VVD-minister Cora van Nieuwenhuizen over het grote verdriet in haar leven. En haar wens dat politici in Den Haag elkaar niet meer gek maken. 'Debatten duren veel te lang.'

Dit artikel is afkomstig uit het AD. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

Beladen met visspullen wandelen we met de transportfiets naar het noordelijk havenhoofd van Scheveningen als het achterwiel ineens blokkeert. Minister van Verkeer Cora van Nieuwenhuizen (58) tilt het achterwiel omhoog, de snelbinders zijn in de kettingkast terechtgekomen. Politiek assistent Lotte pakt uit haar designtas een mes en snijdt de snelbinders door, maar het wiel blijft blokkeren. We laten de fiets achter en tuigen de hengels op.

Van Nieuwenhuizen is als enig kind opgegroeid op de Veluwe, maar daar heeft ze nooit gevist. "Ik heb er het geduld niet voor om eindeloos naar een hengel te zitten kijken." Vis ziet ze graag op haar bord, hoewel ze door haar baan niet vaak meer kookt. "Ik eet graag toast met paling of een pokebowl met zalm en een heerlijke gebakken zeetong."

Vissen met Jan.

Vissen met Jan.
Vissen met Jan.
Foto: Guus Schoonewille

Hier op het havenhoofd is ze blij even weg te zijn van haar ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. "Die zee roept een gevoel van vrijheid op, van weidsheid en ontspanning. Maar ik ben ook verantwoordelijk voor het grootste oppervlak van Nederland, dat is het water, met de zee erbij."

Doet Nederland genoeg om rampen te voorkomen?

"We hebben een kennisprogramma zeespiegelstijging enerzijds, maar anderzijds ook de problematiek van Heel Holland Zakt aan de andere kant. De ramp in Limburg bewijst dat er nog meer nodig is om Nederland te wapenen tegen steeds extremer weer. Mensen hebben daar hun dorpen, hun huizen door deze onverwacht heftige regenval zien onderlopen. Zij hebben angstige dagen gehad en er vreselijke schade overgehouden. We moeten kijken of we niet nóg meer moeten doen om mensen hier beter tegen te beschermen."

Hebt u een religieuze opvoeding gehad?

"Ja, Nederlands Hervormd. Ik ben niet gelovig in de zin van kerkgaand of regeltjes, ik zie mezelf als een kritisch agnost. Ik geloof wel dat er ergens iets is. Maar wat dat is weet ik niet en ik heb ook niets met de dogmatische kant van religie."

U gelooft dat er iets is, maar zet eens een stapje verder?

"Iedereen heeft de grote drama's in zijn leven. Als er iets gebeurt, dan probeer je daar de zin van te zien. Mijn eerste kind is tijdens de bevalling gestorven. Ik was nog jong, dan is het moeilijk te verdragen dat het zo maar een dom noodlot is. Daar zoek je dan naar. Waar is dat in vredesnaam goed voor geweest, zo'n kindje dat nooit iets verkeerds heeft gedaan en dan nu al het leven wordt ontnomen?"

Mensen proberen vaak te beredeneren waarom dat gebeurt.

"Rationeel zeg je, het is gewoon zo. Maar omdat het zo'n naar antwoord is, zoek je toch naar iets dat het rechtvaardigt. Al dat leed en die ellende op de wereld. Ik weet ook geen antwoord, maar dat is de drijfveer achter alle religie, samen een soort onmacht ervaren."

Is dat de dreun die het leven u heeft gegeven?

"Je kind verliezen is wel het heftigste wat je kunt meemaken. Voor de rest heeft ieder huisje zijn kruisje. Je loopt allemaal meerdere tikken op van het leven. De scheiding was ook moeilijk, vooral voor de kinderen, jij voelt dan het verdriet van je kinderen."

Cora van Nieuwenhuizen.

Cora van Nieuwenhuizen.
Cora van Nieuwenhuizen.
Foto: Guus Schoonewille

Het heeft u wel gevormd.

"Mensen zeggen weleens: vind je het niet moeilijk om in zo'n zaal te staan tijdens een debat? Dan denk ik terug aan kort na de bevalling. Ik stond in een volle bakkerszaak en mensen vroegen: "En? Wat is het geworden? Een jongetje of een meisje?" Dan moet je uitleggen dat het kindje is gestorven tijdens de bevalling. Van alles daarna denk je: kom maar op. Erger dan dat wordt het nooit meer."

Wat is het heftigste wat u hebt meegemaakt in uw portefeuille?

"Zonder enige twijfel het ongeval met de Stint, waarbij vier kinderen met een elektrische bolderkar omkwamen op het spoor. Ik heb sinds het ongeval op een aantal momenten contact gehad met de nabestaanden. De laatste keer was een paar maanden geleden met de hele groep van ouders van de kinderen. Ik heb met een paar van hen afgesproken nog een keer samen naar het monument te gaan, wanneer dat kan qua corona."

Wat kunt u voor hen betekenen?

