Last van concentratieproblemen bij het zwoegen voor je examens? Bij de drogist kun je verschillende tabletten halen die beloven je concentratievermogen en geheugen te bevorderen en op het internet worden verschillende 'studeerpillen' aangeboden.

Dit artikel is afkomstig uit BN DeStem. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

Maar volgens Frans Sturm, huisarts in Bosschenhoofd en Zegge, kun je de concentratiepillen beter links laten liggen. "Pillen met wonderpoeders bestaan niet."

Bij de drogisterij zijn verschillende pillen te koop die er voor moeten zorgen dat je je beter kunt concentreren. Online worden ze verkocht als speciale 'studeerpillen.' Het hoofdingrediënt? Cafeïne. Maar helpt cafeïne wel om je beter te concentreren?

Volgens Sturm is daar niet genoeg wetenschappelijk bewijs voor. "Als er daadwerkelijk pillen waren die je concentratie konden verbeteren, zouden ze niet zomaar bij de drogist liggen en dan zou er maar één pil in omloop zijn."

Placebo

Hij waarschuwt voor het afhankelijk worden van de concentratiepillen. "De truc is dat je niet meer gelooft dat je het zonder een pil kunt. Dat is een bijzondere tegenstelling bij een pil die niet werkt. Dat placebo-effect is natuurlijk schitterend voor de fabrikanten, maar voor de mensen die de pillen nemen is het niet wenselijk."

Sturm vindt het niet gek dat jongeren, zeker wanneer hun eindexamens beginnen, op zoek gaan naar iets dat ze helpt om te concentreren. "De breinen van jongeren zijn kwetsbaar en ze zijn makkelijk afgeleid. TikTok en Instagram houden daar rekening mee. Je hoeft maar kort je aandacht er bij te houden en je krijgt een kleine beloning wanneer je er om moet lachen. Leren voor je examens vergt een andere manier van aandacht. Je mag wat mij betreft de drogist leegeten, maar dat verandert niet je aandachts- en concentratievermogen."

'Geen wondermiddelen'

Hoewel er nooit bewezen is dat cafeïne de concentratie bevordert, claimen fabrikanten dat wel. "Er wordt al jaren onderzoek gedaan naar het effect van cafeïne op de concentratie. Er is nooit concreet uitgekomen dat het helpt. Er kan uit een onderzoek komen dat het statistisch gezien significant is, maar de vraag blijft dan of het ook klinisch relevant is."

"Wanneer je reactietijd 0,01 seconde sneller wordt door cafeïne, wil dat niet zeggen dat je daar in het dagelijkse leven iets aan hebt. Er zijn gewoon geen shortcuts, geen wondermiddelen. In je eindexamencijfers zullen ze geen verschil maken. Ik wil alle eindexamenkandidaten vooral heel veel succes wensen. Ik denk dat ze meer hebben aan een steuntje in de rug, dan aan een pilletje."

Adrenaline

Boris van Wijk, apotheker in Steenbergen en Wouw, is het met Sturm eens. Hij denkt zelfs dat de pillen een negatief effect kunnen hebben op de concentratie. "Veel cafeïne zorgt voor een afgifte van adrenaline in je lichaam, wat op zijn beurt weer zorgt voor een vecht-of-vluchtreactie. Dat wil je niet bij een examen."

Wat de apotheker in plaats van de concentratiepil zou aanraden, is een bètablokker als Propranolol. "Dat is veel nuttiger en het wordt al tientallen jaren toegepast, dus hierbij weet je zeker dat het werkt. Het is alleen op recept verkrijgbaar en het bestrijdt de symptomen die horen bij zenuwachtig zijn, zoals trillende handen en hartkloppingen."

Suggestie

Jan Trooster, een apotheker uit Goor, zorgde er enkele jaren geleden voor dat studeerpil Braincaps Boost uit de automaten van de Universiteit van Amsterdam, waar hij geschiedenis studeerde, werden gehaald. De pil bevatte, zoals de meeste varianten die vrij verkocht worden, voornamelijk cafeïne. "Er is geen enkel bewijs dat die stoffen uit de pil zorgen voor een optimaal presterend brein, maar die suggestie wordt wel gewekt. Concentratie zit niet in een pilletje."