Vrijdag 12 augustus 2022 | Het laatste nieuws het eerst op NU.nl
Politie bij aanslag Peter R. de Vries

Video van gewonde De Vries delen is niet strafbaar, wel problematisch

Vlak na de aanslag op misdaadverslaggever Peter R. de Vries werden filmpjes van De Vries gemaakt en online verspreid. Onder meer de politie en de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema riepen op die beelden niet te delen. Als je dat wel doet, is dat niet per definitie strafbaar, zeggen deskundigen. Maar moreel is het moeilijk te verantwoorden.
Door Rutger Otto

De Vries werd dinsdagavond neergeschoten in Amsterdam. Filmpjes waarop de zwaargewonde journalist was te zien, werden daarna onder meer op YouTube, Instagram, Twitter en WhatsApp verspreid.

Het Openbaar Ministerie laat aan NU.nl weten het "zeer kwalijk" te vinden dat de beelden op internet zijn geplaatst en gedeeld. "De privacy van het slachtoffer en de familie wordt hiermee op een onaanvaardbare wijze geschonden en de inbreuk op hun privacy brengt onnodig extra leed toe."

Halsema riep tijdens de persconferentie dinsdagavond op daarmee te stoppen. "Dit gaat om de waardigheid en de kwetsbaarheid van Peter R. de Vries", zei ze. "Als u beelden heeft, zelf gefilmd of via een ander gekregen, verspreid ze dan niet verder. Behalve naar de politie."

Privacy botst met vrijheid van meningsuiting

Dat de beelden van de aanslag werden gedeeld, roept de vraag op of dat wel legaal is. "In beginsel is het een heel erge privacyinbreuk om iemand die zwaargewond op straat ligt te filmen", zegt Frederik Zuiderveen Borgesius, hoogleraar ICT en recht aan de Radboud Universiteit. "Maar tot op zekere hoogte hebben mensen ook vrijheid van meningsuiting. In dit soort zaken hangt het van nuances af: welke van de twee weegt zwaarder?"

Zoiets moet per geval worden bekeken, zegt Zuiderveen Borgesius. In de wet staat niet zwart op wit wanneer het wel of niet mag. "Deze moordaanslag maakt onderdeel uit van het publieke debat. Het lijkt in lijn met de maffiapraktijken die steeds brutaler worden. Dat maakt het beter verdedigbaar om deze filmpjes openbaar te maken dan bij zomaar een slachtoffer van een andere zaak."

De hoogleraar vindt het wel dubieus dat mensen zoiets filmen. "Maar dat moeten ze in principe zelf weten. Ik vind het moreel niet kunnen dat mensen de beelden uploaden naar YouTube."

YouTube verwijderde al honderden video's

Google is het daarmee eens. Volgens een woordvoerder van Google werden er dinsdag al honderden video's van de videodienst verwijderd. "YouTube treedt actief op tegen beelden van de aanslag op Peter R. de Vries", aldus de woordvoerder.

Ook op Twitter zijn de beelden verboden. Een woordvoerder laat weten dat het bedrijf proactief tegen de verspreiding heeft opgetreden. "We zullen de beelden ook in de toekomst blijven verwijderen." Facebook heeft nog niet gereageerd.

Het Rathenau Instituut publiceerde woensdag een rapport waarin staat dat burgers onvoldoende zijn beschermd tegen schadelijk en immoreel gedrag online. Dat is nota bene een onderwerp dat Peter R. de Vries in 2014 behandelde in zijn tv-programma Internetpesters Aangepakt.

Filmen van misdrijf is niet strafbaar

"Er is online een morele mist", zegt hoofdonderzoeker Mariëtte van Huijstee van het Rathenau Instituut. "Online overtreden we normen die we anders niet zouden overtreden. In dit geval zijn er misschien vanuit betrokkenheid beelden gedeeld, maar dat kan voor de ontvanger echt een schokeffect hebben, net als voor de naasten van De Vries en De Vries zelf. Iemand zo kwetsbaar in beeld brengen is echt schadelijk, maar daar zijn mensen zich misschien niet van bewust."

Volgens het OM is het filmen van een misdrijf of slachtoffer niet strafbaar. Ook het delen van de beelden op internet is dat niet. Maar het kan volgens het civiele recht wel onrechtmatig zijn. "Peter R. de Vries of zijn familie kan de maker van de filmpjes aanklagen, maar dat is op dit moment wel erg theoretisch", zegt Zuiderveen Borgesius.

Beeld uit video: Is de moordaanslag op Peter R. de Vries 'on-Nederlands'?1:59
Afspelen knop

Is de moordaanslag op Peter R. de Vries 'on-Nederlands'?

Is de moordaanslag op Peter R. de Vries 'on-Nederlands'?

nujij commentLees 286 reacties

Lees meer over:

Peter R. de VriesTech

Aanbevolen artikelen