De Nederlandse inlichtingendienst heeft sinds eind jaren zeventig versleutelde communicatie van tientallen landen kunnen lezen dankzij een microchip, blijkt donderdag uit onderzoek van de Volkskrant. Nederland kon vertrouwelijke communicatie afluisteren van landen als Iran, Egypte en Saoedi-Arabië.

Philips bouwde eind jaren zeventig samen met Siemens aan een versleutelingsmachine. Het apparaat, de Aroflex, werd gebruikt voor geheime communicatie tussen NAVO-bondgenoten. Daarnaast wilden de bedrijven ook de T1000CA, een commerciële variant van de Aroflex met minder sterke cryptografie, op de markt brengen.

Uit het onderzoek van de Volkskrant blijkt dat het ministerie van Buitenlandse Zaken en de Marine Inlichtingendienst (MARID) de cryptografie van dit apparaat hebben gekraakt voordat het op de markt kwam. Philips hielp het ministerie en de inlichtingendienst daarbij.

Normaal gesproken zou het zeker anderhalve maand duren om de versleuteling van de T1000CA te kraken. "Te lang om nuttige inlichtingen uit de onderschepte communicatie te halen", schrijft de krant. Maar MARID-medewerkers slaagden er samen met Philips in om dit 2.500 keer te versnellen door een speciale microchip te ontwikkelen.

De T1000CA werd daarna aan talloze niet-NAVO-landen verkocht, onder meer in het Midden-Oosten en Azië. Deze landen konden vervolgens door de Nederlandse inlichtingendiensten jarenlang worden afgeluisterd.

Het ministerie van Defensie wil niet inhoudelijk reageren op het onderzoek van de Volkskrant.

CIA en BND luisterden jarenlang overheden af

11 februari werd bekend dat inlichtingsdiensten CIA en de Duitse Bundesnachrichtendienst (BND) decennialang overheden afluisterden. De CIA en de BND waren vanaf 1970 in het geheim eigenaar van het Zwitserse bedrijf Crypto AG. Het bedrijf verkocht systemen aan meer dan 120 landen die gebruikt werden om geheime communicatie te versleutelen.

De apparaten moesten ervoor zorgen dat derden onderschepte communicatie niet konden lezen. Maar bij sommige landen werd deze encryptie expres afgezwakt, waardoor de CIA en BND de versleutelde berichten van overheden makkelijk konden ontcijferen.

De Duitse inlichtingendienst wilde niet helpen met het afluisteren van Turkije, omdat het land lid is van de NAVO en daarmee officieel een bondgenoot is. De Nederlandse BVD (de voorloper van de AIVD) en Philips schoten daarop de Amerikaanse afluisterdienst NSA te hulp, waardoor de Amerikanen in de daaropvolgende jaren vertrouwelijke Turkse communicatie konden inzien, bleek eerder uit onderzoek van Argos. Een oud-cryptograaf van Philips bevestigde de betrokkenheid van Philips zaterdag.