De zeven bedrijven en organisaties die zijn doorgedrongen tot de voorselectie van een corona-app hebben zondag voor de tweede dag hun ideeën aan het publiek gepresenteerd. Hier lees je de belangrijkste verbeteringen tot nu toe, kritiek op de apps, en: hoe nu verder?

Tijdens deze in totaal 48 uur durende zogeheten appathon worden de apps getest, verbeterd aan de hand van feedback en kunnen onder meer onafhankelijke experts op het gebied van mensenrechten, privacy en veiligheid vragen stellen. De race sluit af met de eindpresentaties van alle partijen, waarin zij laten zien hoe ze de feedback tot nu toe hebben verwerkt.

De zeven apps in het kort

  • Covid19 Alert (Wouter van Hecke en Sander de Vries): traceren en waarschuwen van gebruikers door middel van bluetooth.
  • Nog naamloze app (DTACT en Digi.me): zelfrapportage en traceren. In- en uitchecken bij gebouwen met QR-code.
  • Smart Quaratine (Capgemini): traceren middels bluetooth om GGD te ondersteunen in vaststellen aantal besmettingen.
  • Stopp Corona App (Accenture): gebruikers melden bij elkaar in de buurt te zijn geweest middels een 'digitale handshake' en ontvangen een waarschuwing wanneer diegene besmet is.
  • ITO (aantal Duitse partijen): registreert appgebruikers middels bluetooth, besmette gebruiker kan anderen waarschuwen. App maakt kansberekening voor besmetting.
  • WelzijNL (DEUS): traceren middels bluetooth en andere gebruikers waarschuwen door status aan te passen.
  • Samen onder Controle App (Sia Partners): traceren via bluetooth en waarschuwen. Ook trends analyseren om maatregelen van het kabinet te ondersteunen.

Feedback verwerken: een race tegen de klok
Zaterdag werden de verschillende apps onderworpen aan kritiek op onder andere de bruikbaarheid, veiligheid en privacy. De appbouwers stonden vervolgens voor een pittige opdracht: in de nacht van zaterdag op zondag zoveel mogelijk punten doorvoeren. Een greep uit de aanpassingen die bij meerdere apps voorkwamen:

  • Toegankelijkheid: meertaligheid, gebruiksvriendelijkheid verbeterd voor mensen met een beperking.
  • Privacy: privacyverklaringen aangescherpt, de mogelijkheid om geen óf een verzonnen 06-nummer in te voeren, data slechts opslaan op de smartphone van de gebruiker, de gebruiker kiest zelf of en hoe een pushmelding in beeld komt.
  • Veiligheid: valse meldingen voorkomen door middel van een verificatie via een TAN-code, besmetting moet vastgesteld worden door een arts.

Overige kritiek: algoritmes, bluetooth en... de appathon zelf
Tijdens de appathon zijn niet alle kritiekpunten aan bod gekomen. Ander commentaar gaat onder andere over bluetooth: die techniek zou mogelijk niet nauwkeurig genoeg zijn en de effectiviteit ervan nooit bewezen. Ook vreest men het eventuele gebruik van zelflerende algoritmes: daarmee zou de controle op data te veel uit handen worden gegeven.

Veruit de meeste kritiek richt zich op het proces van de appathon zelf. Overhaast, chaotisch en niet-transparant, volgens verschillende experts. De gelegenheidscoalitie Veilig Tegen Corona (met onder meer privacyorganisatie Bits of Freedom) riep vrijdag het ministerie nog op om terug naar de tekentafel te gaan: de coalitie neemt dan ook afstand van de zeven gekozen partijen.

Wouter van Hecke, een van de initiatiefnemers van de app Covid19 Alert, laat aan NU.nl weten dat deze tijdsdruk tot onnodige fouten leidt. De app kreeg zondag vooral veel aandacht vanwege een datalek. "Toen we de broncode van onze app openbaar maakten, zijn per ongeluk bestanden van een andere app gedeeld, die er niets mee te maken hebben. Het betreft een menselijk fout door de grote haast die ermee gemoeid was."

Ook experts zeggen geen volledig beeld te kunnen schetsen vanwege nog ontbrekende informatie en tijdsdruk: er is nog genoeg werk aan de winkel.

Hoe nu verder?

Het staat nog niet vast of er überhaupt een app gekozen wordt uit deze selectie. Experts stellen dat er nog veel vragen zijn over onder meer kwetsbaarheden. Een andere mogelijkheid is dat er één of meerdere apps gekozen worden. In ieder geval maakt de Autoriteit Persoonsgegevens maandag bekend of de apps voldoen aan de privacywetgeving. Ook volgt er nog een uitgebreide rapportage over de broncodes.

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) maakt dinsdag bekend of het kabinet een app gaat inzetten. Dan wordt ook bekend hoelang het duurt voordat de app aangeboden wordt. Eén ding ís zeker: het gebruik van de app wordt niet verplicht.