Gelderland gaat kijken of het met windmolens zonder wieken de klimaatcrisis kan bestrijden. Windenergie-expert Gerard van Bussel ziet het echter niet zitten. "Wie wil een grote vibrator naast de deur? Voor een kunstmuseum of een seksclub is het aardig."

Het idee voor een onderzoek naar de turbines die werken op trilling, komt van de VVD. "In Noorwegen en Spanje staan ze al", zegt een enthousiast statenlid René Westra. "We komen erachter dat de weerstand tegen windmolens steeds groter is. Daarom willen we innovatie een kans geven."

De trillende witte palen zijn maximaal 8 meter hoog en hebben daarmee veel minder impact op het landschap. Stroom opwekken doen ze door de trillingen van de wind.

Gedeputeerde Jan van der Meer, die over de windmolens gaat, heeft beloofd het idee te gaan onderzoeken. Tot enthousiasme van Westra. "Mede door de wespendief en om andere redenen, is het zoekgebied voor windmolens heel klein in Gelderland. Met die wiekenloze windmolens is opeens heel Gelderland een zoekgebied voor windmolens."

'Een hebbedingetje'

Windenergie-expert Gerard van Bussel, jarenlang hoogleraar aan de Technische universiteit in Delft, ziet maar weinig in de Gelderse plannen. Hij noem het ‘een hebbedingetje’.

"Voor één zo'n paal geldt al dat je ontzettend je best moet doen om er net zoveel stroom uit te halen als uit een zonnepaneel. Dan weet je eigenlijk al genoeg. Hier komt elektriciteit uit die veel te duur is."

Bovendien vraagt Van Bussel zich af of mensen gelukkig worden van het geluid dat ook deze trillende palen maken. "Geluid door de wieken is bij hoge windmolens ook een kwestie, maar deze palen trillen steeds op dezelfde frequentie. Die is wel laag, maar het geluid is er. Ik weet niet hoeveel mensen een grote trillende vibrator naast het huis willen hebben."

Een windturbine zonder wieken.

Een windturbine zonder wieken.
Een windturbine zonder wieken.
Foto: Vortex

Ook Brabant zoekt alternatief

De weerstand tegen reguliere windmolens zorgt dat er naar alternatieven wordt gezocht. Gelderland is dan ook niet de enige provincie die zich bezint op windmolens zonder wieken. In Brabant werken ze aan een plan voor een grote massieve toren waarmee energie wordt opgewekt als de wind erdoorheen blaast.

"Innovatie is goed", zegt Van Bussel. "We moeten ook blijven onderzoeken." Tegelijkertijd lijkt het er niet op dat beide gevallen serieuze alternatieven voor de reguliere windmolens zijn.

"De doelstellingen voor duurzame energie in 2030 en 2050 zijn zo hoog dat je niet anders kunt dan rekenen op de technologie die we nu hebben."

'Verwacht niet dat het een serieus alternatief is'

Windmolens mét wieken dus. Niet alleen op zee. Ook op land.

"Als we alle energie die we gebruiken alleen van windmolens op zee willen, dan zal het stroomnet vier keer zo sterk moeten worden. Dat betekent dus vier keer zoveel hoogspanningsmasten. Ik zeg altijd: als je uitgaat van de duurzame doelstellingen van 2050, dan zal het landschap hoe dan ook veranderen. Als je je dat realiseert, dan wordt het makkelijker om te zeggen: doe dan ook maar een windmolen op land."

Westra hoopt dat later dit jaar de Gelderse plannen er liggen. Van Bussel is daar geen tegenstander van. "Ik vind het fantastisch. Doe vooral goed onderzoek. Probeer het uit. Maar verwacht niet dat het een serieus alternatief is, waardoor je geen windmolens mét wieken meer nodig hebt."

Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten van DPG op NU.nl. Daar lees je hier meer over.