Op 15, 16 en 17 maart gaat Nederland naar de stembus. De keuze is reuze: er doet een recordaantal van maar liefst 37 partijen mee aan de Tweede Kamerverkiezingen. In dit artikel lichten we vier nieuwe partijen uit, die volgens sommige peilingen kans maken op een zetel. NU.nl sprak de lijsttrekkers.

JA21 (Lijsttrekker: Joost Eerdmans)

"De VVD heeft te slappe knieën en neigt te veel naar links. Aan de andere kant zijn we nuchterder en minder extreem dan Forum voor Democratie en PVV. Wij zijn een rechtse realistische partij", vertelt Eerdmans.

JA21, een afsplitsing van FVD, presenteert zich als het alternatief op rechts waarmee onderhandeld kan worden. Over het belangrijkste speerpunt is Eerdmans duidelijk: het afremmen van migratie via een strenge selectie aan de voordeur.

Hij wil een maximumaantal van vijfduizend asielzoekers per jaar en af van permanente verblijfsvergunningen. "Mensen moeten terugkeren naar hun land als het daar weer veilig is", aldus de lijsttrekker. Er worden, als het aan JA21 ligt, geen uitzonderingen gemaakt voor kinderen die hier al geworteld zijn.

Een ander speerpunt is klimaat. In tegenstelling tot FVD ontkent JA21 de klimaatcrisis niet, maar de partij wil af van "onhaalbare ambities" die zijn vastgelegd in doelen en akkoorden. JA21 wil vooral inzetten op klimaatadaptatie (de samenleving moet zich aanpassen aan het veranderende klimaat) in plaats van op het terugdringen van de uitstoot. Daarnaast pleit de partij voor kernenergie. Verder willen Eerdmans en zijn partij een 'afgeslankte' EU: "De lidstaten moeten meer dingen zelf kunnen aanpakken."

Of JA21 wil meeregeren? "Absoluut. Wij willen Rutte niet overleveren aan Kaag, Klaver en Ploumen", zegt Eerdmans. De JA21-leider is zich ervan bewust dat een geheel rechtse regering lastig wordt, doordat de PVV en FVD buitenspel staan. Eerdmans hoopt op een rechts motorblok met de VVD en CDA en wil niet regeren in een links kabinet. "Dan maak je jezelf ongeloofwaardig."

BIJ1 (Lijsttrekker Sylvana Simons)

"Onze partij staat voor radicale gelijkwaardigheid en economische rechtvaardigheid. Dat zijn de twee pijlers waar al onze ideeën op rusten", vertelt Simons. BIJ1 vindt dat het radicaal anders moet in Nederland en wil de mensen vertegenwoordigen die zich al heel lang niet vertegenwoordigd voelen. "Van jong tot oud, uit de lhbti-, Afro-Nederlandse en moslimgemeenschap, en van wit tot zwart."

Wie het linkse verkiezingsprogramma Allemaal anders maar toch gelijkwaardig erbij pakt, zal zien dat het allereerste hoofdstuk over antiracisme en dekolonisatie gaat. "Veel mensen denken dat dit het speerpunt is. Dat is prima, want dat is ook een van onze belangrijkste punten, maar het is wel jammer dat mensen niet verder kijken en niet zien dat we ook heel veel goede andere ideeën hebben. Bijvoorbeeld op het gebied van de economie en het klimaat", zegt Simons.

De partij presenteert zich als antikapitalistisch en wil onder andere een verhoging van het minimumloon van 10,80 euro naar 14 euro, het collegegeld afschaffen en een nationaal zorgfonds. Ook moeten banken, pensioenfondsen en het ov in publieke handen komen. Daarentegen moet de inkomstenbelasting voor hoge inkomens fors omhoog, net als de belastingen voor de luchtvaartindustrie.

Verder moet de 'klimaatcrisis' worden uitgeroepen en moet de uitstoot van broeikasgassen in 2030 naar nul worden gebracht. Een ander voorbeeld dat Simons aanvoert, is de oprichting van een constitutioneel hof dat wetten aan de Grondwet toetst.