"Wat je kunt betekenen is een luisterend oor. Meevoelen. Op een heel andere manier weet ik wat het doet als je je kindje in een kistje ziet liggen. Het hartverscheurende leed van die mensen raakt mij ook echt en dat zien zij ook. Het enige wat ik voor hen kan doen, is maximaal laten zien dat ik meeleef. En ze ook te vertellen wat wij doen. Uit alle macht probeer ik te voorkomen dat zij onverwachts iets in de media zien over de Stint.

Als er een debat aankomt informeer ik ze daar tijdig over: er gaat een brief naar de Tweede Kamer: wees er op voorbereid. Maar media gaan soms zo snel, dat je niet alles kunt voorzien. Dan rijden ze op de snelweg en horen ze op de radio ineens een berichtje. Dat is ook verschrikkelijk. Ik probeer al hun vragen te beantwoorden, iedere keer hebben ze heel veel vragen."

Wat kan er beter in de Nederlandse politiek?

"Slow politics, denk nou eens echt goed over dingen na. Minder waan van de dag. Elkaar niet gek maken. Debatten zijn standaard vijf uur. Ik snap dat omdat er negentien partijen zijn en iedereen spreektijd moet hebben.

"In het Europees Parlement had je twee minuten spreektijd, dan komt je echt tot de kern, Maar hier begint iedereen met zes minuten! Je moet je afvragen of dat iets toevoegt. Daardoor duren debatten echt heel erg lang. Een beetje matigen zou voor iedereen echt gezond zijn voor de inhoud van het debat. Dan houd je ook meer tijd over om door te vragen waar het nodig is."

U slaagt erin u zelf niet gek te laten maken, maar dat lukt niet alle collega's. Soms valt er iemand om. Hoe kun je dat als ministersploeg beter inrichten?

"Dat heb ik me ook afgevraagd. Kort geleden had ik met Hugo de Jonge van 9 uur s ochtends tot twee uur 's nachts een debat in de Eerste Kamer. En dan zeggen die Eerste Kamerleden om half twee 's nachts: "Jullie moeten jezelf wel in acht nemen." Ze bedoelen het goed, maar zij zijn medeveroorzaker van dit probleem. Degene die het debat voorzat zei: "In deze zware tijden, zo laat, we moeten onszelf in acht nemen." Maar dat is wel een beetje lastig als je daar moet zitten van 's ochtends vroeg tot twee uur 's nachts. Alles bij elkaar opgeteld zit je elkaar gek te maken."

Hoe kijkt u naar uw politieke toekomst?

"Mark Rutte of de partij mogen altijd een beroep op me doen, maar voor de rest is het buitengewoon ongewis. Eerst maar eens zien of er schot komt in die formatie."

Uw echtgenoot Bert Wijbenga, binnenkort burgemeester van Vlaardingen, is wethouder in Rotterdam. Hoe hebt u elkaar ontmoet?

"Dat is best grappig. Op twee achtereenvolgende congressen zaten we naast elkaar op de eerste rij omdat we sprekers waren. Ik was gedeputeerde in Brabant en Bert was korpschef in Flevoland. Welke twee mensen hebben in Nederland die rare combinatie van milieucriminaliteit en verkeersveiligheid in portefeuille? En toen kwam ik hem daarna nog een keer tegen op een VVD-congres en dacht ik: nou ja! Zo is het eigenlijk gekomen. Door twee politieke klusjes ben ik tegen mijn man aangelopen."

Vissen met Jan.

Vissen met Jan.
Vissen met Jan.
Foto: Guus Schoonewille

U zit op de motor achterop bij uw man. Dat is precies het tegenovergestelde van wat u in de politiek doet. Achterop moet u alles loslaten. Kunt u dat?

"Daar zet ik me echt toe. Dan denk ik: dit wil ik. Bert heeft wel steeds gezegd, ik had nog nooit motor gereden voordat ik hem leerde kennen, ga het niet leren, want dan ga je nooit meer achterop. Dat heb ik ook niet gedaan. Ik heb af en toe een aanvechting een snelcursus motorrijden te doen, maar daar heb ik dan weer geen tijd voor. Maar het klopt dat ik graag zelf aan het stuur zit."

Hoe schakelt u dagelijks af? Tussen opstaan tot het in slaap vallen?

"De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de dag helemaal vol zit. Dan is het 's avonds inderdaad het laatste uurtje voor je naar bed gaat, als het enigszins kan. Alles wat met sport te maken heeft, vind ik al gauw leuk. Anders is er Netflix. Dat doen we graag nog even. Wat er in de slaapkamer verder gebeurt, vertel ik niet, maar dat is ook gezellig. We zijn ook maar normale mensen!"

"Ik wilde beurshandelaar worden: die hectiek! Ik had zo'n tafeltje met vier plastic telefoontjes erop. Deed alsof ik voortdurend met de hele wereld aan het bellen was, dat leek me fantastisch als ik het heel druk had. Eigenlijk doe ik dat nu wel, maar niet in de financiële sector."