Scholen moeten steeds vaker kiezen: de klas naar huis sturen doordat er geen leraar is, of een dure docent inhuren via een uitzendbureau betaald met geld uit het coronasteunfonds.

Dit artikel is afkomstig uit het AD. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

Uitzendbureaus kunnen al jaren op kritiek rekenen vanuit het onderwijs en de verschillende bonden. Zo werd afgelopen week bekend dat Amsterdamse scholen samen een front vormen tegen de uitzendbureaus die volgens hen het onderwijs als melkkoe zien. De Algemene Onderwijsbond licht toe: "Ze vragen een veel te hoge prijs voor docenten, maken daarnaast schimmige afspraken en ze zijn slecht voor de teams." Vooral het tarief speelt scholen parten. Het gaat om duizenden euro's die ze meer betalen aan docenten die via een uitzendbureau binnenkomen.

Jeroen Goes, bestuurder van de onderwijsstichting Fluvium die vooral scholen heeft in de Betuwe, kent het probleem maar al te goed. Hij heeft docenten ingevlogen via uitzendbureaus Derec en Roler. Hierdoor hebben drie scholen onder zijn koepel een te dure leerkracht op dit moment, terwijl de veelal kleine scholen vaak al flink op hun budget moeten letten. "De enige manier om dit tegen te gaan, is het uitzetten van nieuwe vacatures. Want we kunnen het ons niet veroorloven om iedere maand zo'n 14.000 euro kwijt te zijn aan één docent. En dat dan per school."

Coronagelden

Directeur van twee van die scholen, Maaike Heevel, geeft aan dat al haar coronagelden eraan op gaan. Die zijn oorspronkelijk bedoeld om scholen een steuntje in de rug te bieden bij het rechttrekken van leerachterstanden die zijn ontstaan tijdens de coronapandemie. "Het is frustrerend om geld uit te geven aan ingevlogen docenten, terwijl we dit geld van de overheid juist ook aan nieuwe lesmaterialen hadden kunnen besteden. Dat doet ons wel wat. De docent is broodnodig, maar de verbetering in het onderwijs ook."

Een woordvoerder van de Algemene Onderwijsbond geeft aan: "Via onze website proberen we aanstaande docenten inzicht te bieden in wat de uitzendbureaus aanbieden en waar ze in die afspraken op moeten letten." Ze geeft aan dat die artikelen gaan over de verschillen tussen wat uitzendbureaus kunnen bieden en wat de cao-regelingen zijn als je direct bij een school solliciteert. Denk hierbij bijvoorbeeld aan vakantiedagen, pensioenopbouw en het doorbetalen bij ziekte.

De Algemene Onderwijsbond laat weten dat dit soort dingen bij uitzendbureaus op een omslachtige manier worden geregeld of helemaal niet. Volgens Heevel is dit soort extra informatie nodig, omdat veel beginnende docenten onzeker zijn over het solliciteren bij basisscholen en niet weten hoe alles in elkaar zit. "De bureaus beloven de docenten zekerheid van een baan, dat geeft denk ik vaak de doorslag. Maar uiteindelijk zitten er wat haken en ogen aan. Ik heb persoonlijk een paar keer meegemaakt dat ik een docent graag wil overnemen, maar dat ik tegen een contract aanloop waarin de docent voor een bepaalde tijd bij het uitzendbureau moet blijven."

Hoewel veel stichtingen niet zonder de bureaus kunnen, zijn er ook onderwijsstichtingen die er uit principe geen gebruik van maken. RVKO uit Rotterdam is zo'n stichting. Jakolien Kraeima van RVKO vertelt dat dit besluit al jaren geleden is genomen. "We nemen heel bewust geen externe leerkrachten aan, omdat ze te veel kosten. Maar ook omdat het de arbeidsmarkt uit balans brengt."

Commerciële dienst

De leerkrachten worden volgens haar gelokt met extra's als een inschaling als 'vakbekwaam-leerkracht', terwijl ze net van de pabo komen. "Dat zorgt uiteraard voor scheve gezichten in teams en daarom proberen we het lerarentekort binnen de stichting op te lossen." Sinds dit jaar, zegt Kraeima, zit ze wel samen met andere stichtingen en uitzendbureaus om tafel om tot betere, duurzame oplossingen te komen.

Directeur van detacheringsbureau Derec, Arjan van der Kooij, reageert behoedzaam op wat de stichtingen zeggen. Hij vindt het lastig dat zijn bureau wordt genoemd. Ook dat een discussie als deze vaak alleen over geld gaat. "Wij proberen zo goed mogelijk aan te sluiten op de vraag van de scholen die bij ons aankloppen. Het merendeel van onze interne mensen heeft een onderwijsachtergrond. We weten wat er speelt in het onderwijs en investeren veel in kwaliteit. Zo kunnen we iedereen zo goed mogelijk bedienen."

Maar daarnaast blijft het een commerciële dienst, geeft Van der Kooij aan. "Ik herken me niet in het bedrag dat wordt genoemd. De salarissen van onze docenten zijn conform de onderwijs-cao. Het uurtarief van een docent kan als hoog worden ervaren maar dat komt hoofdzakelijk door de vele vakantiedagen die we doorbetalen. We overleggen altijd wat uiteindelijk het beste is voor de scholen met wie we in contact staan. Ik vind het jammer dat onze bureaus een slechte naam hebben. Wij doen oprecht ons best. Dat er een paar bureaus de hoofdprijs vragen en niet meewerken, is heel jammer."

De reactie van de directie van uitzendbureau Roler blijft uit. Zij heeft geen interesse om te reageren op de uitingen van de stichtingen, aldus een woordvoerder.