De Limburgse oppas die zeven jonge kinderen zou hebben misbruikt in en rond Eindhoven, werkt op een alarmcentrale. Ze had bovendien een verklaring van goed gedrag. Al is die niet verplicht op speciale websites voor oppaswerk.

Dit artikel is afkomstig uit BN DeStem. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

De vrouw is afkomstig uit een Limburgs dorpje tegen de Duitse grens aan. Een man, met wie ze de beelden van het misbruik deelde, woont in dezelfde regio. Naast het misbruik worden de twee verdacht van bezit van kinderporno. De vrouw werkt volgens haar sociale media bij een alarmcentrale, waar bedrijven en particulieren naartoe kunnen bellen in het geval van bijvoorbeeld een inbraak.

Het is onduidelijk of de vrouw haar werk in de beveiligingsbranche gebruikte om vertrouwen te kweken bij gezinnen die een oppas zochten. Haar advocaat wil verder niet op de zaak reageren, ze verzoekt zelfs met klem om haar eigen naam niet te publiceren. Het zegt iets over de gevoeligheid van de zaak, waarin de emoties op sociale media hoog oplopen.

Wildvreemde als oppas

Het publiek zet onder andere vraagtekens bij het inschakelen van een wildvreemde als oppas. In praktijk gebeurt dat niettemin op grote schaal. Nederland telt grofweg tien websites met namen als Sitly, Oppasland en Care waar ouders een oppas voor hun kinderen kunnen zoeken. Het is de digitale variant van het aloude briefje op het prikbord bij de supermarkt.

In tegenstel­ling tot de kinderop­vang is een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) voor oppassers niet verplicht.

Bij de websites vindt nauwelijks controle plaats. Een oppas die zich aanmeldt, lijkt bijvoorbeeld niet te worden gescreend. Verder bestaat er in Nederland geen branchevereniging. En nog iets: in tegenstelling tot de kinderopvang is een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) niet verplicht. Dat zou ook ondoenlijk zijn, denk maar aan een buurmeisje dat wat wil bijverdienen.

Een VOG fungeert als een soort bewijs dat je geen relevant strafblad hebt. Bij veel websites kunnen ouders aanvinken dat ze alleen een oppas met zo'n verklaring willen. Het papiertje betekent een extra drempel voor ex-veroordeelden, maar het is geen heilig middel. Dat bewijst ook deze zaak. De Limburgse oppas had namelijk gewoon een verklaring voor goed gedrag.

Impact van misbruik

Ondanks de jonge leeftijd van de slachtoffers kan de impact van het misbruik groot zijn. Uit onderzoek blijkt dat juist de allerjongsten kwetsbaar zijn, zegt klinisch psycholoog Leony Coppens: "Jonge kinderen voelen wel dat er iets niet klopt, dat het niet veilig is. Maar soms begrijpen ze niet wat er gebeurt en kunnen ze het ook niet uitleggen aan hun ouders. Dan is er dus niemand die hen helpt en zegt: 'Het is niet jouw schuld, ik ben er voor je.'"

Na de grote Amsterdamse zedenzaak rond crèchemedewerker Robert M. in 2010 werd er onderzoek gedaan naar het effect van het misbruik op de jonge slachtoffers. Zij liepen zelden een trauma op. Wel vertoonde een derde later 'zorgelijk seksueel gedrag'. Het ging onder meer om het nadoen van seksuele handelingen, seksuele uitspraken of juist angst voor seksualiteit.

Volgens jeugdpsychiater René Cardynaals moet in dit soort zaken worden voorkomen dat de commotie rond het misbruik meer schade veroorzaakt bij de kinderen dan het delict zelf: "Het helpt niet als er in de samenleving een soort hetze ontstaat richting de verdachten en de getroffen gezinnen steeds weer worden geconfronteerd met de zaak. Dat leidt alleen maar tot meer stress bij de kinderen."