Volgens de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) blijkt uit onlangs opgedoken documenten dat IS een soort ondersteuningspunt in Europa wil oprichten. Het punt zou zich volgens IS moeten bezighouden met het "ondersteunen van leden en het plannen en plegen van aanslagen", wordt gemeld in een maandag verschenen rapport van de NCTV.

De documenten zijn aangetroffen in Syrië. Volgens de coördinator heeft IS nog steeds de intentie om aanslagen te plegen in het Westen, "zowel via eigen netwerken als netwerken van sympathisanten".

Ook blijft IS volgens de NCTV "in staat om de mondiale jihadistische beweging te mobiliseren". De capaciteit voor een grote aanslag is wel al langere tijd aan het afnemen.

Dreigingsniveau blijft op 4

De kans op een terroristische aanslag in Nederland blijft reëel, meldt de coördinator. Het dreigingsniveau blijft op 4 staan. De aanslag in de tram in Utrecht en verschillende aanhoudingen zijn concrete voorbeelden van deze dreiging, aldus de NCTV.

"Het aantal aanslagen in het Westen is laag, maar de intentie blijft bestaan", meldt hij. Na de aanslag in Utrecht werd het dreigingsniveau in een deel van Nederland voor het eerst verhoogd naar niveau 5. Na korte tijd werd het niveau weer bijgesteld naar 4.

De meeste IS-aanhangers die na het uiteenvallen van het 'kalifaat' in detentie of opvangkampen in de regio zijn terechtgekomen, blijken nog altijd overtuigd van het IS-gedachtegoed.

'In veel gezinnen hangt iemand jihadistische gedachten aan'

Hierdoor is de dreiging van deze uitreizigers nog altijd actueel, aldus de coördinator. "De kans bestaat dat zij zich na detentie wederom bij de organisatie aansluiten of terugkeren naar het thuisland."

In Nederland zijn naar schatting enkele honderden jihadistische echtparen en tientallen gezinnen waarvan één ouder het jihadistische gedachtegoed aanhangt. Hun kinderen worden dus opgenomen in jihadistische netwerken en vormen daardoor mogelijk op latere leeftijd een dreiging.

Het recente verleden heeft aangetoond dat ook jihadisten in hun tienerjaren al sleutelfuncties in de beweging kunnen vervullen, stelt de NCTV.

Ook vormen extreem-rechts en windmolenacties dreiging

Ook de rechts-terroristische aanslag in Nieuw-Zeeland had een wereldwijde uitstraling. Een rechts-extremist schoot in twee moskeeën in Christchurch in totaal vijftig mensen dood. "De aanslag zal komende jaren verschillende groepen in de rechts-extremistische scene blijven aanspreken", vreest de NCTV. "Ook het gevaar van copycatgedrag in Europa is vergroot."

In vergelijking met de ons omringende landen is de geweldsdreiging vanuit de Nederlandse rechts-extremistische scene overigens minder groot.

Een andere dreiging komt van extremistische protestacties van een groep die tegen de komst van windmolens in Drenthe en Groningen is. Deze dreiging heeft de afgelopen weken geleid tot meerdere aanhoudingen. Een andere opvallende activistische actie in het afgelopen kwartaal was de bezetting van een varkensstal in Boxtel door Meat the Victims.

'Dreigingsniveau heeft geen directe invloed op levens'

"Het dreigingsniveau is vooral een richtlijn voor beleidsmakers", legt een woordvoerder van de NCTV desgevraagd uit. "Het geeft een transparant beeld van de huidige situatie in Nederland op dit gebied."

Het kan voor inwoners van Nederland geen kwaad hier kennis van te nemen. "Maar verder hoeven burgers er niet op te anticiperen of naar te gaan handelen", stelt de zegsman. "Er zijn achter de schermen heel veel mensen elke dag bezig om te voorkomen dat dit soort mogelijke scenario's doorgang vinden."