De VS proberen, ook na hun vertrek uit Afghanistan, de regering in Kaboel met alle middelen overeind te houden. Maar het zicht op wat er met geld en materieel gebeurt zijn de Amerikanen kwijt.

Dit artikel is afkomstig uit Trouw. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

De meeste Amerikaanse militairen zijn inmiddels vertrokken uit Afghanistan, maar toch zijn ze nog aanwezig: in de lucht en via hun dollars. De Amerikanen voeren sinds vorige week weer luchtaanvallen uit op de Taliban 'ter ondersteuning' van het Afghaanse leger.

De Amerikaanse generaal Kenneth McKenzie zei dit weekend dat de luchtaanvallen zullen worden opgevoerd als de Taliban doorgaan met hun offensief tegen de Afghaanse regering. De VS willen dat de Taliban met de Afghaanse regering onderhandelen, maar de noodzaak daartoe is met het vertrek van de Amerikanen weggevallen. De Taliban lieten vorige week weten dat wat hun betreft wapenstilstand niet mogelijk is totdat president Ashraf Ghani is vertrokken.

"De Afghaanse regering staat voor een zware opgave de komende dagen", zei McKenzie. De generaal zei dat de Taliban het beeld willen creëren dat de val van de Afghaanse regering 'onvermijdelijk' is.

De Amerikaanse voorzitter van de gezamenlijke stafchefs, Mark Milley, zei vorige week dat de Taliban 'strategisch momentum' hebben opgebouwd, en dat de volledige overname van Afghanistan door de Taliban een realistisch scenario is.

Op lange termijn niet vol te houden

De Taliban hebben ongeveer de helft van de 419 districten van Afghanistan in handen en rukken nu op naar de steden. De helft van de 34 provinciehoofdsteden wordt door de Taliban bedreigd, maar de beweging heeft er nog geen in handen. Volgens de Taliban is dat een bewuste beslissing, maar kunnen zij daartoe op ieder moment overgaan als zij dat willen.

De Afghaanse strijdkrachten weten soms de Taliban te verdrijven, maar de kosten van zulke operaties zijn hoog en op de lange termijn niet vol te houden. Bovendien zijn het meestal de speciale eenheden, en niet het reguliere leger, die de Taliban van zich af weten te slaan, maar de commando's zijn klein in aantal en kunnen dus maar beperkt worden ingezet.

Corrupte regeringsfunctionarissen

De VS en de NAVO hebben afgesproken dat zij jaarlijks 3,4 miljard euro zullen pompen in de Afghaanse strijdkrachten om zo de opmars van de Taliban tegen te houden tot in ieder geval 2024. Maar de vraag is of geld en militaire goederen de Afghaanse regering op de been houden en of de regering er dan nog is.

Als de VS helemaal uit Afghanistan zijn vertrokken, is er ook geen zicht meer op wat er met het geld en de spullen gebeurt. De vrees is dat veel hulp zal verdwijnen in de zakken van corrupte regeringsfunctionarissen of mogelijk zelfs terechtkomt bij de Taliban.

De Amerikaanse luchtaanvallen tegen de Taliban zullen niet het verschil maken in de uitkomst van de strijd. De Amerikanen en de Taliban hadden daarnaast in februari 2020 afgesproken dat zij zouden werken aan 'betere relaties', dus de VS zullen niet snel overgaan tot bombardementen die de Taliban echt pijn zullen doen.