De VVD lijkt voor de vierde keer op rij de grootste partij te worden in de Tweede Kamer. D66 kan een tweede plek bijna niet meer ontgaan, blijkt uit de exitpoll woensdagavond die NOS liet uitvoeren door onderzoeksbureau Ipsos. De foutmarge is dit jaar vanwege corona groter dan anders, de verkiezingsuitslag zal zeer waarschijnlijk afwijken.

De voorlopige zetelverdeling op basis van de exitpoll:

  • VVD: 35 zetels (+2)
  • D66: 26 zetels (+7)
  • PVV: 18 zetels (-2)
  • CDA: 14 zetels (-5)
  • PvdA: 9 zetels (zelfde als in 2017)
  • GroenLinks: 8 zetels (-6)
  • SP: 8 zetels (-6)
  • Forum voor Democratie: 8 zetels (+6)
  • Partij voor de Dieren: 5 zetels (zelfde als in 2017)
  • ChristenUnie: 4 zetels (-1)
  • SGP: 3 zetels (zelfde als in 2017)
  • DENK: 2 zetels (-1)
  • 50PLUS: 1 zetel (-3)

Nieuwe partijen:

  • Volt: 3 zetels
  • Ja21: 4 zetels
  • BoerBurgerBeweging: 1 zetel
  • BIJ1: 1 zetel

Volgens de om 01.15 uur aangepaste exitpoll komt de VVD uit op 34 zetels, een winst van drie zetels.

Het ligt wat VVD-leider Mark Rutte betreft "zeer voor de hand" dat zijn partij met D66 en CDA gaat praten over de formatie. "De agenda die voor ons ligt is enorm", aldus Rutte.

D66 heeft een behoorlijke opmars gemaakt en komt in de aangepaste exitpoll uit op 26 zetels, een winst van maar liefst zeven. "Ik heb altijd geloofd dat Nederlanders niet extreem zijn maar gematigd", zei D66-leider Sigrid Kaag in een eerste reactie.

"We willen samenwerken. We willen progressiever, eerlijker en vooral groener. Dus ja, we zullen rekening houden met onze partners", aldus Kaag.

CDA (veertien zetels, eerder negentien), GroenLinks en SP (beide acht, dat waren er in beide gevallen veertien) zijn zoals het er nu naar uitziet de grote verliezers.

CDA-leider Wopke Hoekstra was dan ook "teleurgesteld" in het resultaat en denkt niet aan formeren. "In eerste instantie is het aan de VVD en D66 om aan de gang te gaan met verantwoordelijkheid te nemen."

FVD lijkt op winst te kunnen rekenen, de partij van Thierry Baudet krijgt in de prognose acht zetels, een plus van zes.

VLNR: Jorritsma (fractievoorzitter Eerste Kamer), Dijkhoff (fractievoorzitter Tweede Kamer), S. Hermans (campagneleider en Tweede Kamerlid), Rutte (partijleider), Van der Wal (partijvoorzitter) en C. Hermans (persoonlijk assistent) (ANP)

Nieuwkomers grote winnaars

Winnaars zijn er vooral bij de nieuwkomers. Volt en JA21, de partij van oud-FVD'ers Joost Eerdmans en Annabel Nanninga, lijken met maar liefst met vier zetels in de Kamer te komen.

Voor BIJ1 van Silvana Simons en de BoerBurgerBeweging (BBB) wordt het spannend, beide partijen staan op 1 zetel.

De PvdA heeft het monsterverlies bij de vorige verkiezingen van 29 zetels niet kunnen goedmaken en blijft steken op de negen zetels die de partij al had. Links is daarmee historisch klein geworden.

Exitpoll onzekerder dan ooit

Een exitpoll is een peiling op basis van wat mensen daadwerkelijk hebben gestemd.

Ipsos waarschuwde dat de foutmarge bij deze verkiezingen groter is dan normaal vanwege corona. Een afwijking van twee zetels zal vaker voorkomen, boven de twee zetels is ook niet uit te sluiten, aldus Ipsos in een verklaring. Normaal wordt rekening gehouden met een afwijking van één zetel.

De grotere onzekerheidsmarge komt doordat de zeventigplussers in Nederland, ongeveer 16 procent van alle kiesgerechtigden, per brief konden stemmen vanwege corona. Deze groep komt dus minder vaak terug in de exitpoll.

Daarnaast kon Ipsos in sommige kleinere stembureaus vanwege de coronamaatregelen niet aanwezig zijn.

Hoe een exitpoll werkt en waarom die dit jaar minder betrouwbaar is
103
Hoe een exitpoll werkt en waarom die dit jaar minder betrouwbaar is