Topfit was hij. Verpleegkundige Niels de Graaf (40) uit Harfsen kwam net van Defensie toen hij aan de slag ging bij een teststraat van de GGD. Na enkele maanden werd hij zelf ziek. Corona, waarschijnlijk opgelopen tijdens zijn werk. Long covid houdt hem al lange tijd thuis. Alsof dat niet genoeg is, volgen nu financiële zorgen. 'Ik voel mij een wegwerpverpleegkundige.'

Dit artikel is afkomstig uit de Stentor. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

Het was een jongensdroom. Als hij erover begint te vertellen, beginnen zijn ogen te glimmen. Werken bij Defensie. Niels de Graaf uit Harfsen, een klein dorp tussen Lochem en Deventer, wilde niets liever.

Verpleegkundige

De Graaf had jarenlang gewerkt als verpleegkundige bij Gelre Ziekenhuizen in Apeldoorn. Toen hij twee jaar geleden de kans kreeg een opleiding te volgen tot militair verpleegkundige bij de Koninklijke Luchtmacht, greep hij die met beide handen aan. Dit was wat hij wilde. Een avontuur dat lonkte. Meer buiten zijn. Meer zien. Meer afwisseling.

De realiteit bleek anders. Drie maanden later zat hij alweer thuis. "De vorming die bij de opleiding hoort, het generatieverschil met mijn collega's in de opleiding, de wisselende werklocaties en het misschien daardoor moeten verhuizen, het zette mij allemaal aan het denken", zegt hij. "Zó veel twijfels."

Testlocaties

De Graaf stopte vroegtijdig en kwam werkloos thuis te zitten. Al snel werd hij door een recruiter benaderd om via een detacheringsbureau te werken voor GGD IJsselland. De nood in de zorg was hoog: in de testlocaties waren mensen nodig, temeer omdat het aantal besmettingen steeds verder opliep. De Graaf zag het wel zitten. Voor even in ieder geval.

De Graaf volgde voor zijn tijd in de COVID-19-teststraat in Deventer een opleiding bij de Koninklijke Luchtmacht.

De Graaf volgde voor zijn tijd in de COVID-19-teststraat in Deventer een opleiding bij de Koninklijke Luchtmacht.
De Graaf volgde voor zijn tijd in de COVID-19-teststraat in Deventer een opleiding bij de Koninklijke Luchtmacht.
Foto: Eigen foto

"In mijn laatste periode bij het ziekenhuis in Apeldoorn had ik al op de COVID-19-afdeling gewerkt", zegt hij. "Daar heb ik de eerste coronagolf meegemaakt. Werken in de teststraat in Deventer, waar ik in september 2020 begon, voelde daardoor een beetje als bekend terrein. In het begin werkte ik samen met anderen die ook uit de zorg afkomstig waren. Zij wisten wat er van je wordt gevraagd. Op het gebied van hygiëne, bijvoorbeeld. Dat veranderde al snel toen ook niet-medisch geschoold personeel werd ingezet."

Materiaal

Hij weet nog hoe hij er destijds over sprak met zijn vrouw Maaike. Zij werkt in de thuiszorg. "Maaike moest van haar werkgever werken met FFP2-mondmaskers, wij met simpele medische mondkapjes. Veel van het materiaal in de teststraten was inferieur. Handschoenen met gaten, te korte mouwen. Het was niet zoals je zou verwachten", zegt De Graaf. "En toen werd ik ziek. Op 2 december had ik zelf een positieve test."

De Graaf was korte tijd uitgeschakeld met milde klachten. Het voelde als een griepje, vertelt hij. Na een negatieve test probeerde hij weer aan het werk te gaan. "Ik heb het twee dagen kunnen volhouden. Toen was het gebeurd", zegt hij. "Ik was op. Zó moe. En dat terwijl ik hiervoor topfit was. Vergeet niet: ik kwam van Defensie en sportte meerdere keren per week. Bij mijn militaire keuring liep ik iedereen eruit, ook al was ik twintig jaar ouder dan de rest. Daar was niets meer van over."

