Criminelen gebruiken voor een groot deel privégegevens afkomstig uit callcenters om mensen op te lichten via zogenoemde WhatsApp-fraude, schrijft RTL Nieuws dinsdag op basis van onderzoek. Bij deze vorm van oplichting, ook wel vriend-in-noodfraude genoemd, doen daders zich voor als een goede bekende van het slachtoffer, zoals een zoon of dochter. Vervolgens proberen zij het slachtoffer over te halen om geld over te boeken.

De gegevens komen in een aantal gevallen oorspronkelijk van callcenters die namens andere bedrijven telefoontjes afhandelen, aldus RTL Nieuws. De gegevens worden in de digitale onderwereld verhandeld, waarna ze voor WhatsApp-fraude gebruikt worden.

Volgens de nieuwssite worden namen en telefoonnummers aangevuld met informatie over de kinderen van het beoogde slachtoffer, plus een handleiding om de doelwitten op te lichten. De privé-informatie wordt naar verluidt aangeboden voor tussen de 25 cent en 2 euro per mogelijk slachtoffer.

Medewerkers van callcenters die de gegevens doorverkopen, kunnen worden veroordeeld. "Zij maken zich strafbaar aan heling", zegt de politie tegen RTL Nieuws.

Zo voorkom je dat je slachtoffer wordt van WhatsApp-fraude:

  • Maak nooit zomaar geld over als iemand je daar via sociale media om vraagt.
  • Bel de persoon op met het nummer waarop je hem of haar normaal gesproken belt.
  • Let op: Criminelen proberen vaak zelf te bellen om het vertrouwen van slachtoffers te winnen, maar laten hun stem in zo'n gesprek niet horen om niet door de mand te vallen.
  • Kun je diegene niet direct telefonisch te spreken krijgen? Maak dan ook geen geld over. Niet gesproken = niet betalen.
  • Word je toch opgelicht? Doe dan altijd aangifte bij de politie en meld de oplichting bij je bank.

Veel meer meldingen van WhatsApp-fraude

In mei bleek dat bij de Fraudehelpdesk in de eerste vier maanden van 2020 al meer meldingen van WhatsApp-fraude binnenkwamen dan in heel 2019. Een maand eerder trok de Betaalvereniging Nederland namens de betaalbranche ook aan de bel over de stijging van deze vorm van oplichting.

Met name ouderen worden vaker slachtoffer van WhatsApp-fraude, bleek uit cijfers die NU.nl opvroeg bij de Fraudehelpdesk. Uit voorlopige cijfers blijkt dat een kwart van de slachtoffers ouder is dan 65 jaar. Vorig jaar ging het om 12 procent van de slachtoffers die bij de Fraudehelpdesk aanklopte.