AMSTERDAM - De Tour van 2006 werd in een tijdsbestek van 48 uur beroofd van alle favorieten. Drie dagen voor de start van de ronde maakte de Spaanse wielerbond bekend dat zij nog diezelfde avond een vijfhonderd pagina’s tellend dossier met de naam Operación Puerto zullen afstaan aan de UCI en de leiding van de Tour de France.

Operación Puerto houdt op dat moment al een maand lang de wielerwereld in een ijzeren greep. Op 23 mei werd bij een inval in Madrid tweehonderd zakjes met bloed in beslag genomen bij de sportarts Eufamiano Fuentes. Een dopingschandaal zonder precedent is geboren.

In de eerste ronde na het tijdperk Armstrong waren kenners het erover eens dat de Tour een titanengevecht zou worden tussen Jan Ullrich, Ivan Basso en Alexandre Vinokourov. Voor Ullrich gaat het als eerste mis.

Op vrijdagochtend 30 juni komt het nieuws naar buiten dat de Duitser zijn koffers heeft gepakt en de Tour verlaten heeft nog voordat hij goed en wel begonnen is. Een paar uur later staan alle camera’s op Bjarne Riis gericht wanneer hij vertelt dat hij Basso, uit bescherming, naar huis heeft gestuurd.

Chaos

Vinokourov is de enige van de favorieten die niet op de lijst van Fuentes voorkomt. Maar ook voor de Kazach gaat het mis. Vijf van zijn ploeggenoten bij Astana staan wel op de lijst, de ploeg wordt uit de Tour gehaald.

De grootste wielerwedstrijd ter wereld gaat van start in complete chaos. Het peloton miste een leider en zou die pas krijgen in de elfde etappe. Tijdens een bergrit in de Pyreneeën die gewonnen werd door Raborenner Mentsjov veroverde Floyd Landis geruisloos de gele trui.

Inzinking

Landis werd meteen gezien als de logische opvolger van Armstrong, die zelfs zijn vertrouwen in zijn landgenoot uitspraak. Maar Landis en zijn ploeg Phonak lieten Oscar Pereiro in een vlakke etappe bijna een half uur terugpakken nog voor de legendarische zestiende etappe.

In de Alpenrit naar La Toussuire creëerde een ontketende Michael Rasmussen een waar slagveld achter zich. Landis had een ongehoorde inzinking en verloor bijna tien minuten op de Deen. De Amerikaan kon het podium op de Champs-Elyssees wel uit zijn hoofd zetten.

Revanche

Een dag later, op 20 juni, deed de Amerikaan datgene wat de hele wielerwereld voor onmogelijk had gehouden. De man die 24 uur daarvoor door alles en iedereen er finaal afgereden was, ging 130 kilometer lang en over vijf cols in de aanval. Het opmerkelijkste: niemand wist hem terug te halen.

De voorsprong van Landis in het klassement was groot genoeg zodat hij zich geen zorgen meer hoefde te maken over de lange individuele tijdrit die nog op het programma stond. Op 23 juni 2006 ging er voor het achtste jaar op rij een Amerikaan in het geel over de eindstreep van de Tour de France.

Betrapt

Het nieuws op 26 juni verbaasde niemand. Het werd nog zacht gebracht: ‘Tourdeelnemer betrapt op doping’. Maar een dag later stond de wielerwereld wederom op zijn kop. De deelnemer bleek eindwinnaar Floyd Landis te zijn.

De renner ontkende onmiddellijk het gebruik van doping en liet in een reactie weten dat hij altijd een hoog testosteron-niveau heeft. Er ontstonden twijfels over het vermeende dopinggebruik waardoor er een week lang een welles/nietes spelletje ontstond. Op 5 augustus kwam er echter uitsluiting toen ook de B-staal positief werd bevonden op doping.

Lab

Landis ontketende kort daarop een prestigestrijd met het Franse dopinglab dat de onderzoeken uitvoerde. Volgens de renner zaten er grote tegenstrijdigheden tussen de A-staal en de B-staal waardoor het volgens hem nooit om dezelfde staal kon gaan.

