In de verkiezingscampagne gebeurt veel. Wij houden je in onze dagelijkse verkiezingsupdate op de hoogte van de relevantste gebeurtenissen in de aanloop naar 17 maart.

Meld je aan voor de Verkiezingsupdate Ontvang elke dag deze update

Het premiersdebat van RTL opende zondagavond het grote verkiezingsbal dat de komende zestien dagen het nieuws zal domineren. Maanden aan voorbereidingen moeten nu resulteren in een overtuigend verhaal om de kiezer te verleiden.

Een klein moment van zwakte kan voldoende zijn om een totale implosie te veroorzaken. Daarentegen kan een scherp ingezette en overtuigende aanval een partij tot grote hoogte doen stijgen.

Het RTL-debat leverde soms spannende televisie op doordat de lijsttrekkers werden geconfronteerd met scherp geselecteerde burgers voor een een-op-eendebat. Zo stond VVD-lijsttrekker Mark Rutte tegenover een van de slachtoffers van de toeslagenaffaire. Zij verweet de premier geen verantwoordelijkheid te nemen voor zijn rol in de affaire.

Rutte moest erkennen een andere afweging te hebben gemaakt. "Er is ook veel wel goed gegaan", aldus de VVD-leider.

Zijn PVV-collega Geert Wilders kreeg een Winterswijkse met een Marokkaanse achtergrond tegenover zich die zich afvroeg waarom hij haar wegzet als tweederangsburger. Wilders herkende zich niet in dat beeld, maar moest wel toegeven dat hij geen Nederlanders met een dubbele nationaliteit in zijn kabinet wil hebben.

De zes aanwezige lijsttrekkers wisten grote uitglijders te vermijden, al blunderde GroenLinks-leider Jesse Klaver wel met zijn opmerking dat het Nederlands elftal komend Europees kampioenschap onder leiding staat van Ronald Koeman.

Kaag: 'Dit kan toch niet, dit is een pijnlijk symbool'

Opvallend was de felle confrontatie tussen Wilders en Sigrid Kaag. De D66-leider sprong uit haar vel toen Wilders de traditie van Zwarte Piet verdedigde. "Dit kan toch niet. Dit is een pijnlijk symbool. U voert discriminerende politiek. We staan hier serieus te debatteren over discriminatie en dan komt u met Zwarte Piet. Ik vind het schandalig", aldus de D66-politicus.

CDA-lijsttrekker Wopke Hoekstra had het overduidelijk gemunt op de premier door hem ongeloofwaardig te noemen. "U heeft het hardst gevochten voor de slechtste onderwerpen. U wilde door met het leenstelsel, door met flexcontracten", stelde hij.

Rutte herinnerde hem er subtiel aan dat ze de afgelopen jaren alles samen hebben gedaan en zette daarmee impliciet Hoekstra zelf weg als ongeloofwaardig.

Klaver: 'U heeft dat liegen en bedriegen niet nodig'

Fel werd er gedebatteerd over de wenselijkheid van kernenergie als oplossing van het klimaat- en energieprobleem. Klaver verweet Rutte en Hoekstra te liegen over de mogelijkheden van kernenergie.

"We hebben nog maar tien jaar om klimaatverandering aan te pakken. Dat is een premier en minister van Financiën onwaardig. Meneer Rutte, u staat op driehonderd zetels in de peilingen. U heeft dat liegen en bedriegen niet nodig", aldus Klaver. Rutte: "Het doel voor 2050 is klimaatneutraal. Dat ga je niet redden zonder kernenergie. Met uw plannen vernietig je het draagvlak onder de klimaatplannen."

Veel keihard nieuws leverde het eerste tv-debat niet op. Wel sprak Kaag zich duidelijk uit voor het opzetten van een systeem van vaccinatie- en testbewijzen om de samenleving weer te kunnen openen.

Het voorstel is omstreden, omdat veel partijen huiverig zijn voor dergelijke verplichtingen om mee te mogen doen in de samenleving.

CPB en PBL rekenen verkiezingsprogramma's door

Nu het Centraal Planbureau (CPB) als het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) hun kritische ogen over de verkiezingsprogramma's hebben laten gaan, is ook het - min of meer - complete plaatje zichtbaar.

