Zanger Roel van Velzen (43) ging scheiden, maakte daar een podcast over en gaat nu het theater in. Hij neemt ons mee in zijn zoektocht en zingt zijn nieuwe liedjes. In het Nederlands. 'Dat vond ik eerst niet rock-’n-roll genoeg, al mijn muzikale helden zingen in het Engels, maar ik merkte hoe rijk het Nederlands eigenlijk is.'

Dit artikel is afkomstig uit Flair. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

"Het is geen zware avond, hè. De mensen gaan echt blij naar huis," benadrukt Roel voor de zekerheid nadat hij heeft verteld waar hij het in zijn theatervoorstelling Change of mind over gaat hebben. Ja, over zijn scheiding en ja, ook over dat moment dat hij thuis met de gordijnen dicht op de bank zat en niet naar buiten wilde. Maar hij kijkt terug op die periode met de blik van de man die hij nu is: open, kwetsbaar en knetterverliefd. Daar gaat het óók over. En die nieuwe liedjes dus. Die hij voor het eerst in het Nederlands heeft geschreven.

Voor het televisieprogramma Beste zangers maakte hij voor de Turkse zangeres Karsu een Nederlandse tekst op een van haar nummers en merkte hoe helend het was om zijn gedachten en gevoelens in zijn eigen taal op papier te zetten. "Al mijn muzikale helden zingen in het Engels, dat was de taal van de rock-'n-roll vond ik, dus natuurlijk ging ik dat ook doen. Pas toen ik dat liedje voor Karsu schreef, realiseerde ik me hoe rijk het Nederlands eigenlijk is. En hoe meer een liedje binnenkomt als je het zingt in de taal van je hart. Het voelde echt als een bevrijding."

Het is ook kwetsbaar, er zit immers geen filter voor.

"Dat past beter bij wie ik nu ben. Dat filter heb ik lang nodig gehad, het is makkelijk om je ergens achter te verschuilen. Dan hoef je je niet in je ziel te laten kijken. Daar werd ik me pas van bewust toen ik drie jaar geleden ging gescheiden. Ik kreeg de, overigens terechte, kritiek dat ik weinig over mijn gevoelens praatte. Het was voor mij een eyeopener, hoe kon ik door het leven gaan zonder dat mensen me écht kennen, echt weten wie ik ben? Vooral als vader wil ik daarin het goede voorbeeld geven. Het roer moest dus om. Jezelf leren kennen, want daar gaat het in de kern om, daar moet je de tijd voor nemen. En hulp voor durven vragen. Ik ben in therapie gegaan, nadat ik me daar eerst tegen had verzet. Want hoezo was dat nodig?"

Veel mensen hebben een aversie tegen therapie, daarin ben je niet de enige.

"Mijn eerste gedacht was dat ik sterk genoeg ben om het zelf te doen. Maar ik wist ook dat je in je eentje geen dingen verandert. Dan blijf je gewoon in je eigen, veilige comfort-zone zitten. Dus ben ik gegaan. En ben ik inmiddels zo ver dat ik het iedereen kan aanraden. Therapie is een soort apk voor je hoofd, heel goed om af en toe te doen. Het eerste wat mijn therapeut vroeg was: 'Waar kom je vandaan? Laten we eens wat stappen terug zetten.' Toen was ik meteen om."

"Want dat zijn dingen die ik nooit zelf zou hebben gedaan. Ik keek nooit achterom, ik ging altijd maar vooruit. Ik was altijd bezig, had altijd een volle agenda, zei overal ja op. Ik kwam gewoon niet tot rust. In die hectiek vergat ik te voelen: ben ik nog gelukkig? Ik heb echt moeten leren eerlijk te durven zijn, ook tegen mezelf. En durven voelen, die pijnpunten opzoeken. Waar gaat het niet goed en wat is mijn aandeel daarin? Dat is confronterend, want de conclusie is toch dat, doordat ik me te weinig openstelde en Marloes, mijn ex, me daarin te ver heeft laten gaan, we uit elkaar zijn gegroeid."

Hoe ben je door die moeilijke eerste maanden gekomen?

"Dat is gewoon elke dag opnieuw uitvinden. Hoe ga ik het doen, wat voel ik? Onze focus lag eerst bij de kinderen, die waren toen vijf en zeven. Niets in je leven wapent je of bereidt je voor op het gesprek met je kinderen over dat je uit elkaar gaat. Het is het allermoeilijkste wat ik heb moeten doen. Ook om die onzekerheid en onrust bij ze te voelen. In die periode heb ik de tour die ik zou doen gecanceld, iets wat ik nog nooit heb gedaan. Optredens afzeggen is wel het laatste wat je wilt als muzikant. Maar ik kon het gewoon niet opbrengen. Ik had echt het gevoel dat ik op het nest moest zitten. Dat ben ik gaan doen. Heel praktisch, ik ben mijn huis gaan verbouwen, heb nieuwe gordijnen en een bank gekocht, maar ook gevoelsmatig: ik wilde een plek creëren die een thuis is voor mij en mijn jongens."

