De derde astronautencrew van NASA's Commercial Crew-programma is onderweg naar het ruimtestation ISS met de Falcon 9-raket van SpaceX. Waarom werkt NASA eigenlijk samen met SpaceX? En wat heeft de samenwerking tot nu toe opgeleverd?

Het Commercial Crew-programma moet ervoor zorgen dat de ruimtevaarttechnologie van NASA in ontwikkeling blijft. Dit wil het ruimtevaartagentschap bereiken door samen te werken met commerciële partijen, zoals SpaceX van multimiljardair Elon Musk en vliegtuigbouwer Boeing.

Terwijl de private ruimtevaartbedrijven zich focussen op het vervoer van astronauten en het uitvoeren van vluchten in de lage baan rond de aarde, kan NASA zich richten op het bouwen van ruimtevaartuigen en raketten.

De eerste testvluchten

In 2014 begon NASA samen te werken met SpaceX en Boeing. Om te bewijzen dat ze op een veilige manier astronauten kunnen vervoeren, moesten ze eerst een onbemande testvlucht naar het ISS uitvoeren en het ruimtevaartuig weer veilig laten landen.

Beide bedrijven deden in 2019 hun eerste poging. Die van SpaceX was succesvol. Het Dragon 2-ruimtevaartuig kwam op 3 maart aan bij het ruimtestation en landde vijf dagen later in de Atlantische Oceaan.

De onbemande Starliner van Boeing haalde het ISS echter niet. Na de lancering op 20 december 2019 ging er na een half uur iets mis, waardoor het ruimtevaartuig niet verder kon en na twee dagen terugkeerde op aarde.

Sindsdien staat er een nieuwe testvlucht voor de Starliner op de planning, maar die is meerdere keren uitgesteld. Februari 2022 is het eerstvolgende moment waarop NASA en Boeing de testvlucht kunnen uitvoeren.

Commercial Crew-astronauten in het ISS

Sinds november vorig jaar hebben NASA en SpaceX drie astronautencrews, die uit vier leden bestaan, naar het ISS gebracht. De vlucht naar het ruimtestation duurt ongeveer 22 uur. De astronauten blijven daar om experimenten uit te voeren. Zo wordt bijvoorbeeld gekeken hoe goed planten in de ruimte kunnen groeien en hoe de immuunsystemen van de astronauten reageren op bepaald voedsel. Die informatie is belangrijk voor NASA, die langdurige verblijven in de ruimte mogelijk wil maken.

De wisseling van de astronauten vindt ongeveer elk half jaar plaats. Toch ging dat niet altijd van een leien dakje. Zo moesten tijdens het programma meerdere lanceringen en landingen worden uitgesteld vanwege slechte weersomstandigheden en de gevolgen van de coronacrisis.

Ook Crew-3, die nu naar het ISS onderweg is, had pech. Een van de crewleden was begin november kort voor de lancering ziek geworden. Het was de eerste keer sinds 1990 dat een lancering om deze reden niet kon doorgaan. De spaceshuttle Atlantis bleef aan de grond, omdat missieleider John Creighton ziek was.

Nu blijft Crew-3 dus ook een half jaar op het ISS. Na hun terugkeer gaat SpaceX nog eens drie vluchten voor NASA's Commercial Crew-programma uitvoeren. Als Boeings testvlucht in februari goed verloopt, zal de vliegtuigbouwer zes vluchten uitvoeren.