D66 wil voorlopig een verbod op het gebruik van "vergaande algoritmes en gezichtsherkenning" door de overheid totdat er betere regelgeving is ontwikkeld. Dat zegt Tweede Kamerlid Kees Verhoeven dinsdag tegen de NOS.

Verhoeven wil het voorstel dinsdag introduceren in de Tweede Kamer. Het voorstel zou ook het omstreden Systeem Risico Indicatie (SyRI) omvatten, wat op het moment bij de rechter ligt.

Het gaat echter om meer slimme algoritmes dan alleen SyRI, dat fraude moet opsporen, zegt Verhoeven. Hij wijst op eerder onderzoek van de NOS naar lokale overheden die algoritmes inzetten voor allerlei doeleinden, zoals het opsporen van leerlingen die school mogelijk vroegtijdig gaan verlaten.

"Er worden steeds meer algoritmes gebruikt die data van onschuldige mensen analyseren op verkeerd gedrag, zonder dat zij ergens van verdacht zijn", schrijft Verhoeven in een persbericht. "Daarom moeten we nu ingrijpen." In een bijgeleverd pamflet roept hij op tot een "digitale revolutie" om "de macht van de overheid en bedrijven in te perken".

Hij stelt onder andere een speciale minister voor rechtsbescherming voor, en wil dat bedrijven als Google en Facebook geregistreerd worden als "vitaal maatschappelijk bedrijf". Bedrijven met zo'n classificatie zouden "de belangen van de journalist betrekken bij hun keuzes over algoritmes". Hij doelt daarbij op de controle op 'desinformatie en deepfakes'.

In september van dit jaar nam de Tweede Kamer een voorstel van D66 en CDA aan voor een meldplicht voor dergelijke algoritmes bij een onafhankelijke waakhond. Verhoeven waarschuwde toen voor "willekeur en discriminatie" bij de inzet van dergelijke modellen.