Roel van Velzen

Roel van Velzen
Roel van Velzen
Foto: Fotografie: Martijn Senders

Jouw ouders zijn gescheiden toen je zes was, helpt het dat jij weet hoe je kinderen zich voelen?

"Mijn ouders hebben dat heel rustig gedaan. Er was geen ruzie en ik kan me geen paniek herinneren, ook niet bij mij. Marloes en ik hebben gelukkig ook die rust kunnen behouden. We hebben ons helemaal suf gelezen over hoe we dat het beste konden doen, dat gesprek voeren met de kinderen. Een van de mooiste tips was dat je een lijst maakt met dingen die nooit zullen veranderen. Bij een scheiding wordt het leven van kinderen overhoopgegooid, maar niet alles verandert. Die lijst, waarop bijvoorbeeld staat dat ze altijd een veilige plek bij ons hebben en dat we nooit van hen scheiden, geeft kinderen veel houvast."

Went dat co-ouderschap een beetje?

"Het blijft gek om langs die lege bedjes te lopen als ze er niet zijn, dat zal denk ik nooit wennen. Ik ben door de structuur die we nu hebben wel bewuster mijn tijd gaan indelen. Ben ook wel een bewuste vader geworden. Als ze bij mij zijn, plan ik zo min mogelijk werk en heb ik alle aandacht voor ze. De band die ik met ze heb is heel goed, daar hecht ik enorm veel waarde aan."

Je bent een podcast gaan maken waarin je gesprekken voert met ervaringsdeskundigen. Hoe heeft jou dat geholpen?

"Dat was de game changer voor mij, omdat ik merkte hoe fijn het was om die ervaringsverhalen te horen. Dat de wereld dus niet vergaat als je uit elkaar gaat en over dingen praat die je moeilijk vindt, of spannend, of waar je spijt van hebt en waar je verdrietig over bent. Ik heb een paar weken nadat we uit elkaar waren huilend op een meubelboulevard rondgelopen. Ik was op zoek naar een bank en toen ik die had gevonden, zat er zestien weken levertijd op. Dat was een dieptepunt. Het besef dat ik zestien weken op een keukenstoel moest zitten, maar vooral: ik ben alleen. Door die gesprekken voelde ik me niet meer alleen. Iedereen heeft op een bepaalde manier in zijn eentje op zo'n meubelboulevard rondgelopen."

De reden dat je die podcast bent gaan maken, kwam ook omdat je een nummer, Change of mind, van je vader, componist Kor van Velzen, vond.

"Ik vond dat nummer toen ik op mijn dieptepunt zat. Ik wilde dingen veranderen, maar wist niet goed hoe. Door dat nummer dacht ik: ik ga overal waar ik vroeger 'nee' op zei 'ja' op zeggen en overal waar ik 'ja' op zei, ga ik niet meer doen. Dingen omgooien, daar begint veranderen mee. Die middag toen ik alleen over de meubelboulevard liep, belde cabaretier Richard Kemper. Doordat we samen een tour zouden gaan doen, wist hij als een van de eersten van mijn scheiding. We hadden een prachtig gesprek en het was heerlijk om te kunnen lachen om zware dingen en ervaringen te kunnen uitwisselen."

"Daar is eigenlijk de podcastserie uit voortgekomen. Mijn eerste reactie was: dat ga ik absoluut niet doen, in het openbaar over mijn gevoelens praten. Toen bedacht ik dat ik dingen anders zou gaan doen. Het is gek hoe dat werkt, hoe je door zoiets simpels een heel ander resultaat krijgt. De tien gesprekken die ik voor Roels Sofasessies maakte zijn me erg dierbaar. Met onder anderen Evi Hanssen, Claudia de Breij en Barry Atsma praatte ik over hoe zij door hun scheiding gekomen zijn, vroeg ze of ze tips hadden en wat die hen gebracht hadden."

Roel van Velzen

Roel van Velzen
Roel van Velzen
Foto: Fotografie: Martijn Senders

Je vader is vier jaar geleden plotseling overleden. Voelt hij, als je zijn muziek beluistert, dichtbij?

"Ik was helemaal niet zo spiritueel, maar zijn overlijden heeft me wel spiritueler gemaakt. In de zin van dat het lijkt of hij me af en toe iets toefluistert. Ik ben enig kind, dus veel van zijn spullen staan bij mij thuis. Soms haal ik die tevoorschijn. Dan pak ik een gitaar van hem of ga ik naar zijn liedjes luisteren. Dat is heerlijk, zo kan ik toch nog een beetje bij hem op bezoek."

Ik kan me voorstellen dat zijn muziek ook troost biedt.