De Amerikaan kreeg massale bijval van de media in eigen land dankzij het feit dat het laboratorium in Chatenay-Malabry niet bepaald een smetloos verleden geniet. In de jarenlange rel rondom Lance Armstrong speelde dezelfde instelling een dubieuze hoofdrol.

Het lab lekte gegevens van de dopingtesten van Armstrong naar de Franse media die daarop een hetze begonnen tegen de zevenvoudige eindwinnaar van de Tour. Bij het Amerikaanse antidopingbureau Usada werd daarom een verzoek ingediend om de zaak te seponeren.

Openbaar

Het antidopingbureau kon daar echter geen gehoor aangeven waarna Landis openlijk de oorlog verklaarde aan de internationale wielerbond UCI. Het bestuur zou enkel denken in het eigen belang en niet aan wat het beste is voor de renners. De Amerikaan besloot daarom om zijn verdediging in de arbitragezaak openbaar te maken.

Op zijn website publiceerde de renner honderden pagina’s ontlastend bewijsmateriaal samen met betogen van medische experts. Zijn verdediging bleef zich richten op de A-staal en de B-staal die niet met elkaar overeen zouden komen.

Half november leek Landis dan toch aan het langste eind te trekken. Nota bene naar aanleiding van een publicatie in LeMonde, de Franse krant die de strijd tegen Landis aanvoerde, bekende de directeur van het laboratorium dat zijn instelling een fout had gemaakt bij de etikettering van de stalen.

De directeur bleef volhouden dat de stalen die positief getest waren van Landis afkomstig waren en dat er enkel een fout was gemaakt bij de codering van de nummers. De Fransen vreesden nu dat de verdediging van de Amerikaan deze fout zou gebruiken om vrijspraak af te dwingen.

Hoorzitting

Afgelopen mei begon de hoorzitting van de Usada tegen Floyd Landis. De zaak begon met veel controverse doordat de renner op de eerste dag verklaarde dat de Usada hem strafvermindering aanbod in ruil voor belastend materiaal over zijn voormalige kopman en vriend Lance Armstrong.

Het antidopingbureau ontkende een dergelijke ‘deal’ in alle hevigheid en de toon voor de hoorzitting was gezet. Beide kampen besloten zware namen op te roepen ter verdediging van hun standpunten. Landis deed een beroep op de legendarische Belg Eddy Merckx en de Usada klopte aan bij Greg leMond, eveneens eindwinnaar van de Tour.

Merckx weigerde echter af te reizen naar de Verenigde Staten. De vijfvoudig tourwinnaar vroeg zich af wat hij daar moest aangezien hij geen enkele weet van de zaak had. LeMond besloot wel op de uitnodiging in te gaan, en dat zou niet ongezien voorbij gaan.

Bedreiging

De drievoudig kampioen van de ronde veroorzaakte veel ophef door tijdens de hoorzitting te verklaren dat hij bedreigd was door de manager van Landis. In de aanloop naar zijn getuigenis werd LeMond gebeld door iemand die zei de oom van Landis te zijn. De man dreigde een boekje open te doen over het misbruik waar LeMond als kind onder had geleden.

LeMond had eerder in een privé-gesprek met Landis verteld dat hij als kind was misbruikt. Hij deed dit om aan zijn landgenoot te laten zien wat het was om jarenlang met een geheim rond te lopen. Nadat bekend was geworden dat LeMond hiermee was bedreigd door zijn manager, besloot Landis de man op staande voet te ontslaan.

Uitspraak

Landis kreeg uit de wetenschappelijke hoek wel veel steun. Verschillende wetenschappers spraken hun twijfels uit over de gebruikte onderzoeksmethoden van het Franse laboratorium. Daarnaast zou er volgens hun geen enkel wetenschappelijk bewijs bestaan over het toedienen van doping tijdens de Tour.

De hoorzitting is inmiddels afgelopen en een uitspraak zal naar verwachting eind juli volgen, naar alle waarschijnlijkheid aan het einde of net na de Tour van 2007.

Tourdirecteur Christian Prudhomme besloot hier echter niet op te wachten. Vlak voor het begin van de hoorzitting maakte hij bekend dat Landis zijn titel van 2006 is kwijtgeraakt.