In de interviewserie Vissen met Jan praat verslaggever Jan Hoedeman elke week met een politicus over het leven en de politiek. Deze week spreekt hij Caroline van der Plas van BBB, een van de meest verrassende nieuwkomers bij de laatste Kamerverkiezingen. 'Iedereen moet weten dat je uit het niets in de Tweede Kamer kunt komen.'

​Dit artikel is afkomstig uit het AD. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

Onder zeevissers is de uitdrukking 'schijtweer is bijtweer' in zwang. En dat blijkt ook als Caroline van der Plas (54) onder donkere wolken en windkracht vier het noordelijk havenhoofd van Scheveningen komt opgelopen. We halen de hengel in en er bungelt een bot aan de haak. "Mooi'', zegt Van der Plas. "Voedsel uit de zee."

"Mijn moeder is Ierse, dat is ook echt een visland. Mijn oom viste vaak op makreel. Als klein meisje ging ik dan naar Kilkee, aan de Westkust. Het heeft heel hoge kliffen. Wij lagen dan op onze buik en keken naar die zee daaronder. Dan ging mijn oom vissen. Vanaf de rand van zo'n klif gooide hij zijn hengeltje uit. Wij gingen mee om te kijken. Mijn moeder was hartstikke bang, die dacht dat we zouden vallen. Als je daar nu over nadenkt..."

Droom

"Ik wilde journalist worden, van kinds af aan ging ik met mijn vader mee naar de redactie. Ging hij werken. Hoorde je een telex binnenkomen, dat geratel, rende ik erheen om te kijken wat het nieuws was, dan had ik dat als eerste gezien. Dan scheurde ik het af en bracht het naar de binnenland- of buitenlandredactie. En ik werd journalist. Eerst freelancer, later bij diverse agrarische vakbladen."

Door het werk van haar vader die chef sport van het Deventer Dagblad werd, verhuisde het gezin naar het oosten van Nederland. Maar de roots van Caroline liggen aan de kust. "Ik heet Van der Plas, dat is in Katwijk dé naam. Daar heet bijna iedereen Van der Plas, van oorsprong zijn dat vissersfamilies."

Koken laat ze over aan haar nog thuiswonende zoon. "Ik vind schol lekker, tongfiletje, zalm, makreel haring kabeljauw, er is eigenlijk geen vis die ik niet lekker vind."

Van der Plas groeide op in een gezin dat met de wereld bezig was. Haar moeder was CDA-raadslid en wethouder, haar vader sportjournalist.

Caroline van der Plas van BBB en Jan Hoedeman.

Caroline van der Plas van BBB en Jan Hoedeman.
Caroline van der Plas van BBB en Jan Hoedeman.
Foto: Pim Ras fotografie

​Uw ouders waren niet veel thuis, dus u kon als puber lekker uw gang gaan.

"Dat klopt, ze waren veel weg toen ik 14, 15, 16 was. Ik was echt niet leuk hoor, ik was echt een verschrikkelijke puber. Maar wat heel irritant was, was dat ze altijd wel hoorden wat ik had gedaan. Ze waren twee bekende figuren, dus ze hoorden altijd van iemand waar ik uithing. Iedereen lult alles gelijk door."

​Wat was uw plek in het gezin?

"Ik ben de jongste en het enige meisje. Ik mocht altijd minder dan mijn broers. Ik was wel echt een vaderskindje. Ik wilde me wel altijd gehoord voelen, ik mag ook wat zeggen. Ik vond het heel oneerlijk als ik mijn mond moest houden."

​Daar bent u wel overheen gekomen.

"Ha! Daar ben ik zeker overheen gekomen! Maar het zit er nog steeds in. Mijn vader zei: jij moet altijd het laatste woord hebben in een discussie... Ja, dat is zo."

​Wat hebben uw ouders u meegegeven?

"Zorg dat je altijd zelfstandig bent. Word nooit financieel afhankelijk van iemand. En wat jij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet. Dat werd ook vaak gezegd: wat zou jij ervan vinden als dat jou overkwam? Dat vond ik wel een goeie."

​Uw man stierf een aantal maanden voordat u de Tweede Kamer in kwam. Dat is nogal wat.

"Mijn man Jan is overleden, mijn broer ook, die was eigenlijk eerder ziek dan mijn man. En een van mijn beste vrienden is aan corona overleden. Het was een pittig jaar."

​Hoe verwerkt u dat?

"Wat hielp is dat we veel hebben gesproken, pas twee dagen voor hij stierf. Die dag had hij een opleving, want hij lag er heel slecht bij. We konden niet eerder spreken door zijn pijn. Ik kan me niet voorstellen dat je op je bed ligt en denkt: ik ga gewoon dood."

"We hadden het er niet veel over, maar op het laatst dus wel. Toen heeft hij echt gezegd dat we een goed leven hebben gehad. Dat hij trots op me was, dat ik moest doorgaan met alle dingen. Dat ik niet moest blijven treuren, dat het goed was zo. Hij wist al dat ik de Kamer in wilde."

​Hielp u dat?

"Ja, dat heeft hij expliciet gezegd. Dat is voor mij de prikkel geweest om het te doen. Ik ben nuchter en positief ingesteld. Het is nog steeds hard hoor. Ineens treft het je. Vannacht heb ik ook weer van hem gedroomd. Dan sta ik echt met een goed gevoel op, dan is dat weer zo echt. Dan denk je, oh ja, hij is er niet. Maar hij was er wel even vannacht."

