Begin dit jaar hoefde oud-wethouder Laurens Ivens, ondanks meerdere signalen van ongewenst gedrag, nog niet te vertrekken. Met burgemeester Halsema maakte Ivens afspraken die zijn aftocht moesten voorkomen - zo kreeg hij een coach - tegen de zin in van de vrouwen die last van hem hadden.

Dit artikel is afkomstig uit Het Parool. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

Gemeentesecretaris Peter Teesink en burgemeester Femke Halsema maakten het mogelijk dat wethouder Laurens Ivens nog maanden kon blijven zitten door de gemeenteraad niet te informeren over signalen van zijn grensoverschrijdende gedrag. Dat blijkt uit interne communi­catie die woensdag met een beroep op de Wet openbaarheid bestuur (Wob) is vrijgegeven door de gemeente Amsterdam.

Op 5 juli trad Ivens af, nadat uit onafhankelijk onderzoek was gebleken dat hij 'overdonderend, grensoverschrijdend of zelfs seksualiserend' contact had gezocht met diverse ambtenaren. Hoewel veel van zijn gedrag al bekend was, was zijn aftreden in de periode daarvoor niet aan de orde. In januari 2021, nadat vijf vrouwelijke ambtenaren bij de vertrouwenspersoon van de gemeente hun beklag deden over Ivens, stelden Halsema en Teesink een reeks voorwaarden op waardoor Ivens kon aanblijven als wethouder, aldus interne e-mails.

Coach

Ivens moest bijvoorbeeld de ambtelijke hiërarchie respecteren en mocht niet meer één op één met (vrouwelijke) ambtenaren communiceren zonder dat betrokken managers mee konden lezen. Bij vergaderingen met Ivens moesten vanaf dat moment minimaal twee andere personen aanwezig zijn.

Ook zou Ivens een coachingstraject moeten volgen om zijn 'amicale gedrag' af te leren richting vrouwelijke medewerkers. Daarnaast mocht hij van Halsema en Teesink niet meer met ambtenaren praten over onderwerpen in de privésfeer. Er werd toentertijd voor gekozen om de gemeenteraad, die gaat over de aanstelling van wethouders, niet te informeren.

Tóch melding

Waarom Ivens op dat moment niet weg hoefde van Halsema en Teesink wordt niet duidelijk uit de correspondentie. Twee externe adviezen die de basis vormen voor de afspraken met Ivens blijven geheim. Wel wordt duidelijk dat vier van de vijf vrouwelijke ambtenaren in kwestie zo ontstemd waren dat zij hun waarschuwingen omzetten in een officiële melding. 'De vrouwen (...) konden zich niet vinden in deze afdoening en wilden daarom toch melding doen,' aldus de interne communicatie. Door de officiële melding werd hun identiteit breder bekend binnen de gemeentelijke organisatie.

Bij een officiële melding worden burgemeester en gemeentesecretaris gedwongen om een onafhankelijk bureau in te huren om mogelijk wangedrag te laten onderzoeken. In hun conclusies schaarden de onderzoekers zich volledig achter de melders. Hoewel Ivens bijna nooit expliciet om intimiteit vroeg, bleek er wél sprake van een patroon van grensoverschrijdende en ongepaste contacten. Daarop hield Ivens de eer aan zichzelf. Uit onderzoek van deze krant bleek later dat Ivens ook romantisch contact zocht met burgers en belangenbehartigers die zich tot de gemeente wendden.

Vertrouwelijk

Halsema heeft aan de raad gemeld dat er begin 2021 afspraken zijn gemaakt met Ivens. Ze meldde niets over de teleurstelling van de betrokken medewerkers. Halsema en Teesink hadden overigens zelf weinig tot geen middelen om Ivens tot een vertrek te dwingen: de burgemeester gaat niet over de aanstelling van wethouders, die bevoegdheid ligt bij de raad, terwijl de gemeentesecretaris alleen de ambtenaren onder zich heeft. Het is niet duidelijk of Halsema, in de gesprekken die zij met Ivens voerde, hem adviseerde om op te stappen.

De burgemeester heeft eerder al erkend dat in de zaak-Ivens 'niet snel en adequaat' is gehandeld. De gemeente werkt aan een nieuw protocol voor wethouders en raadsleden bij ongewenst gedrag. Een van de afspraken die wel al is doorgevoerd is dat bij klachten over ongewenst gedrag door bestuurders direct de burgemeester en de gemeentesecretaris worden ingelicht.

De burgemeester heeft laten weten dat zij alle gesprekken met Ivens als vertrouwelijk beschouwt en niets wil zeggen over de gemaakte afspraken. Donderdag moet zij zich in de commissievergadering Algemene Zaken van de gemeenteraad verantwoorden over de gang van zaken.

Tijdlijn wangedrag Ivens

- Oktober 2020: Vijf signalen van overschrijdend gedrag komen binnen bij de Centrale Vertrouwenspersoon van de gemeente Amsterdam.
- November 2020: Gemeente trekt externe deskundigen aan om gedrag van Ivens te duiden.
- December 2020: Deskundigen delen hun conclusies met Femke Halsema en gemeentesecretaris Peter Teesink. De conclusies blijven geheim.
- Januari 2021: Halsema en Teesink maken afspraken met Ivens zodat hij kan aanblijven.
- Februari 2021 Vier vrouwelijke ambtenaren zijn ontstemd over de gang van zaken en dienen een officiële melding in.
- Maart 2021: Een extern onderzoeksbureau onderzoekt de meldingen.
- Juni 2021: Onderzoek gereed, Halsema, Teesink en Ivens worden op de hoogte gebracht.
- Juli 2021: Naar aanleiding van de conclusies besluit Ivens zelf op te stappen.