Niels de Graaf geniet in zijn achtertuin van de rust. Door langdurige covid is hij erg gevoelig geworden voor prikkels.

Niels de Graaf geniet in zijn achtertuin van de rust. Door langdurige covid is hij erg gevoelig geworden voor prikkels.
Niels de Graaf geniet in zijn achtertuin van de rust. Door langdurige covid is hij erg gevoelig geworden voor prikkels.
Foto: Jeroen Jazet

In overleg met de bedrijfsarts van het detacheringsbureau heeft hij later op therapeutische basis gewerkt bij eerst de GGD en - toen dat niet meer ging - in een verpleeghuis. "Maximaal drie dagen in de week, vier uur op een dag. Meer lukte niet, ik was elke dag zó moe. Ik heb dat een tijdje volgehouden. Totdat ik in september vorig jaar letterlijk tegen een muur opliep en onderuitging."

Van langdurige covid - waarbij mensen langere tijd na hun covidbesmetting last houden van klachten - had hij toen al wel gehoord. "Dat kwam steeds meer in het nieuws. De klachten die werden beschreven, zoals overgevoeligheid voor licht en geluid, het gevoel van onbalans, concentratieproblemen en niet tegen drukte kunnen, had ik ook. Ik ben daarna uit dienst gegaan en in de ziektewet beland."

Begin vorige maand werd hij gebeld door een verzekeringsarts van uitkeringsinstantie UWV. "Het was een telefoontje van een half uur", zegt De Graaf. "Uit dat gesprek heeft die arts kunnen concluderen dat er, ondanks mijn ziektebeeld, wel werk zou zijn dat ik nu nog zou kunnen uitvoeren en waarmee ik meer dan 65 procent van mijn laatst verdiende loon kan verdienen. Want dat is de grens. Ik zou volgens die beoordeling bijvoorbeeld koffiezetapparaten in elkaar kunnen zetten of in een archief kunnen werken."

Het gevolg: deze maand stopt zijn ziektewetuitkering en moet hij gedwongen de WW in. De Graaf voelt zich gestraft.

Herstel

"Het is echt niet zo dat ik mij te goed voel voor dat werk", zegt hij. "Maar thuis heb ik al moeite met het uitvoeren van huishoudelijke taken. Het liefst zou ik gewoon langzaam willen werken aan mijn herstel, dat mij de tijd wordt gegund om op te knappen. Om op die manier terug te keren in mijn eigen werkveld, daar waar mijn hart ligt."

"Door dit alles voel ik mij een wegwerpverpleegkundige", zegt hij. "Ik ben op mijn werk ziek geworden, maar er is kennelijk geen enkele regeling om uit de financiële problemen te blijven. Dat voelt oneerlijk. Stel dat ik als zorgmedewerker een beter salaris had gehad. Dan zou ik door die 65-procentgrens nu niet in de WW zijn beland. En zou ik dus meer tijd hebben gehad om aan mijn herstel te werken. Nu moet ik mij druk gaan maken of we ons huis nog wel kunnen betalen. Ik begrijp daar niets van."

Tijdens de eerste coronagolf begin 2020 werkte De Graaf op de COVID-19-afdeling bij Gelre ziekenhuizen in Apeldoorn.

Tijdens de eerste coronagolf begin 2020 werkte De Graaf op de COVID-19-afdeling bij Gelre ziekenhuizen in Apeldoorn.
Tijdens de eerste coronagolf begin 2020 werkte De Graaf op de COVID-19-afdeling bij Gelre ziekenhuizen in Apeldoorn.
Foto: Eigen foto

Reactie GGD

GGD IJsselland neemt het signaal over de werkomstandigheden in de teststraten serieus op. Dat zegt GGD-woordvoerder Karlijn Schabbink. "Veilig werken staat bij ons hoog in het vaandel. Hier gaan wij secuur mee om door medewerkers op te leiden, instructies te geven en met elkaar in gesprek te blijven. We vinden het ontzettend vervelend om te horen dat de man in kwestie dit anders heeft ervaren. Wij zouden graag met deze man in gesprek gaan, wanneer hij hiervoor openstaat, om naar zijn verhaal te luisteren."