Italië herdenkt vandaag de ramp met de Costa Concordia, precies tien jaar geleden. Door een roekeloze actie van de kapitein botste het cruiseschip op de rotsen en kapseisde. 32 opvarenden kwamen om het leven. Monique Maurik overleefde het drama.

Dit artikel is afkomstig uit het AD. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

Monique Maurik was helemaal vergeten dat 13 januari 'de dag van de ramp' is. "Dat ik er niet mee bezig ben, is een goed teken", zegt de uitvaartverzorger uit Capelle aan den IJssel. "Deze ramp is onderdeel van mijn leven, maar hij komt niet meer keihard binnen."

Dat is anders geweest. Tien jaar geleden vocht Monique met haar man Anton een strijd op leven en dood aan boord van de Costa Concordia. Het cruiseschip voer in de late avond van 13 januari 2012 langs de Toscaanse kust. Bij het eilandje Giglio ging het mis.

Kapitein Francesco Schettino, die zich graag baadde in glitter en glamour, stuurde de Costa Concordia te dicht langs de kust, omdat hij een 'groet' wilde brengen aan een bevriende eilandbewoner. Het schip liep op de rotsen en kapseisde.

Chaotisch

De evacuatie was chaotisch, de paniek groot. Er waren te weinig reddingsvesten, een deel van de reddingsboten was onbruikbaar en er waren geen duidelijke veiligheidsinstructies. Bovendien wachtte Schettino - bijnaam kapitein lafaard - te lang met een evacuatiebevel en verliet hij als een van de eersten het schip.

De ruim 4200 passagiers werden aan hun lot overgelaten. De openbaar aanklager noemde Schettino een 'onvoorzichtige idioot'. De kapitein zit een celstraf van zestien jaar uit vanwege doodslag, het veroorzaken van schipbreuk en het verlaten van het schip voordat alle passagiers en bemanningsleden geëvacueerd waren. Monique: "Die idioot zat al lekker in een hotel, terwijl wij nog aan het klimmen en klauteren waren op het schip"

Het waren vooral de jonge, slecht betaalde bedienden die aan boord bleven om passagiers te redden. Een van hen was de Indiase ober Russel Rebello, die zijn heldendaad met de dood moest bekopen. Zijn lichaam werd pas twee jaar later als als laatste gevonden bij de sloop van het schip op een werf in Genua.

Monique Maurik overleefde de ramp met de Costa Concordia maar hield er wel PTSS aan over.

Monique Maurik overleefde de ramp met de Costa Concordia maar hield er wel PTSS aan over.
Monique Maurik overleefde de ramp met de Costa Concordia maar hield er wel PTSS aan over.
Foto: Privé

Zijn broer Kevin Rebello is vandaag met andere nabestaanden en overlevenden terug op het eiland Giglio, waar de slachtoffers worden herdacht met een avondwake, mis en kranslegging. "Mijn broer deed zijn plicht. Hij verloor zijn leven bij het beschermen van andere mensen", zegt Kevin. "Ik ben daar trots op. En ik denk dat hij trots zou zijn op wat hij deed, zoveel mensen helpen."

De hel

Ook voor overlevende Ester Percossi is het bezoek aan Giglio, waar passagiers en bemanning liefdevol werden opgevangen door de eilandbewoners, emotioneel. "We beleven opnieuw de hel waar we doorheen zijn gegaan. Ik herinner me het geschreeuw, mensen die in zee springen, de kou en de angst in ieders ogen. Mensen pakten reddingsvesten van elkaar af om zichzelf te redden. Het was overleven."

Kevin Rebello, die zijn boer verloor bij de ramp, omhelst een van de bewoners van het eiland Giglio.

Kevin Rebello, die zijn boer verloor bij de ramp, omhelst een van de bewoners van het eiland Giglio.
Kevin Rebello, die zijn boer verloor bij de ramp, omhelst een van de bewoners van het eiland Giglio.
Foto: Reuters

Monique Maurik durfde na thuiskomst nauwelijks de deur uit. Ze had nachtmerries en paniekaanvallen. "De jaren daarna zijn geen leuke tijd geweest", vertelt ze. "Ik had een acute posttraumatische stressstoornis. Ik kon niet tegen een mensenmassa."

EMDR-therapie heeft hen erbovenop geholpen. "Die PTSS gaat nooit weg. Als we in een druk winkelgebied lopen en we krijgen suizende oren, weten we dat we weg moeten. Maar het slijt en ik moet ermee leven. De ramp heeft me ook iets moois gebracht. Ik startte daarna mijn eigen uitvaartbedrijf en sta anders in het leven."

Juridisch is alles afgehandeld. Ze hebben een schadevergoeding gekregen. Maar nooit hebben ze persoonlijke spullen teruggekregen. "Het ging mij vooral om spullen met emotionele waarde, zoals een ketting van mijn oma. Ze beloofden dat we een lijst kregen. Dat is nooit gebeurd. Dat maakt me wel boos."

Kapitein Francesco Schettino werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van zestien jaar.

Kapitein Francesco Schettino werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van zestien jaar.
Kapitein Francesco Schettino werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van zestien jaar.
Foto: AFP

Barst

Vijf jaar geleden maakte het stel weer een cruise, maar dan in de Caraïben en met hun kinderen, om hun bronzen huwelijk te vieren. "We wilden altijd al een cruise met het gezin maken. Mensen twijfelden of we dat wel moesten doen. Maar we liepen op de Vakantiebeurs en dachten: 'Barst met die Costa Concordia, we gaan het gewoon doen!'"

De cruise werd onbedoeld een therapeutische reis. "De eerste dagen was ik niet te genieten", zegt Monique. "Ik had knallende hoofdpijn en werd spastisch als de kinderen aan boord ergens naar toe gingen. Pas toen mijn dochter er wat van zei, viel het kwartje. We zijn met de kinderen over het schip gelopen, praatten over de Costa Concordia en de kinderen stelden vragen. Het werd een supergave vakantie. Dit was het ontbrekende puzzelstukje in het verwerkingsproces."

De avond van het ongeluk.

De avond van het ongeluk.
De avond van het ongeluk.
Foto: AP

Het gekapseisde schip nadat het op de rotsen was gelopen.

Het gekapseisde schip nadat het op de rotsen was gelopen.
Het gekapseisde schip nadat het op de rotsen was gelopen.
Foto: AFP

Zoektocht naar slachtoffers.

Zoektocht naar slachtoffers.
Zoektocht naar slachtoffers.
Foto: AP

Het wrak van de Costa Concordia nadat het overeind was gehesen.

Het wrak van de Costa Concordia nadat het overeind was gehesen.
Het wrak van de Costa Concordia nadat het overeind was gehesen.
Foto: AP

Vanmorgen werd een herdenkingskrans in het water gelaten bij Giglio.

Vanmorgen werd een herdenkingskrans in het water gelaten bij Giglio.
Vanmorgen werd een herdenkingskrans in het water gelaten bij Giglio.
Foto: AFP