Rijkswaterstaat wil op meerdere plekken langs de vaarwegen in Nederland kisten met automatisch vliegende drones zetten. Die drones zijn met een druk op de knop vanuit de Verkeerspost Nijmegen te activeren als er iets op het water gebeurt. Ze versturen beelden van het incident naar de verkeersleiders. Dat kan van levensbelang zijn, aldus een woordvoerder.

De dienst oefent in een gebied boven de Waal al twee jaar met drones die zelf 'snappen' waar ze naartoe moeten. Als de verkeersleider op een knop drukt, gaat de kist open en begint de drone te vliegen.

"Het gaat steeds beter en daarom willen we het testgebied nu uitbreiden. We hebben het meest aan echte ervaringen met de drones: vliegen ze de goede kant op, crashen ze onderweg tegen een hoog gebouw, vallen ze omlaag door een windvlaag, hebben ze last van vogels? Allemaal vragen waar we antwoord op willen. En als het goed blijft gaan, kunnen zulke automatische drones een vast onderdeel van ons werk worden", zegt de woordvoerder.

Volgens Rijkswaterstaat zou een automatische drone bijvoorbeeld uitgerust kunnen worden met een reddingsvest. "Dat is van levensbelang als iemand op het water in de problemen raakt." De drone kan ook snel beelden van watervervuiling leveren, zodat hulpdiensten maatregelen kunnen nemen, zoals een haven afsluiten. Dat beperkt de vervolgschade.

Een drone met een sensor kan vaststellen of er na een brand of een explosie op het water gevaarlijke stoffen zijn vrijgekomen. Daarnaast kunnen recreanten op het water worden aangesproken via speakers op de drone.

'Wij gebruiken geen beelden om te handhaven'

Rijkswaterstaat gebruikt net als andere hulpdiensten al gewone drones. Maar automatisch aangestuurde luchtvaartuigen zijn nog niet in gebruik. Daarvoor gelden strenge regels, onder meer om de privacy van mensen op en aan het water te beschermen.

"Maar wij gebruiken geen beelden om te handhaven, het gaat ons alleen om technische informatie over een incident", aldus de woordvoerder. Ze wijst erop dat er boven land veel beelden worden gemaakt door vaste camera's, die van belang zijn als er een ongeluk gebeurt. Boven het water bestaat dat echter nog niet.

Rijkswaterstaat simuleert maandag een brand op een schip op de Waal bij Nijmegen om te laten zien wat de automatische drone kan. De dienst wilde die oefening ook aan minister Mark Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) laten zien, omdat zijn ministerie moet beslissen over de toekomstige inzet van de vliegtuigjes. Maar de minister heeft afgezegd wegens een coronabesmetting.