De getuigenis van moordenaar Bekir E. is een grote verrassing in de zaak-Nicky Verstappen. Wat bespraken hij en Jos Brech, op hun afdeling van kindermoordenaars en kinderverkrachters?

Dit artikel is afkomstig uit het AD. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

Nog een nachtje slapen en dan weet Nederland hoe en waarom Jos Brech de elfjarige Nicky Verstappen in 1998 om het leven heeft gebracht op de Brunsummerheide. Moordenaar Bekir E. gaat daar in het openbaar over getuigen. Hij zegt dat de zwijgzame Brech juist hem - E. is volgens zijn eigen veroordeling leugenachtig, manipulatief en narcistisch - van alles vertelde toen ze samen vastzaten. Ja, óók over de manier waarop hij Nicky Verstappen meenam van het zomerkamp waar het jongetje in 1998 verdween.

Om het nog gekker te maken: er is nóg een kindermoordenaar in het spel, om te duiden hoe het er in de PI Vught tussen die twee aan toe ging. Dat is Sander V., de oud-politieman die Milly Boele in 2010 misbruikte en ombracht. Ook hij verbleef op de kleine afdeling in Vugt. Een andere medebewoner? Robert M., de man die tientallen zeer jonge kinderen misbruikte op een kinderdagverblijf.

Rechtbanktekening van Bekir E.

Rechtbanktekening van Bekir E.
Rechtbanktekening van Bekir E.
Foto: Nicole van den Hout

Op de plek waar zij zitten is het wat gemoedelijker dan elders in Vught, zoals op de superstreng beveiligde afdeling in de gevangenis waar een topcrimineel zoals Ridouan Taghi verblijft. De luchtplaats van Brech en Bekir is niet van louter beton en gaas, maar heeft wat gras, bomen en bankjes rond een speelveldje.

Het handjevol gevangenen dat er verblijft, is in feite op elkaar teruggeworpen. Ze zijn de sinistere hoofdrolspelers in mediagevoelige zaken, die niet goed liggen bij andere criminelen. Zij hadden het voorzien op kinderen, en, zo zegt een betrokkene, 'zulke delicten worden door andere gedetineerden niet geaccepteerd.' Want: "Zij hebben ook kinderen."

Woedend

De Rotterdamse scholiere Humeyra, die door Bekir E. werd omgebracht, was maar zestien jaar. Zelf was de dader woedend dat hij voor pedofiel werd versleten. En Milly Boele was pas 12 toen Sander V. haar wurgde. Hij had er 'veel spijt van'. Nicky Verstappen, het ventje dat op de heide werd misbruikt door Brech en om het leven kwam, telde slechts 11 levensjaren. Volgens de rechter dan, want Brech zelf zegt onschuldig te zijn.

Toen Brech net in Vught was, had hij al een waarschuwing van zijn advocaat Gerald Roethof op zak: 'Zwijg hier, zoals je tijdens de politieverhoren zweeg.' Immers, het kan zijn dat justitie een nepboef op je af stuurt om je uit te horen. Of dat een andere gedetineerde zich tegen je keert.

Gezellig

Toch was er contact met anderen, natuurlijk, op die kleine afdeling. E., V. en Brech waren nu eenmaal veel bij elkaar in de buurt. V. verklaarde tijdens zijn rechtszaak hoe hij niet zomaar van zijn afdeling af kon voor activiteiten of sporten, omdat medewerkers niet voor zijn veiligheid in konden staan. Zo speelde zijn leven zich nog net niet af op de vierkante meter. Maar ze hadden het best gezellig onder elkaar, tenminste volgens E. Hij zou de hele dag kletsen met 'beste vriend' Jos Brech, ook over de zaak-Nicky Verstappen.

De penitentiaire inrichting Vught.

De penitentiaire inrichting Vught.
De penitentiaire inrichting Vught.
Foto: Marc Bolsius

Het is amper te geloven voor mensen die Brech de afgelopen jaren zagen. Zijn zwijgen over het lot van Nicky hield hij stug vol - ook als het hem leek te schaden en anderen tergde. Altijd waren er alleen die woorden: 'Ik ben onschuldig.' Of: 'Wat ik zeg, wordt toch verdraaid.' Als hij er niet het zwijgen toe deed, hielp advocaat Roethof er wel bij. En in die twintig jaar voordat Brech écht verdachte werd, lijkt hij ook nooit over de zaak gesproken te hebben.

Hoe anders gedroeg E. zich, nadat hij Humeyra ombracht. Die kwam er ronduit voor uit wat hij had gedaan, vertelde waarom hij zijn ex-vriendinnetje doodschoot, liet weten waar het wapen lag, waar hij het mee gedaan had. Goed, uiteindelijk hoeft Roethof er alleen maar de beschrijving van E.'s persoonlijkheid bij te pakken om te zorgen dat elk woord uit Bekirs mond straks in twijfel zal worden getrokken. Hij is 'leugenachtig, manipulatief, een ernstig verstoord geweten, narcistisch', maar wellicht hebben aanklagers ook gelijk als ze benadrukken dat E. weliswaar onbetrouwbaar is, maar soms óók de waarheid spreekt.

"Daarom moeten ze dit wel heel serieus nemen", zegt iemand die E. kent. "Soms is hij wel heel open en eerlijk geweest. En daarom moet er ook rekening mee worden gehouden dat het wél klopt wat hij zegt. Dat kun je doen in achterkamertjes, overlaten aan de politie. Maar daar komen dan ook weer vragen over."

Rechtbanktekening van Jos Brech.

Rechtbanktekening van Jos Brech.
Rechtbanktekening van Jos Brech.
Foto: Nicole van den Hout

En zo kan het dat E. straks in het openbaar zijn licht zal laten schijnen over de zaak-Verstappen. Hij zal dan onder meer vertellen hoe Brech een boekje open deed over zijn delict. Plots zal het Bekir E. zijn naar wie de familie Verstappen kijkt om antwoorden te krijgen. Want hoewel Brech veroordeeld werd tot 12,5 jaar cel voor het bezit van kinderporno en het misbruik van Nicky, het verhaal over Nicky's laatste momenten is nog altijd niet compleet.

Het belangrijkste bewijs blijven nog altijd de vele DNA-sporen van Brech in de binnenstebuiten gekeerde onderbroek van het jongetje. Maar hoe Nicky nu precies aan zijn einde kwam, is onduidelijk. Hoe Brech hem in zijn klauwen kreeg eveneens.

Schijnwerpers

Brech heeft al aangekondigd ook zelf vragen te willen stellen. E. is inmiddels weg van dat kleine afdelinkje waar ze een tijdje geleden zo gemoedelijk optrokken, het zal er nu ongetwijfeld minder gezellig aan toe gaan. Sander V. heeft de afgelopen tijd achter de schermen verklaringen afgelegd.

En zo spelen mensen van wie nabestaanden het liefst nooit meer wilden horen, en die veilig weggestopt leken, ineens weer een rol in de schijnwerpers. De familie van Humeyra stond bij haar graf in Turkije toen ze door het Openbaar Ministerie werden gewaarschuwd, dat ook die ene naam weer op zou duiken. Gaat het wéér de hele dag over de moordenaar van Humeyra. Precies zoals-ie graag heeft. Smalend vraagt de familie zich af wie hém nu gaat geloven.