw toen ze haar kleinzoon vanuit de diepte hoorde schreeuwen, papa Khalid belde in paniek de hulpdiensten.

Reddingswerkers lieten een camera zakken in de 60 meter diepe put, en vonden Rayan op een diepte van 32 meter. Op de beelden was te zien hoe het jongetje opgekruld zat tussen de smalle wanden van de schacht, op die plaats goed 36 centimeter breed. Hij bloedde aan zijn hoofd en hapte onregelmatig naar adem, maar hij lééfde. Reddingswerkers lieten via een touw zuurstofflessen en voedsel naar beneden zakken, en vanaf dan startte een race tegen de klok om de kleuter uit de put te bevrijden.

Met de hand

Ze probeerden het eerst met Imad Fahmy, een Rode Kruis-vrijwilliger en de smalste van de reddingswerkers. Die daalde neer in de schacht, maar kwam na 10 meter al vast te zitten en verloor het bewustzijn door een gebrek aan zuurstof. De reddingswerkers beseften dat ze op die manier niet tot bij Rayan zouden komen, en gooiden het over een andere boeg. Met tientallen bulldozers werd de grond naast het huis van de familie Agoram afgegraven, 20 meter diep - parallel met de waterput.

Een tijdrovende en gevaarlijke klus, omdat de combinatie van het losse zand en de granietachtige rotsen in de ondergrond aardverschuivingen veroorzaakten. Maar het moeilijkste deel van de reddingsoperatie startte pas vrijdagmiddag: de laatste 5 meter tot bij Rayan moesten met de hand gegraven worden, om te vermijden dat de waterput zou instorten en Rayan bedolven zou worden onder het puin.

Het lichaam van de kleine Rayan wordt door hulpverleners de ambulance in gedragen.

Het lichaam van de kleine Rayan wordt door hulpverleners de ambulance in gedragen.
Het lichaam van de kleine Rayan wordt door hulpverleners de ambulance in gedragen.
Foto: RV

Gejuich

Op dat moment hield de hele wereld de adem in voor Rayan. Rond de put stroomden duizenden Marokkanen toe, sommigen onder hen hadden 140 kilometer gewandeld om hun steun te komen betuigen. Toen zaterdagavond de laatste meters waren weggegraven en een medisch team zich klaarmaakte om de jongen te bevrijden, steeg een luid applaus op - en dat ging nog crescendo toen rond 21 uur de brancard met Rayan erop uit de tunnel gedragen werd.

De menigte scandeerde de naam van de jongen, riep 'Allahoe akbar' of 'God is de grootste', en juichte luid. Maar bij de reddingswerkers was de euforie dan al ver zoek. Want zij wisten op dat moment al dat Rayan het niet overleefd had, en zochten troost bij elkaar. Drie van hen ontfermden zich over de ouders van de kleuter, en leidden het koppel tot aan de ambulance waarin hun zoon lag: vader Khalid met de kap van zijn djellaba diep over zijn hoofd getrokken en de arm om de schouders van zijn vrouw, moeder Wassima in tranen en met de blik naar de grond gericht.

Wanneer Rayan precies overleden is, is onduidelijk. Op camerabeelden was tot vrijdagochtend te zien hoe het jongetje wakker was en bewoog. Daarna draaide Rayan zich met zijn rug naar de camera, en sindsdien konden reddingswerkers niet meer met zekerheid zeggen of hij nog in leven was of niet.

Alleen maar lof

Ook al kwamen de reddingswerkers nét te laat, toch krijgt het team wereldwijd lof voor hun optreden. Specialisten zeggen dat de graafwerken die zij in vier dagen uitvoerden, in normale omstandigheden wéken in beslag nemen. Ter vergelijking: een gelijkaardige reddingsoperatie in Spanje, toen de tweejarige peuter Julen Rosseló daar drie jaar geleden in een waterput viel, duurde meer dan drie keer zo lang. Reddingswerkers hadden toen dertien dagen nodig om de jongen te bevrijden uit de rotsachtige grond in de heuvels rond Málaga. Ook toen haalde het kind het niet.