Een werkgever mag personeel niet zomaar dwingen een vingerafdruk af te staan waarmee de medewerker toegang tot een systeem krijgt. Het invoeren van deze maatregel zonder alternatieven te overwegen, is in strijd met de Nederlandse privacywet, oordeelde de rechtbank Amsterdam eerder deze week.

Een medewerker van schoenenketen Manfield had samen met het bedrijf de rechter om duidelijkheid gevraagd.

Manfield heeft in zijn winkels kassa's die op basis van een vingerafdrukscan werken. Medewerkers van de schoenenzaak kunnen de kassa alleen openen als zij kunnen inloggen door een scan van hun vinger te maken, die vervolgens herkend wordt in het systeem. Vingerafdrukken gelden als bijzondere persoonsgegevens en mogen daarom niet zomaar verwerkt worden.

Het argument van Manfield dat het systeem met vingerafdrukscan noodzakelijk is om het kassasysteem tegen indringers te beschermen, is door de rechter verworpen. Voorheen maakte Manfield gebruik van een kassasysteem waarbij het personeel met een code moest inloggen. Dat systeem werd echter vervangen omdat het bedrijf dit ouderwets vond. Ook een alternatief dat minder inbreuk op de privacy van het personeel maakt, zoals een fysieke toegangspas, zou volgens Manfield niet volstaan.

De rechter gaat daar niet in mee. Zo had Manfield een toegangspas, werknemerspas en een cijfercode kunnen overwegen om de bedrijfsbelangen te beschermen. Het bedrijf had ook voor een combinatie van deze methodes kunnen kiezen.

Manfield heeft bij de rechter onvoldoende duidelijk gemaakt en onderbouwd waarom het bedrijf het vingerafdruksysteem boven een alternatief heeft verkozen.

'Niet te vergelijken met vingerafdruk in smartphone'

Ook gaat de rechter niet mee met het argument van Manfield dat het gebruik van een vingerafdrukscan inmiddels in de samenleving is ingeburgerd, omdat de technologie bijvoorbeeld ook voor moderne smartphones gebruikt wordt om toegang te krijgen.

De Manfield-medewerker stelde dat deze zaken niet met elkaar te vergelijken zijn, omdat een gebruiker er vrijwillig voor kan kiezen om zijn smartphone met een scan te beveiligen.

De rechtbank wijst in deze situatie op het feit dat de machtsverhouding tussen de werknemer en werkgever tot een situatie kan leiden waarin het personeel niet geheel vrijwillig toestemming kan geven voor het afstaan van een vingerafdruk.

Het is desondanks in sommige gevallen voor een bedrijf wel toegestaan om een vingerafdruk te verwerken om toegang te verlenen zonder daarvoor toestemming te vragen, maar dat moet in dat geval wel noodzakelijk en proportioneel zijn. Omdat andere opties niet serieus door Manfield zijn onderzocht, kan het bedrijf daar geen aanspraak op maken.

De schoenenzaak en de Manfield-medewerker hebben afgesproken niet in hoger beroep te zullen gaan.

Aanpassing: Dit artikel is aangepast om nadruk te leggen op een specifiek onderdeel van de uitspraak. Daarin stelt de rechter dat Manfield alternatieven voor het kassasysteem die minder inbreuk op de privacy maken had moeten onderzoeken.