Justitie heeft door een fout jarenlang veel meer vertrouwelijke telefoongesprekken tussen advocaten en cliënten opgenomen dan eerder werd gedacht. De onderzoekscommissie die de kwestie heeft onderzocht, vermoedt dat het gaat om ongeveer 25.000 gesprekken, schrijft minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer.

Het gaat om telefoongesprekken die gedetineerden vanuit de cel met een advocaat voeren. Gesprekken tussen advocaten en hun cliënten zijn per definitie vertrouwelijk. Advocaten konden hun telefoonnummer doorgeven aan de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) om te voorkomen dat ze afgeluisterd werden. De NOvA deelde een actuele lijst van advocaten elke nacht met justitie.

Door programmeerfouten werkte de nummerherkenning, die telefoonnummers zou moeten filteren, echter niet goed. Dat gebeurde als een nummer meerdere keren in de lijst van de NOvA voorkwam, en als de lijst met vertraging werd doorgegeven aan justitie. Gesprekken werden daardoor alsnog opgenomen. De fouten zijn inmiddels hersteld.

Telio, de provider die betrokken is bij de telefoondienst, schatte het aantal per ongeluk opgenomen telefoontjes met advocaten sinds 2017 op ruim drieduizend. De onderzoekscommissie constateerde dat het gaat om 3.313 gesprekken in een periode van acht maanden, de bewaartermijn voor telefoontjes die gedetineerden vanuit hun cel maken.

De commissie komt tot een schatting van 25.000 telefoongesprekken tussen gedetineerden en advocaten sinds 2013, het jaar vanaf wanneer de telefoondienst gesprekken zou moeten filteren. Op basis van verdere berekeningen schat de commissie dat justitie 75 gesprekken heeft beluisterd en dat 200 gesprekken met de politie zijn gedeeld, terwijl ook dat vanwege de vertrouwelijkheid niet de bedoeling is.

Onderzoek na tip aan NOvA

Het onderzoek van de Commissie Telefonie voor Justitiabelen werd uitgevoerd nadat eind 2018 bleek dat een telefoongesprek tussen een advocaat en een cliënt was opgenomen. Een gesprek van een advocaat bleek te zijn opgenomen, terwijl het telefoonnummer was doorgegeven aan de NOvA.

Voor het huidige telefoonsysteem met filter in 2013 in werking trad, werden gesprekken van gedetineerden standaard opgenomen. In het begin van dat jaar beloofde toenmalig staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie) daar verandering in te brengen, waarna het filter sinds oktober 2013 wordt toegepast.