"Dat doet die zeker. In het begin was het even wennen, ik heb het ook een tijd niet gekund, dan vond ik het moeilijk om zijn stem te horen. Ik wilde ook graag een liedje voor hem schrijven en dat lukte niet echt. Daar heb ik lang tegen aan zitten hikken. Omdat hij ook muzikant was en we zo'n bijzondere band hadden. Pas recent is dat me gelukt. Het nummer Nu het erop aankomt gaat over hoe je iemand vertelt wat hij echt voor je betekent."

Heb je dat tegen hem kunnen zeggen?

"Ja, we hadden een heel goede band. We hadden ook niks op te lossen of uit te spreken. Het zat echt goed tussen ons."

Lijk je op je vader?

"Ja. Ik kan net als hij maniakaal achter een idee aangaan. Dat de rest van de wereld even niet bestaat. Dan wil ik dat liedje of dat idee of dat concept uitwerken. Ik zie ook parallellen in de ontwikkeling die ik nu meemaak. Dat is ook wel mijn grote verdriet, dat ik niet bij hem te rade kan gaan. Hoe heeft hij dat gedaan, toen hij veertig was en net gescheiden? Ik heb best even een paar weken thuisgezeten en gedacht: waar ben ik nu in mijn leven beland? Is het een midlifecrisis, burn-out, depressie of hoort dit bij een scheiding? Ik kon dat maar één iemand vragen en die was er niet."

Wat neem je van hem mee in de opvoeding van je kinderen?

"Hij heeft geprobeerd mij als kind enorm veel vertrouwen te geven. Hij kon me laten voelen dat alles mogelijk was. Hij gaf me zo veel zelfvertrouwen dat ik het gevoel had dat ik voetballer bij AC Milan kon worden. Hij steunde me in alles en probeerde me veel dingen aan te reiken - fotografie, muziek - zonder het me door de strot te duwen. Hij had ook veel aandacht en tijd voor mij en dat wil ik ook mijn kinderen meegeven. Ik ben nu erg met de natuur bezig. Komt ook door mijn vriendin, zij woont op Schiermonnikoog. Maar nu loop ik met mijn jongens door de tuin en is het fijn dat ik een naam van een bloem weet. Dat ik ze kan laten zien hoe mooi en wonderlijk de natuur is."

Roel van Velzen

Roel van Velzen
Roel van Velzen
Foto: Fotografie: Martijn Senders

Vond je het moeilijk om je hart weer open te stellen?

"Ja. Voor Basja, mijn vriendin, was het ook moeilijk. Ik kwam net uit een scheiding, er was verdriet en tegelijkertijd vonden we elkaar ontzettend leuk. We kennen elkaar uit de muziekwereld, zij begeleidt zangers en muzikanten voor haar eigen muziek-collectief Jellyfish en was coach achter de schermen bij The voice of Holland. We hadden een mooi gesprek over onze vaders, zij is haar vader ook verloren, en we herkenden het verdriet en hoe rauw rouw kan zijn. Maar we herkenden ook de liefde die we voor onze vaders hadden."

"In het begin was het aftasten: wat voelt goed voor mij, wat voor haar? Aan de andere kant is het ook makkelijker als je elkaar op deze leeftijd tegenkomt. Je weet gewoon iets meer wat je wilt en de valkuilen ken je. Wat niet wil zeggen dat het allemaal vlekkeloos verloopt. Je moet je ook weer opnieuw tot elkaar verhouden en dat is gewoon ingewikkeld, iedereen komt met een rugzak op een bepaalde leeftijd."

Wat maakt dat zij goed bij je past?

"We zijn complementair aan elkaar, we versterken elkaars goede punten en helpen elkaar bij wat minder goed gaat. Ze nodigt me uit om met haar te blijven praten, om te blijven zeggen wat ik voel, wat ik denk, wat ik wil. Dat is soms ook wel een strijd, hoor. Ik zei net dat het makkelijker is op een bepaalde leeftijd, maar eigenlijk is het ook moeilijker. Als je wat ouder bent, weet je op sommige vlakken heel goed wat je wilt en als het dan anders loopt, zetten we onze hakken in het zand en kunnen we daar lekker over knallen. Vroeger dacht ik dat ruzie het einde van de wereld was - en ruzie klinkt groot, het is meer een goed meningsverschil - dus waagde ik me er niet aan."

En nu vliegen de borden door de keuken?

"Haha. Nee, we gaan liefdevol met elkaar in discussie. Het is goed om te weten wat erachter zit. Daarin ben ik mezelf ook aan het trainen. Zo van: oké, ben ik nu dit punt aan het maken omdat ik het aan het maken ben of omdat ik het heel erg vind? Ik heb geprobeerd er een boek over te lezen, Ons feilbare denken, het idee erachter is interessant. Het gaat over hoe we veel te snel denken dat we antwoorden hebben. Er moet meteen, bam, een reactie komen. We vinden meteen van alles. Terwijl je een stap terug zou moeten zetten: waar gaat het over? Wat is mijn aandeel? Wat zegt het over mij? En over de ander? Dat vertragen vind ik mooi, het hoeft niet meteen. Het kan ook later, of niet. Ook dat is oké."