De Mexicaanse overheid heeft excuses aangeboden aan de inheemse Mayabevolking. De regering spreekt van eeuwenlange uitbuiting, die tot op de dag van vandaag aanhoudt. Maar er is ook kritiek.

Dit artikel is afkomstig uit Het Parool. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

"Vandaag erkennen we iets dat we lange tijd hebben genegeerd: de fouten en het onrecht dat de Maya's is aangedaan." Minister van Binnenlandse Zaken Olga Sánchez Cordero heeft gistermiddag namens de Mexicaanse regering officieel excuus aangeboden aan de Mayabevolking.

"Eeuwenlang zijn ze het slachtoffer geweest van uitbuiting en mishandeling. Daarvoor vragen wij nu vergeving."

Ook de Mexicaanse president Andrés Manuel López Obrador erkende het leed van de Maya's, een verzamelnaam voor tientallen volkeren die ook voor de Spaanse kolonisatie in Mexico leefden.

Hij sprak van 'vreselijke misdaden' die tijdens 'drie eeuwen van koloniale overheersing en twee eeuwen van Mexicaanse onafhankelijkheid' zijn begaan.

Kastenoorlog

De spijtbetuiging werd geuit in een dorpje in de gemeente Felipe Carrillo Puerto. De keuze voor die locatie was geen toeval, net als het moment van de excuses: de inname van Felipe Carrillo Puerto, op 4 mei 1901, betekende het einde van de laatste grote opstand van de Maya's. Die opstand, bekend als de Kastenoorlog, begon in 1847 en kostte zo'n 250.000 tot 300.000 Maya's het leven.

De excuses komen niet onverwacht. President López Obrador is afkomstig uit de arme, zuidelijke deelstaat Tabasco en geldt als een voorvechter van de rechten van de omvangrijke inheemse bevolking van Mexico. Cynici merken echter ook op dat de timing van de spijtbetuiging López Obrador wel erg goed uitkomt: het land staat aan de vooravond van lokale en regionale verkiezingen.

Nog altijd achtergesteld

In sommige Mexicaanse media worden de excuses onthaald als historisch, maar veel Maya's zijn kritisch. Nog altijd hebben ze dagelijks te maken met discriminatie. Bovendien profiteren ze amper van de bloeiende toerismesector op Yucatán, het schiereiland waar de naar schatting 6 miljoen Maya's wonen. Veel van hen hebben slechtbetaalde banen, terwijl toeristen een vermogen neerleggen om zich te vergapen aan hun tempels.

In hun toespraken erkende zowel president López Obrador als minister Sánchez Cordero de nog altijd achtergestelde positie van veel Maya's. Maar een belangengroep van Mexicaanse oorspronkelijke bewoners noemt dat hypocriet. Ze verwijzen naar een prestigeproject van de president: de 'Mayatrein', een intercity die toeristische trekpleisters op Yucatán moet verbinden. Veel Maya's zijn tegen. Zij stellen dat de overheid - opnieuw - geld verdient dankzij hun erfgoed, terwijl zij berooid achterblijven.