Helene Baayen (51) woont samen met haar man én haar vriend, die toevallig allebei Jan heten. Naast hun driehoeksrelatie hebben ze ook andere contacten. 'Ik moet er niet aan denken om met maar één persoon te leven.'

Dit artikel is afkomstig uit Libelle. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

"Mijn mannen heten toevallig allebei Jan. Met Jan Tromp ben ik getrouwd, Jan Keijzer is een paar jaar later bij ons ingetrokken. We runnen ons huishouden zoals andere stellen dat ook doen, we hebben allemaal onze eigen taken. Elke morgen maakt Jan K. het ontbijt: vers fruit, sapje erbij, vitaminepillen ernaast. Jan T. voert 's morgens de paarden en mest de stallen uit. Een van de mannen kookt altijd, want daar heb ik een hekel aan. Ik ben van de was, opruimen en schoonmaken. Ook houd ik de tuin bij, ik heb groene vingers, en ik ben de spil die van alles bedenkt en regelt.

Willen we nog iets verbouwen, en hoe? Wanneer gaan we weer eens uit eten of naar een concert? Daarnaast hebben we alle drie onze eigen bezigheden. Jan K. werkt in de ICT en brengt ook zijn vrije tijd graag door in de 'cockpit', zoals we zijn computerruimte noemen. Jan T. werkt in hetzelfde bedrijf als Jan K. en daarnaast samen met mij in onze massagepraktijk. Ik werk verder als fysiotherapeut. In mijn vrije tijd houd ik me bezig met het trainen en rijden van onze paarden. Het enige verschil met andere stellen is dat wij met zijn drieën slapen en dat er ook ruimte is voor intimiteit met anderen. Al swingen er wel meer mensen, ik schat dat één op de tien stellen het doet."

Wilde jaren

"Op mijn achttiende trouwde ik om weg te komen uit mijn ouderlijk huis. Mijn moeder was psychiatrisch patiënt, ze ging inrichting in, inrichting uit. Mijn vader was een wereldberoemde wiskundige, maar hij vertoonde veel trekjes van het syndroom van Asperger, dat tegenwoordig onder de autismespectrumstoornis valt. Als kind heb ik veel stress ervaren, mijn jeugd was extreem onveilig. Mijn moeder was niet in staat om voor me te zorgen en mijn vader was zelden thuis. Nooit merkte ik dat er van mij werd gehouden. Toch geloof ik niet dat mijn jeugd bepalend is geweest voor mijn manier van leven."

"Ik ben panseksueel, denk ik. Ik val op personen, niet per se op mannen of vrouwen. Al op mijn elfde had ik een vriendinnetje met wie ik van alles ervaarde op seksueel gebied. In mijn puberteit was ik tegelijkertijd verliefd op verschillende jongens en op mijn knappe gymjuf. Ik heb me nooit zorgen gemaakt of ik normaal was. Het voelde natuurlijk en ik heb nooit de behoefte gehad me aan te passen aan wat gangbaar is. Het maakt me ook niet uit wat andere mensen over me denken. Mijn eerste echtgenoot was daar wel bang voor. Nadat we een jaar of vijf getrouwd waren, gaf ik aan dat ik ook graag intiem wilde zijn met andere mensen. Hij vond dat oké, maar was er zelf terughoudend in."

"Ik was niet meer te houden, wilde alles ontdekken wat er te beleven viel op het gebied van liefde en seks. Ik vond alles even interessant: seks met vrouwen, swingen, parenclubs bezoeken. We kregen een liefdesrelatie met een ander stel en ik had er ook altijd wel een vriendinnetje naast. Uiteindelijk trok mijn man dat niet meer. Mijn volgende partner deelde mijn voorkeuren en samen hadden we een leuke, wilde tijd."

"Tot hij alleen nog op Thaise vrouwen viel. Iemand erbij vond ik prima, maar ik wilde óók seks met hem. Zonder seks geen relatie. Achteraf gezien was dit niet mijn gelukkigste periode. Polyamorie, zoals het heet wanneer je voor meerdere mensen liefde voelt of seksuele gevoelens hebt, is soms knap ingewikkeld. Er is altijd gedoe. De 'extra' relaties worden jaloers, er komt nóg een kip in het hok en dan raakt iedereen van de leg. Ik heb daar veel verdriet van gehad."

Lekkere buurman

"Maar mijn leven met Jan en Jan is heel steady. Jan Tromp was al jaren mijn buurman en hoewel we een klik hadden, kwamen we pas samen nadat zijn huwelijk eindigde. Af en toe kwam hij langs, dan hing er altijd een zekere spanning. Toen ik hem op een dag aanraakte en zei dat ik een lekkere buurman had, knetterde het letterlijk tussen ons. De vonk sloeg écht over. Sindsdien zien we elkaar elke dag."

"De rest van mijn liefdes kwamen op een lager pitje te staan, dat ging vanzelf. Op onze bruiloft spraken we uit dat we openstonden voor een liefdesrelatie met iemand erbij. Inmiddels wonen we samen met Jan K. en hebben we er allebei relaties naast. Jan K. kwam bij ons om een IT-klus te doen, we wilden onze website vernieuwen - wat trouwens nog steeds moet gebeuren. Hij kreeg een relatie met ons - in seksueel opzicht meer met mij dan met Jan T. Ik had meteen een klik met hem, al was hij op dat moment een hoopje ellende. Hij was depressief geweest, zijn bedrijf was mislukt, zijn relatie liep moeilijk."

