Bijna de helft van de Nederlandse websites die gebruikmaken van trackingcookies voldoet niet aan de eisen die bij dit gebruik worden gesteld, blijkt uit onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens. De toezichthouder controleerde het cookiegebruik van 175 websites van onder meer gemeenten, webshops en media. Van de gecontroleerde webshops voldeed bijna geen enkele website aan de eisen.

Met trackingcookies kunnen adverteerders de interesses van gebruikers volgen, vaak op verschillende sites. Met die informatie worden advertenties op maat getoond; de reden dat gebruikers na een zoekopdracht naar wasmachines plotseling advertenties voor wasmachines zien.

Vooraf aangevinkt mag niet

Omdat bij deze trackingcookies vaak persoonsgegevens verwerkt worden, zijn aan het gebruik daarvan eisen gesteld. Zo moet volgens het AP de gebruiker "met een ondubbelzinnige en actieve handeling toestemming geven voor het plaatsen en raadplegen van trackingcookies."

Dat houdt in dat het niet is toegestaan om vooraf 'ja' aan te vinken in het hokje waarmee de gebruiker om toestemming wordt gevraagd. Het Europese Hof van Justitie oordeelde oktober dit jaar dat een vooraf aangevinkt selectievak niet gelijkstaat aan het geven van toestemming voor het plaatsen van cookies.

Daarnaast mag stilzwijgen, inactiviteit of het omlaag scrollen van de gebruiker niet gezien worden als toestemming. Ook zijn variaties op de tekst 'u gaat akkoord als u verder gaat op deze website' niet toegestaan.

Weigeren met een cookiewall

Tijdens de controle vond de toezichthouder ook een aantal websites die gebruikmaakten van zogenoemde cookiewalls. Daarmee overtreden ze de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG).

Een cookiewall houdt in dat mensen die een website willen bezoeken of app willen gebruiken, de vraag krijgen om cookies te accepteren voordat zij toegang krijgen tot de website. Geven zij geen toestemming, dan krijgen zij geen toegang.

Volgens de AVG hebben websitebezoekers bij een cookiewall geen vrije keuze of zij cookies accepteren of niet. Weigeren heeft nadelige gevolgen, dan kunnen ze de website niet bezoeken. Dat strookt niet met de eis dat mensen vrij moeten zijn om cookies te accepteren of verwijderen.

De AP vertelt verder niet om welke organisaties het gaat. Maar de organisaties achter deze websites die in overtreding zijn hebben van de toezichthouder een brief ontvangen waarin zij worden opgeroepen hun werkwijze aan te passen.