Niet alleen is nu openbaar waar de partijen de miljarden aan willen spenderen, ook is duidelijk wat de effecten zijn op werkgelegenheid, staatsschuld, woningmarkt, klimaat, et cetera.

Met de doorberekeningen op tafel gaat de campagne direct een nieuwe fase in. Vanaf nu zullen de cijfers ons om de oren vliegen over de te bouwen woningen, te creëren banen, te verminderen uitstoot. Alle partijen zullen hun puntjes eruit pikken.

Over de doorrekeningen is vaak discussie, omdat ze nooit helemaal compleet zijn. Zo wil de VVD het programma niet laten doorrekenen door het PBL, omdat bijvoorbeeld de effecten van kernenergie niet worden meegenomen. PVV en FVD laten hun programma überhaupt niet doorrekenen, ook niet door het CPB.

Daarnaast zit er een zekere perverse prikkel in het systeem, omdat partijen hun programma's zo kunnen opstellen dat ze zo gunstig mogelijk uit bepaalde modellen komen.

Vaak komt bijvoorbeeld de VVD uit de bus als de partij die de meeste werkgelegenheid creëert waarmee de partij zichzelf kroont tot banenkampioen.

Bij de fracties ter linkerzijde van de Kamer brengen ze daar tegenin dat dat wel vaak flutbanen zijn zonder zekerheid voor de werknemer.

Een compleet overzicht van de plannen en doorrekeningen vind je hier.

GroenLinks wil onderzoek naar PVV'er Graus

Dat partijen zich mengen in de besognes van andere partijen is tamelijk ongebruikelijk op het Binnenhof. In verkiezingstijd nemen zij daar echter al snel wat meer ruimte voor. Zo dook GroenLinks in de affaire rond PVV-Kamerlid Dion Graus.

Onlangs startte de Rijksrecherche opnieuw een onderzoek naar hem na een verhaal in NRC waarin duidelijk werd dat de PVV'er in de Tweede Kamer zijn beveiligers seks liet hebben met zijn toenmalige vrouw. Eerder had de vrouw al aangifte gedaan omdat Graus haar zou hebben aangezet tot seks met anderen.

Afgelopen week sprak GroenLinks uit dat de kwestie onderzocht moet worden om een signaal af te geven naar slachtoffers van seksueel geweld die zich nu niet gehoord voelen. "Een voortdurende publieke stilte geeft de indruk dat daders er wel mee zullen wegkomen", schreef GroenLinks-Kamerlid Kathalijne Buitenweg op Facebook.

Dit pleidooi werd zondag gesteund door haar partijleider Klaver. Hij riep Kamervoorzitter Khadija Arib op om in de kwestie te duiken.

"Ik vind dat er een verantwoordelijkheid ligt bij de Kamer om te onderzoeken of het slachtoffer voldoende is gehoord, of er vertrouwenspersonen zijn bij de PVV en of er voldoende onderzoek is gedaan", aldus de GroenLinks-leider zondag bij Buitenhof.

Gaat online campagne voor verrassingen zorgen?

Nu de verkiezingscampagne zich vanwege het coronavirus steeds meer online afspeelt, is het de vraag welk effect dit zal hebben op het electoraat.

Dit vraagt namelijk om een heel andere benadering. Dagblad Trouw sprak een aantal experts over de vraag: Gaat dat voor verrassingen zorgen?

Wil jij elke week een update van alles wat je móét weten over de politiek op het Binnenhof? Meld je dan hier aan voor de gratis nieuwsbrief 1848 Factsheet van 1848.nl

Wat staat er deze week nog op het programma?

Maandag:

  • Nationaal Onderwijsdebat (19.00 uur)
  • Debat De Balie over economie (20.00 uur)
  • Verkiezingsdebat over vleesconsumptie (20.00 uur)

Dinsdag:

  • Verkiezingsdebat De Slimme Economie (14.00 uur)

Woensdag:

  • Verkiezingsdebat over zelfstandigen op de arbeidsmarkt (9.30 uur)
  • Debat over toekomst pensioenstelsel (14.00 uur)
  • Woondebat Aedes en Woonbond (15.30 uur)
  • Het Nationale Digitaliseringsdebat (16.00 uur)

Donderdag:

  • Verkiezingsdebat over mobiliteit (10.30 uur)