"Jan en Jan geven me ieder op hun eigen manier wat ik nodig heb. Jan K. heeft gestudeerd, hij is gepromoveerd klinisch fysicus en heeft het erudiete dat ik - naast ellende - ook van vroeger ken. Jan T. is sportief en praktisch, heeft een heerlijke niet-lullen-maar-poetsen-houding. Ik moet er niet aan denken om met maar één persoon te leven. Dan sta je snel tegenover elkaar, heb ik vroeger gemerkt. Je verstikt elkaar en er is sneller sleur. Ik ben een ADHD-type, ik heb afwisseling nodig en wil voortdurend bezig zijn. Binnen onze relatie is er altijd wel iemand die zin heeft om iets met mij te ondernemen of die wil helpen bij een klus."

Helene Baayen.

Helene Baayen.
Helene Baayen.
Foto: Petronella Anitta

"Er is ook altijd wel iemand om mee te knuffelen of vrijen, heerlijk. Voor mij is dit de ideale formule voor een relatie. Een ander voordeel van ons leven is dat je met z'n drieën veel werk kunt verzetten. Ons bedrijf Pure Nature heeft een enorme boost gekregen sinds ik met Jan T. samenwerk. Ook financieel is het fijn, met onze inkomens bij elkaar. We wonen buitenaf en hebben een erf met stallen en weilanden voor onze paarden. Zo hebben we ons eigen paradijsje gecreëerd. We hebben ook veel ruimdenkende vrienden om ons heen verzameld. Die zijn over het algemeen net zo sociaal, knuffelig en lichamelijk ingesteld als wij."

"Mensen vragen weleens: 'Is dat niet wat veel?', als ze horen dat ik met meerdere mannen een relatie heb. Dan zeggen ze: 'Ik zou dat niet kunnen', of juist: 'Interessant, hoe doe je dat allemaal?' Al nemen de meeste mensen onze situatie gewoon voor kennisgeving aan. Het is ook maar net hoe je het zelf brengt, merk ik. Ik doe niet geheimzinnig. Als iemand me tijdens mijn werk als fysiotherapeut vraagt of ik getrouwd ben en kinderen heb, zeg ik gewoon dat wij met z'n drieën leven. Daar slaat niemand op aan. En als Jan K. een borrel of bedrijfsuitje heeft en partners mee mogen, gaan we met z'n drietjes. Er wordt altijd leuk op gereageerd. Zijn collega's stellen vragen of maken er grappen over. Prima hoor. Mensen die het stom, raar of vies vinden hoe wij leven, horen we niet. Die vragen gewoon niet door."

Manier van leven

"Voor mij voelt onze situatie normaal en natuurlijk. Er zijn meer volken en gemeenschappen waarin volwassenen zo samenleven. In Tibet hebben vrouwen vaak meerdere mannen, ook bij inheemse Afrikaanse stammen komt het voor. Jan, Jan en ik staan voor diversiteit in relaties, en proberen - zoals door dit interview - een lans te breken voor een manier van leven die vaker voorkomt, maar waar een taboe op rust. Er zijn veel mensen die vreemdgaan omdat ze behoefte hebben aan méér dan wat die ene partner kan bieden. Of omdat ze bi zijn of bepaalde voorkeuren hebben waarvoor geen ruimte is binnen hun geloof of cultuur."

"Er gebeurt zó veel stiekem. 'De katjes in het donker knijpen' noemen we dat op de Veluwe. Je kunt van ons vinden wat je wilt, maar we zijn open en eerlijk en doen niets wat anderen schaadt. Als ik op mijn massagetafel een streng religieuze man heb liggen die stiekem vreemdgaat op zo'n homoparkeerplaats en dan ook nog zonder condooms te gebruiken, houd ik hem een spiegel voor: doe het veilig en laat je regelmatig testen. Liefst zie ik dat hij zijn verlangens bespreekbaar maakt thuis. Nu is hij én niet gelukkig én brengt hij anderen in gevaar zonder dat zij dat weten en er iets tegen kunnen doen. Daar heb ik moeite mee."

"Een relatie met zijn drieën waarbij ook ruimte is voor intimiteit met anderen, werkt alleen door goede communicatie. Praten, praten, praten. Wij bespreken alles, alles ís ook bespreekbaar. Wil ik er een paard of een hond bij, willen we er een nieuwe liefde bij? Dat kauwen we helemaal uit. Net als wanneer we ons ergens toch niet goed bij voelen. Laatst was er een vrouw die nogal aan Jan T. trok, ze wilde hem voor zichzelf. Hij had dat niet door, maar ik heb daar een neus voor. Ik vind het prima als er anderen aanschuiven, maar ik wil wel nummer één blijven. Jan T. heeft er al zes jaar een vriendin naast. Als hij in seksueel opzicht dingen met haar doet die ik ook heerlijk vind maar die hij niet meer met mij doet, heb ik daar moeite mee. We hebben veel liefde te delen, maar ik wil niets inleveren. Ik heb hard geknokt voor wat ik nu heb, dat laat ik niet verpesten."

Vooral geluk

"Het enige lastige is dat ik niet altijd onthoud aan wie ik wat heb verteld als ik iets heb meegemaakt. En Jan K. vindt het weleens moeilijk dat Jan T. en ik intensief met elkaar samenwerken in de massagepraktijk, waar hij geen deel van uitmaakt. Maar als we al eens ruzie hebben in huis komt dat doordat ik ergens over loop te zeuren. Dat Jan niet goed heeft gestofzuigd of is vergeten de wasmachine aan te zetten, terwijl ik dat heb gevraagd. Van die standaard relatiedingetjes. Ik ervaar vooral geluk met mijn Jannen. Ik geniet ervan om samen te eten aan het eind van de dag, om in bed lekker met z'n drieën tegen elkaar aan te kruipen en samen in slaap te vallen. Met deze mannen wil ik oud worden. Al wil ik er wel af en toe een vriendin bij, hoor."