Studenten gaan komende maanden langs bij duizenden ouderen in verzorgingstehuizen met een virtualrealitytour door het Rijksmuseum. 'Zo kunnen ze er toch een beetje op uit.'

Dit artikel is afkomstig uit Het Parool. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

Toen Jan Schipper (26) ongeveer anderhalf jaar geleden begon met virtualrealitybrillen voor eenzame ouderen, had hij nooit verwacht dat die eenzaamheid in no-time enorm zou gaan toenemen. Maar toen ouderen door de coronapandemie nauwelijks familie meer konden zien en dagactiviteiten werden opgeschort, was het tijd voor een grootschaliger aanpak, dacht hij.

Dus benaderde de oprichter van de Amsterdamse zorgonderneming Maya VR, het Mooiste Contact Fonds, een initiatief van KPN dat zich richt op het stimuleren van sociaal contact, en het Rijksmuseum.

Het werden geen virtuele strandwandelingen voor een kleine groep, maar virtuele uitjes naar het Rijksmuseum voor drie- tot vierduizend ouderen door heel Nederland. "Met de stem van Barry Atsma als rondleider en verteller. Daar zijn vooral vrouwen erg op gesteld."

VR-brillen

Vanaf vandaag gaan steeds twee studenten langs bij verzorgingstehuizen, minimaal honderd in totaal, om de bewoners gezamenlijk kennis te laten maken met de VR-brillen en de tour. "Veel bewoners zijn slecht ter been of door corona angstig geworden om er nog op uit te gaan. Maar dat willen ze wel. Op deze manier proberen we dat probleem op te lossen."

Met zo'n tour wanen de ouderen zich toch in een andere omgeving. "Het is heel realistisch. Op hun eigen tempo kunnen ze door het museum lopen. Er zijn ook gewoon bezoekers, mét mondkapjes. Zo voelt het alsof ze toch echt weer even onder de mensen zijn."
En daarna kunnen ze napraten met de studenten, over het museum, of gewoon over zichzelf.

De brillen lagen al sinds januari klaar, maar het risico van bezoekjes was nog te groot. Door het vaccineren is nu meer mogelijk. "We onderhouden nauwe contacten met de verzorgingstehuizen, als het seintje van de laatste vaccinatie komt, dan zijn wij het eerste uitje."

Rustige beelden

De beelden zijn speciaal voor de doelgroep gemaakt. Rustig beeld, alsof je op een bankje naar een schilderij zit te kijken. De Nachtwacht natuurlijk - "Je kunt echt zien hoe groot die is"- maar ook de poppenhuizen en het porselein komen langs. "Overal waar je kijkt, is iets te zien." Het idee van een VR-bril maakt sommigen vooraf wat huiverig, weet Schipper van de keren dat ze de VR-tour gingen testen. "Ze weten niet wat ze moeten verwachten. Maar eenmaal op, is dat weg."

Hij herinnert zich een vrouw die altijd dol was geweest op museumbezoekjes, maar al vijftien jaar niet meer ging, omdat ze slecht ter been is. Ze had nooit gedacht dat ze ooit nog een museum van binnen zou zien. "Zij was helemaal ontroerd. Maar een ander moest juist heel erg lachen."

Dat ze met zo'n bril gewoon op hun eigen bank zitten wordt vaak even vergeten, zegt Schipper. "Aan het eind sluit Barry de tour af met: 'Bedankt voor jullie tijd.' Dan praten ze vaak terug: 'U ook bedankt'."