De Amerikaanse inlichtingendienst CIA en de Duitse Bundesnachrichtendienst (BND) luisterden decennialang overheden af, blijkt dinsdag uit geheime rapporten van deze inlichtingsdiensten die The Washington Post, ZDF en SRF in handen hebben. Het Nederlandse onderzoeksplatform Argos kreeg inzage in deze rapporten en concludeert dat ook de Nederlandse overheid heeft meegeholpen.

Uit de rapporten blijkt dat de CIA en de BND vanaf 1970 in het geheim eigenaar waren van het Zwitserse bedrijf Crypto AG. Het bedrijf verkocht systemen aan meer dan 120 landen die gebruikt werden om geheime communicatie te versleutelen.

De apparaten van het bedrijf moesten ervoor zorgen dat derden onderschepte communicatie niet konden lezen. Aan bondgenoten leverde het bedrijf veilige apparaten. Bij andere landen werd het versleutelingsalgoritme aangepast, zodat de CIA en BND de versleutelde berichten van de overheden makkelijk konden ontcijferen.

De Amerikaanse en Duitse inlichtingendienst konden hierdoor de geheime communicatie van overheden inzien, schrijft The Washington Post. Het ging om onder meer die van Iran, Pakistan, India en NAVO-bondgenoten als Spanje en Turkije. Ook bracht de verkoop van de cryptosystemen de inlichtingendiensten miljoenen op.

De CIA en de BND wilden niet reageren op vragen van The Washington Post, maar trokken de authenticiteit van de rapporten niet in twijfel.

'Philips en de Nederlandse overheid hielpen mee'

Uit onderzoek van Argos blijkt dat het Nederlandse bedrijf Philips en de Nederlandse inlichtingendienst in 1982 meehielpen met het afluisteren van de Turkse overheid. De Duitse inlichtingendienst wilde niet meehelpen met het afluisteren van Turkije, omdat het land lid was van de NAVO en daarmee officieel een bondgenoot was.

De Nederlandse BVD (de voorloper van de AIVD) en Philips schoten daarop de Amerikaanse afluisterdienst NSA te hulp, waardoor de Amerikanen in de daaropvolgende jaren vertrouwelijke Turkse communicatie konden inzien.

In 1994 stapte de BND uit het bedrijf. De Amerikaanse inlichtingendienst verkocht zijn aandelen in het bedrijf pas in 2018 en zou dus bijna veertig jaar overheden hebben kunnen afluisteren.