Jan Hoedeman en Caroline van der Plas.

Jan Hoedeman en Caroline van der Plas.
Jan Hoedeman en Caroline van der Plas.
Foto: Pim Ras Fotografie

​U verraste Nederland door aan te komen met een tractor op het Binnenhof, de dag na de verkiezingen. Waar had u die geregeld?

"Onze nummer acht Ad Baltus op de BBB-lijst zei in de nacht van de verkiezingen: zullen we morgen met de trekker naar Den Haag gaan? Hartstikke leuk, zei ik. Maar dat lukt je nooit. Zonder toestemming zijn alle instanties in paniek. Om tien uur was het geregeld. Boeren die regelen dat gewoon. Die doen niet moeilijk, die regelen dat. Daarom houd ik zo van boeren. Niet lullen maar poetsen."

​Heeft het CDA een gat laten ontstaan waardoor BBB kon opkomen?

"Ik heb letterlijk tegen het CDA gezegd: als jullie het goed hadden gedaan, waren wij niet opgericht. Tegen Jacco Geurts heb ik dat gezegd. Je kan balen van ons, maar het komt wel ergens vandaan."

Bij het Binnenhof in Den Haag.

Bij het Binnenhof in Den Haag.
Bij het Binnenhof in Den Haag.
Foto: ANP

​U hebt goed contact met oud-CDA-Kamerlid Maurits von Martels. Wil hij actief worden voor BBB?

"Ja, daar hebben we het over. Zijn vrouw is al lid van ons. Hij wil wat doen, maar weet nog niet wat. Hij heeft natuurlijk dat melkveebedrijf en denkt: wat doe ik daar dan mee? Maar hij is welkom bij ons, hij was een van de eerste mensen die ik belde toen ik de partij oprichtte."

​Hoe kijkt u naar wat u beleeft op het Binnenhof?

"Met een glimlach, ik vind sommige dingen wel wonderlijk. Wat ik mooi vind is dat je als gewoon persoon in de Kamer kunt komen, dat kan dus! Je hoeft niet iemands politieke assistent te zijn of al jaren in de bubbel te zitten. Je kunt gewoon uit het niets in de Tweede Kamer komen."

"Ik hoop dat veel mensen daar een voorbeeld aan nemen. Maar het is echt een bastion: zo doen we dingen altijd hier, zo gaat dat. Ik stel altijd de vraag: waarom gaat dat dan zo? Staat dat ergens geschreven? Vaak helemaal niet. Ik vind dan altijd: moet dat dan altijd zo blijven? Daar moeten mensen dan ontzettend aan wennen."

​U ging meteen tijdens de kabinetsformatie bij vier informateurs langs. Hoe ging dat?

"Ik heb niet de indruk gehad dat ze dachten, praat dat uurtje maar vol en dan ben je weer weg. Zeker Tjeenk Willink niet met zijn levenservaring. Ik vond dat hij echt open stond voor ideeën die ik aandroeg. Ik zei hem dat ik het raar vond dat de Tweede Kamer van links naar rechts wordt ingedeeld. Waarom gaan we niet allemaal door elkaar zitten? Dan krijg je ook weleens andere inzichten. Tjeenk Willink was oprecht verrast."

​Naast wie zit u het liefst als u mag kiezen?

"Ik zou wel naast Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren willen zitten. Kunnen we eens overleggen. Als ze iets gaat inbrengen, kan ik zeggen: denk erom dat je geen verkeerde feiten vertelt. Heb je nog wat feitjes nodig? En andersom ook."

Caroline en Jan.

Caroline en Jan.
Caroline en Jan.
Foto: Pim Ras Fotografie

​Ziet u de Partij voor de Dieren als de aartsvijand?

"Nee, in de politieke discussie zijn we het gewoon fundamenteel met elkaar oneens. Esther Ouwehand is altijd heel vriendelijk, heel aardig. Toen mijn man overleed heeft ze me een bericht gestuurd. Niet zo van gecondoleerd, maar echt een heel persoonlijk bericht. Dat blijf ik me herinneren."

"In het verleden ging ik tegen haar tekeer, maar zij kan daar overheen stappen. Zij kan wel onderscheiden wat zakelijk is en persoonlijk. Dat vind ik mooi van haar. En ook met anderen van PvdD kan ik prima communiceren, maar we zullen het niet vaak eens worden."

​Hoe ziet u de toekomst van uw partij?

"Mijn ambitie is om BBB een vaste waarde te laten worden in de politiek en in Nederland. Boeren konden zich toen de PvdD opkwam eigenlijk niet verweren, die zijn gewoon druk met voedsel maken. Toen ben ik zelf gaan leren voor ze op te komen. Ik wil ervoor zorgen dat er in Nederland blijvende aandacht is voor alles wat zich in de regio's afspeelt. Ik hoop dat wij met BBB gestaag kunnen groeien."

​U hebt over media-aandacht niet te klagen.

"Het is leuk maar ik zit er niet per se op te wachten. Het voordeel is dat mensen nu ook ons verhaal serieus aanhoren. Je staat zo in de belangstelling dat je een soort BN'er bent geworden. Ik vind het nog steeds heel bijzonder dat mensen selfies met je willen maken."