Sociale media zoals Twitter, Facebook en Google nemen geen extra maatregelen in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen, blijkt uit een rondgang van NU.nl. In de Verenigde Staten waren de regels de afgelopen maanden niet mis, maar in Nederland lijken de platforms erop te vertrouwen dat de maatregelen die al langer gelden voldoende zijn.

In Amerika werden politieke advertenties op Facebook in de week voorafgaand aan de presidentsverkiezingen op 3 november vorig jaar ten strengste verboden. Ook berichten die ontmoedigden om te gaan stemmen, werden direct verwijderd.

Op Twitter was het in de aanloop naar de verkiezingen niet zomaar meer mogelijk om te retweeten. Ook werden berichten op Twitter gecontroleerd door factcheckers, waarna ze voorzien werden van een markering. Dat gebeurde onder andere bij misleidende tweets van de voormalig president Donald Trump.

Platforms nemen geen extra maatregelen

Kunnen we dit soort strenge maatregelen ook in Nederland verwachten de aankomende twee weken? Vooralsnog niet. Verschillende platforms nemen geen extra actie rondom de Tweede Kamerverkiezingen. In plaats daarvan vertrouwen ze op maatregelen en regels die al langer bestaan.

Zo meldde Facebook afgelopen weekend in een advertentie in Nederlandse kranten 35.000 mensen in dienst te hebben die werken aan de veiligheid en bescherming van gebruikers tijdens de verkiezingen. Echter worden deze personen al sinds 2016 aangenomen, focussen zij zich niet alleen op de verkiezingen en werken ze bij lange na niet allemaal in Nederland.

Facebook werkt samen met factcheckers

De groep van 35.000 mensen bestaat uit moderatoren en factcheckers van over de hele wereld. Hoeveel mensen daarvan in Nederland werken, is niet duidelijk. Een woordvoerder van Facebook zegt geen specifieke cijfers te hebben over het aantal moderatoren in Nederland. Wel herhaalt ze nog eens dat Facebook sinds vorig jaar samenwerkt met het Franse persbureau AFP en het Duitse persbureau DPA, die factcheckers in dienst hebben die Facebook-berichten controleren op onjuistheden.

AFP bevestigt op dit moment één Nederlandse journalist in dienst te hebben die daar fulltime mee bezig is. De focus ligt daarbij wel op verschillende onderwerpen - niet alleen op de verkiezingen. DPA had vorig jaar twee Nederlandse factcheckers in dienst. Of dit er nog altijd twee zijn, is onduidelijk omdat DPA niet op vragen van NU.nl reageert.

Facebook zegt verder politieke advertenties steeds transparanter te maken. Zo moet iedereen die een politieke advertentie wil verspreiden, eerst een verificatieproces doorlopen om te bewijzen dat ze zijn wie ze zeggen te zijn en dat ze in Nederland wonen. Ook worden alle politieke advertenties in een advertentiebibliotheek gezet, zodat iedereen deze kan bekijken. Deze maatregelen bestaan echter al langer.

Wat wel nieuw is, is dat Facebook gebruikers de mogelijkheid geeft om minder politieke reclames voorbij te zien komen. De optie is sinds donderdag beschikbaar in onder meer Nederland en geldt naast minder politieke advertenties ook voor minder advertenties over sociale kwesties en verkiezingen in het algemeen.

Politieke advertenties niet toegestaan op Twitter

Ook Twitter neemt in Nederland geen extra maatregelen in de periode voorafgaand aan de Tweede Kamerverkiezingen. Een woordvoerder van het platform verwijst naar een pagina waarop staat dat Twitter "continu zijn best doet om de ervaring van gebruikers veilig en informatief te maken" en wil verder niet op vragen ingaan.

Wel zijn politieke advertenties sinds 2019 niet meer toegestaan op Twitter. Het gaat dan bijvoorbeeld om betaalde reclame waarbij mensen worden opgeroepen tot het meehelpen aan een campagne of het stemmen voor een bepaalde politicus.

Zoekopdrachten niet automatisch aangevuld in VS

Google vulde tijdens de Amerikaanse verkiezingen niet langer automatisch zoekopdrachten aan. Het bedrijf wilde zo voorkomen dat de aanvulling in het voor- of nadeel werden geïnterpreteerd van een kandidaat of politieke partij. Ook waren politieke advertenties verboden. In Nederland zijn zulke maatregelen momenteel niet van kracht.

Een woordvoerder meldt - net als Facebook - al enkele jaren inzicht te geven in advertenties. Ook worden YouTube-video's die in strijd zijn met de communityrichtlijnen verwijderd, de vindbaarheid van betrouwbare nieuwsbronnen vergroot en de spreiding van schadelijke misinformatie verminderd, aldus de woordvoerder.

Dit zijn de coronamaatregelen tijdens de Tweede Kamerverkiezing
102
Dit zijn de coronamaatregelen tijdens de Tweede Kamerverkiezing