Techbedrijven als Uber en Lyft hebben een belangrijke overwinning gehaald in de Amerikaanse staat Californië. Er werd in een stemming voor inwoners een meerderheid behaald voor een uitzonderingswet, waarmee de bedrijven zelfstandige opdrachtnemers niet als werknemers te hoeven behandelen.

De Amerikaanse staat nam vorig jaar een wet aan die bedrijven verplicht om freelancers voortaan als werknemer aan te nemen, zolang ze klussen uitvoeren die binnen de normale bedrijfsactiviteiten vallen. Internetbedrijven als Uber en Lyft laten juist veel taxichauffeurs als freelancer ritjes uitvoeren. Hetzelfde doen veel andere digitale platforms in de zogeheten 'gig economy', zoals maaltijdbezorgers of platforms voor klusjes.

Gelijktijdig met de Amerikaanse presidentsverkiezingen mochten inwoners van Californië stemmen over een compromis, dat bekend is geworden onder de naam proposition 22. Dit voorstel geeft digitale platforms een uitzondering op de werknemerswet.

Wel dwingt het voorstel de techbedrijven om freelancers minimumtarieven en een toelage voor ziektekosten te betalen, naar rato van de gewerkte uren. Toch besparen alleen Uber en Lyft al naar schatting 100 miljoen dollar per jaar aan andere werkgeverskosten als de uitzonderingspositie wordt bekrachtigd.

Ruime meerderheid stemde voor het voorstel

Bijna 58 procent van alle kiezers in Californië steunde het voorstel, zo werd duidelijk nadat 80 procent van alle stemmen was geteld. De uitslag komt na een actieve lobby vanuit de techwereld, waar ook de maaltijdbestelbedrijven DoorDash en PostMates en boodschappenbezorger InstaCart aan meededen.

Samen met Uber en Lyft waren zij goed voor 200 miljoen dollar aan campagne-uitgaven. Tegenstanders van proposition 22, voornamelijk vakbonden, beschikten voor hun campagne slechts over een tiende van dat bedrag.

In Californië werkten vorig jaar naar schatting zeker een miljoen mensen als zelfstandige via digitale platforms. De overwinning heeft ook een grote symbolische waarde. Veel ontwikkelaars van apps voor de platformeconomie, die zich laten voorstaan op hun innovatieve karakter, hebben hun kraamkamer in de Californische Silicon Valley staan.