Facebook zou na het grote privacyschandaal met Cambridge Analytica veel meer dan nodig hebben betaald aan de Amerikaanse handelswaakhond FTC om oprichter Mark Zuckerberg te beschermen. Dat claimen nieuwe rechtszaken die tegen Facebook zijn aangespannen.

Oorspronkelijk lag de boete voor privacyschendingen van gebruikers op 106 miljoen dollar (ruim 90 miljoen euro). Facebook schikte echter uiteindelijk voor 5 miljard dollar, om niet persoonlijk aansprakelijk gesteld te worden.

De rechtszaken zijn in de Amerikaanse staat Delaware aangespannen door twee groepen aandeelhouders. De claims zijn gebaseerd op interne documenten van Facebook, die uit de periode tussen 2013 en 2019 komen.

Uit de documenten zou blijken dat Facebook-bestuurders, onder wie Zuckerberg en operationeel directeur Sheryl Sandberg, de FTC miljarden extra betaalden met als "uitdrukkelijke tegenprestatie" dat Zuckerberg niet persoonlijk aansprakelijk zou worden gesteld.

De Amerikaanse handelswaakhond FTC en Facebook troffen in juli 2019 een schikking van 5 miljard dollar voor meerdere schendingen van de privacy van gebruikers. Dat gebeurde nadat persoonsgegevens van 87 miljoen Facebook-gebruikers wereldwijd zonder toestemming met het bedrijf Cambridge Analytica werden gedeeld.

'Facebook wist dat data werden gedeeld'

In de rechtbankdocumenten staat dat van de 87 miljoen getroffen gebruikers, slechts 270.000 mensen toestemming hadden gegeven om de data te gebruiken (0,31 procent van het totaal). Ook zou Facebook wel degelijk hebben geweten dat de data werden gedeeld en hebben meerdere medewerkers destijds hun bezorgdheid geuit.

De aanklagers willen daarnaast dat Zuckerberg verantwoording aflegt over "valse en misleidende antwoorden" die hij het Amerikaans congres gaf, toen hij over privacyschandalen werd bevraagd. Zo zei Zuckerberg dat gebruikers zelf bepalen welke data ze delen, maar bleek later uit onderzoek van The New York Times dat Facebook sommige bedrijven een uitzonderingspositie gaf om alsnog bij de data te kunnen.

In de claims worden topmensen binnen Facebook daarnaast beschuldigd van het verhandelen van aandelen met voorkennis. Op die manier zouden ze samen "honderden miljoenen dollars" hebben verdiend.

Facebook heeft nog niet op de aanklachten gereageerd.