"We onderscheiden ons van andere linkse partijen doordat we progressiever, inclusiever en diverser zijn. We gaan ook net een stapje verder in onze ideeën", aldus Simons.

Volt (Lijsttrekker: Laurens Dassen)

"Het is ambitieus, maar we willen in 2040 klimaatneutraal zijn. We moeten toe naar een toekomst van wind-, water- en zonne-energie, maar op dit moment lijken we die 1,5 graad van het Parijsakkoord niet te halen", vertelt Dassen. Hij ziet kernenergie daarom als serieuze optie.

Klimaatverandering is een van de grensoverschrijdende problemen die Volt op Europees niveau wil aanpakken. De pan-Europese partij is actief in heel Europa en werkt met een overkoepelend partijprogramma, dat vervolgens per lidstaat wordt vertaald naar de nationale context.

Een ander speerpunt van Volt is het socialer en moderner maken van het onderwijs, waarin er meer aandacht is voor persoonlijke en sociale ontwikkeling en voor brede vorming, zoals in Finland het geval is. Ook wil de partij een ministerie van Digitale Zaken. Volt kijkt ook naar hoe andere lidstaten omgaan met deze thema's, "om zo van elkaar te leren".

Hoewel Volt 'Europa' ademt, vindt Dassen wel dat de Europese Unie op dit moment niet goed functioneert. "De EU moet een democratische sociale unie worden, die er is voor mensen en niet alleen voor de grote bedrijven." Volt wil onder andere Europese belastingen voor techbedrijven en multinationals en meer zeggenschap voor het Europees Parlement.

Inhoudelijk komt de partij het dichtst in de buurt van D66, maar volgens Dassen spreekt Volt een bredere groep mensen aan - van VVD tot PvdA en van D66 tot GroenLinks. "We hebben rechtse thema's, zoals kernenergie, maar ook linkse thema's zoals gratis kinderopvang en een verhoging van de vermogensbelasting." Volgens de lijsttrekker moet Nederland dan ook "zo snel mogelijk af van het links-rechtsdenken uit de vorige eeuw".

Code Oranje (Lijsttrekker: Richard de Mos)

"Je ziet dat politiek óver mensen wordt gemaakt en niet mét mensen. Dat moet veranderen", vertelt de Mos. Zijn speerpunten zijn helder: meer directe democratie en inspraak van de burger.

De partij wil toe naar een 'Zwitsers model'. Daar wordt vier keer per jaar een bindend referendum gehouden. "Ook in Nederland moet de burger meer beslissingsbevoegdheid krijgen in plaats van dat ze maar eens per vier jaar een hokje rood mogen inkleuren."

Code Oranje omschrijft zichzelf als een beweging in plaats van als een politieke partij. "In de landelijke politiek geven partijen de orders aan lokale afdelingen. Bij ons is het precies andersom. De verschillende lokale partijen geven ons de voeding voor datgene wat we in Den Haag moeten gaan doen."

De partij heeft dan ook geen zelf geschreven verkiezingsprogramma, maar een burgeragenda. Daarop staan punten die op basis van enquêtes en interviews met burgers en lokale partijen zijn opgesteld.

De Mos wil opkomen voor de problemen waar lokale partijen tegenaan lopen en die niet op gemeenteniveau aangepakt kunnen worden.

De lijsttrekker voert de bezuinigingen op het gemeentefonds (geld dat gemeenten ontvangen van de Rijksoverheid) als voorbeeld aan. "Lokale partijen worden geconfronteerd met het uithollen van de voorzieningen in de wijk. Bijvoorbeeld het sluiten van bibliotheken. Maar ook problemen op het gebied van migratie, zorg en veiligheid zijn kwesties die hoog op ons lijstje staan en we aan willen pakken in Den Haag."

De Mos: "Met een netwerk van lokale partijen willen we een lokaal anker zijn in Den Haag."

We helpen je graag bij het maken van je keuze.

Meld je aan voor de Verkiezingsupdate Ontvang elke dag onze update