Mantelzorgers zijn meer tijd kwijt aan de verzorging van hun naasten, omdat de thuiszorg door de coronadrukte is afgeschaald. Velen vinden dat hun naasten nu onvoldoende hulp krijgen.

Dit artikel is afkomstig uit het AD. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

Dat blijkt uit een peiling onder ruim vijfhonderd mantelzorgers door belangenbehartiger MantelzorgNL. Hun naasten krijgen onder meer minder dagbesteding en begeleiding. Meer dan 80 procent van de mantelzorgers vangt de weggevallen thuiszorg zelf op. Het gros voelt een zware mentale belasting door de extra zorg en heeft het gevoel altijd aan te moeten staan. "Het irriteert me mateloos dat we heel veel waardering hebben voor zorgmedewerkers - uiteraard terecht -, maar zo weinig voor mantelzorgers die zoveel opvangen", zegt directeur Liesbeth Hoogendijk.

Want nu de druk op de ziekenhuizen, huisartsenpraktijken en thuiszorg zo hoog is, moeten óók mantelzorgers vaker bijspringen. "Zeker nu er een nieuwe lockdown is, zal dat gevolgen hebben voor de dagbesteding. Als die niet doorgaat, zijn mantelzorgers meer nodig en zullen zij hun eigen leven afschalen", verwoordt Hoogendijk. Want mantelzorgers kunnen hun naasten niet laten zitten als ze minder zorg krijgen. "Zij kunnen zich niet ziek melden of ontslag nemen. Zij gaan door. Maar dat kun je niet van deze mensen blijven vragen."

Minder dagbesteding

Harriëtte Jager (65) uit Maassluis verzorgt haar dementerende man Peter (71) al jaren. Om haar te ontlasten, ging hij voor corona drie dagen per week naar de dagbesteding. Tijdens de eerste lockdown ging die dicht en nog altijd kan Peter er een dag minder terecht. "Ik snap het wel, want ze moeten zich aan die 1,5 meter afstand houden. Maar ik mis die derde dag ontzettend", vertelt Harriëtte.

Haar man kan best nog dingen zelf - 'hij verzorgt elke ochtend het ontbijt' -, maar vraagt tegelijkertijd de hele dag aandacht. Als Harriëtte bezig is, wil haar man continu weten wat ze aan het doen is. Omdat hij steeds meer begrippen niet begrijpt - 'hij weet niet wat hagelslag is, wel dat het op zijn brood hoort' -, is het lastig om dingen uit te leggen. "Het geeft mij rust als hij naar de dagbesteding is. Dan kan ik even ongestoord mijn klusjes doen, hoef ik niet de hele tijd op te letten. Ik probeer nu alles in die twee dagen dat hij weg is te proppen, maar dat is te weinig tijd."

Het liefst wil Peter dat zijn vrouw naast hem komt zitten. Waarom, dat weet hij zelf niet. "Gisteren zat ik de administratie te doen en kwam hij de hele tijd vragen wanneer ik bij hem kwam zitten. Dan kan ik beter afsluiten, want als ik niet kom, blijft hij dat vragen", vertelt Harriëtte. Haar man kan de hele dag door achter haar aan dribbelen.

Liefde

Toch verzorgt Harriëtte hem met liefde. "Je bent getrouwd, in voor- en tegenspoed. Ik houd ontzettend veel van hem. Dus dan doe je dit gewoon, dat hoort bij het leven." Tegelijkertijd merkt ze wel degelijk dat zo'n dagbesteding meer dan welkom is. "Je merkt dat áls je dan terugvalt op hulp, dat die er steeds minder is. Ik snap dat de dagbesteding minder cliënten tegelijk kan ontvangen en dat er mensen op de wachtlijst staan die hulp nodig hebben. Maar ik ben wel ontevreden dat die derde dag nog steeds niet terug is."

Volgens MantelzorgNL is het belangrijk dat er meer waardering voor mantelzorgers komt. "Als de zorg wordt afgeschaald is het essentieel dat zorgmedewerkers aan de mantelzorger vragen wat het voor hen betekent als hun naaste minder uren zorg krijgt", aldus Hoogendijk. Want er zijn wel degelijk manieren om mantelzorgers te ontlasten. Zo zijn er vrijwilligers die een deel van de zorg kunnen overnemen en weet het Steunpunt Mantelzorg in de buurt wat er lokaal mogelijk is. Ook biedt zo'n steunpunt een luisterend oor. Hoogendijk: "Het zou mooi zijn als er op wijkniveau meer naar elkaar wordt omgekeken. Er is echt meer hulp mogelijk dan dat veel mantelzorgers nu krijgen."